Spis treści
Balkon od południowej lub zachodniej strony latem jest gorącym miejscem i często trudno wytrzymać na nim nawet kilka minut. Doniczki nagrzewają się jak aifryery – ziemia wysycha w oczach, kwiaty przypala słońce i więdną mimo podlewania. Czy tak musi być? Nie – problem tkwi w doborze gatunków. Nie rezygnuj więc z pięknej aranżacji. Zamiast walczyć z naturą, wybierz rośliny, które uwielbiają upały i mocne słońce, dobrze znoszące okresowe przesuszenie i kwitną długo mimo wysokich temperatur.
Specyfika uprawy roślin na gorącym balkonie
Balkon to trudniejsze miejsce do życia dla roślin niż ogrodowa rabata.
Uprawa w donicach – korzenie roślin mają ograniczoną ilość podłoża, ziemia szybciej traci wilgoć, a nagrzane płytki, balustrady i ściany dodatkowo podnoszą temperaturę wokół roślin.
Wystawa – najgorętsze są balkony południowe i zachodnie, gdzie słońce operuje przez wiele godzin, a w czasie fal upałów temperatura przy posadzce może być znacznie wyższa niż ta podawana w prognozie pogody.
Odpowiedni dobór roślin – w takich warunkach najlepiej sprawdzają się rośliny pochodzące z suchych, słonecznych stanowisk lub gatunki o mięsistych liściach, srebrzystym ulistnieniu, mocnych łodygach albo głębszym systemie korzeniowym. To właśnie one lepiej ograniczają parowanie wody i nie tracą dekoracyjności po kilku gorących dniach.
Pelargonie – klasyka, która nadal wygrywa na słonecznych balkonach
Pelargonie nie bez powodu od lat są jednymi z najpopularniejszych kwiatów balkonowych. Są efektowne, długo kwitną i dobrze znoszą wysokie temperatury; zwłaszcza gdy zapewnimy im żyzne, przepuszczalne podłoże oraz regularne, ale rozsądne podlewanie. Najlepiej czują się na stanowiskach słonecznych, gdzie tworzą mocne pędy i obficie zawiązują pąki.
Na bardzo gorący balkon warto wybierać pelargonie rabatowe o wzniesionym pokroju oraz pelargonie bluszczolistne do skrzynek wiszących i wysokich pojemników. Trzeba jedynie pamiętać, że odporność na upał nie oznacza całkowitej odporności na suszę. Pelargonie podlewamy wtedy, gdy wierzchnia warstwa ziemi przeschnie, unikając przelewania i moczenia liści. Regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów pobudza je do dalszego kwitnienia, dlatego przy niewielkim nakładzie pracy mogą zdobić balkon aż do jesiennych chłodów.
Lawenda – zapach, elegancja i naturalna odporność na suszę
Lawenda to jedna z najlepszych roślin na balkon, który szybko się nagrzewa. Lubi pełne słońce, ciepło i przepuszczalne, raczej lekkie podłoże. Jej wąskie, srebrzystozielone liście ograniczają utratę wody, a aromatyczne kwiaty pięknie pachną i przyciągają pszczoły oraz trzmiele.
Na balkonie lawenda świetnie wygląda w glinianych donicach, koszach i minimalistycznych kompozycjach z trawami ozdobnymi. Do wyboru w sprzedaży znajdziemy najczęściej odmiany dwóch gatunków – lawendy wąskolistnej i lawendy francuskiej (te dwa gatunki różnią się mrozoodpornością oraz kształtami kwiatostanów).
Jeśli traktujemy lawendy jako rośliny sezonowe, najważniejsze jest to, aby nie sadzić jej w ciężkiej, stale mokrej ziemi, bo ta roślina nie lubi zalewania korzeni. Po kwitnieniu warto lawendę przyciąć, aby zachowała zwarty pokrój (może powtórzyć kwitnienie) i nie drewniała zbyt szybko. To roślina idealna dla osób, które chcą połączyć dekoracyjność z praktycznością, bo lawenda nie tylko zdobi, ale też wprowadza na balkon śródziemnomorski i romantyczny klimat.
Aksamitki – słoneczne kwiaty do zadań specjalnych
Aksamitki są niedrogie, bardzo łatwe w uprawie i wyjątkowo wdzięczne. Dobrze radzą sobie w słońcu, kwitną długo, a ich żółte, pomarańczowe i rudawe kwiaty ożywiają balkonową aranżację. Kto dobrze przeszuka sklepowe półki lub sklepy internetowe, znajdzie i białe odmiany.
Warto sadzić je w większych skrzynkach, gdzie ziemia wolniej wysycha, a rośliny mogą mocniej się rozkrzewić. Obecnie w sprzedaży znajdziemy wiele ciekawych odmian, o kwiatach mniejszych i większych, subtelniejszych i wielkich jak pompony; wszystkie nadają się do łączenia z roślinami o dekoracyjnych kwiatach czy liściach.
Dodatkową zaletą tej grupy roślin jest charakterystyczny zapach, który bywa wykorzystywany w ogrodach jako naturalny element ochronny przy uprawie warzyw i ziół. Na balkonie aksamitki sprawdzą się zarówno solo, jak i jako barwny dodatek do pelargonii, werbeny, lobelii czy pomidorów koktajlowych i papryczek.
Werbena ogrodowa – kolorowa kaskada na słoneczne skrzynki
Werbena ogrodowa lubi słońce i potrafi kwitnąć bardzo długo, tworząc efektowne poduchy albo przewieszające się kaskady kwiatów. Na balkonie dobrze prezentuje się w skrzynkach, wiszących donicach i w dużych pojemnikach w mieszanych kompozycjach, na przykład z pelargoniami lub trawami ozdobnymi.
To roślina odporna na ciepło, ale aby zachowała bujne kwitnienie w czasie największych upałów, potrzebuje regularnego podlewania i zasilania nawozem do roślin kwitnących. Najlepiej rośnie w podłożu lekkim, żyznym i przepuszczalnym. Jeśli mamy problem z systematycznym podlewaniem roślin na balkonie, w czasie sadzenia warto z podłożem wymieszać hydrożel, który absorbuje wilgoć. Dobrym nawykiem jest usuwanie przekwitłych kwiatów werbeny, ponieważ pobudza to roślinę do tworzenia nowych pąków kwiatowych. Werbena to propozycja dla osób, które chcą uzyskać dużo koloru bez ciężkiego, przytłaczającego efektu.
Sukulenty: rojniki i rozchodniki – idealne tam, gdzie inne rośliny kapitulują
Rojniki i rozchodniki to rośliny niemal stworzone do gorących balkonów. Ich mięsiste liście magazynują wodę, dlatego doskonale znoszą suszę, słońce i ubogie podłoże. Nie wymagają częstego podlewania, a wręcz źle reagują na nadmiar wilgoci. Świetnie sprawdzają się w płytkich misach, kamiennych donicach, skrzynkach z drenażem oraz nowoczesnych kompozycjach inspirowanych ogrodami skalnymi.
Rojniki tworzą dekoracyjne rozety w różnych odcieniach zieleni, czerwieni i purpury, a rozchodniki mogą dodatkowo kwitnąć i przyciągać owady zapylające. To znakomity wybór na balkon, na którym często zapomina się o podlewaniu albo który jest narażony na ostre słońce przez większość dnia. Z tej grupy roślin można tworzyć na balkonach ciekawe kompozycje – łącząc ze sobą różne odmiany, sadząc je na tle kamieni i żwiru.
Portulaka – mistrzyni upałów i skąpego podlewania
Portulaka wielkokwiatowa to roślina, którą warto zapamiętać, jeśli balkon jest naprawdę gorący. Ma mięsiste pędy i liście, dzięki czemu potrafi magazynować wodę i znosić warunki, w których wiele popularnych kwiatów szybko więdnie. Najpiękniej kwitnie w pełnym słońcu, a jej intensywnie kolorowe kwiaty otwierają się szeroko w jasne, ciepłe dni. Portulaka nie lubi nadmiaru wilgoci, dlatego potrzebuje przepuszczalnego podłoża i doniczki z odpływem.
Ta odporna na upały roślina świetnie nadaje się do płytkich pojemników, mis, skrzynek i kompozycji na parapetach balkonowych. Jeżeli zależy ci na okazie, który wygląda nieco egzotycznie, wakacyjnie i nie wymaga ciągłej opieki, portulaka będzie jednym z najtrafniejszych wyborów.
Szałwia – kolor, zapach i odporność w jednej roślinie
Szałwia, zarówno ozdobna, jak i lekarska, dobrze odnajduje się na słonecznych stanowiskach. W donicach może pełnić funkcję rośliny dekoracyjnej, ziołowej i przyciągającej owady. Odmiany ozdobne zachwycają kłosowatymi kwiatostanami w ciekawych odcieniach fioletu, różu lub granatu, ale można też posadzić roślinę o białych kwiatach. Szałwia lekarska dodatkowo zdobi srebrzystymi liśćmi.
Rośliny te najlepiej rosną w przepuszczalnym podłożu. Nie lubią zastoin wody, dlatego na gorącym balkonie często radzą sobie lepiej niż gatunki wymagające stale wilgotnej ziemi. Szałwie warto przycinać po kwitnieniu, aby pobudzić ją do ponownego wzrostu i utrzymać ładny, zwarty kształt.
Kostrzewy i ostnice – trawy ozdobne, które dodają lekkości kompozycjom
Niskie, kępkowe trawy ozdobne, takie jak kostrzewa sina czy ostnice, to doskonałe uzupełnienie zestawień z kwitnących roślin balkonowych. Wąskie źdźbła tych roślin wyglądają lekko i elegancko, a przy tym świetnie pasują do lawendy, rojnika, rozchodnika, szałwii czy kocimiętki. Można je wykorzystywać do oddzielania od siebie poszczególnych kwitnących okazów.
Trawom należy zapewnić słoneczne stanowisko i przepuszczalne podłoże oraz umiarkowane podlewanie. Nie potrzebują bardzo żyznej ziemi, a w zbyt mokrym miejscu mogą tracić ładny pokrój. Na balkonie wprowadzają lekkość, strukturę i spokój, dzięki nim kolorowe kwiaty prezentują się bardziej naturalnie. To rośliny idealna do kompozycji w stylu nowoczesnym, śródziemnomorskim i naturalistycznym.
Werbena patagońska – lekka, wysoka i zaskakująco wytrzymała
Werbena patagońska kojarzy się głównie z rabatami, ale w dużych donicach może stworzyć na balkonie niezwykle efektowną, ażurową dekorację. Ma sztywne, smukłe pędy zakończone drobnymi fioletowymi kwiatami, które wyglądają, jakby unosiły się nad pozostałymi roślinami. Warto więc ją wykorzystywać do podwyższenia kompozycji w pojemniku.
To bylina, która lubi słońce, ciepło i przepuszczalne podłoże, dlatego idealnie nadaje się na balkony narażone na upały. Wymaga większego pojemnika niż niskie kwiaty sezonowe, z uwagi na osiągane rozmiary. Pod koniec sezonu można ją przesadzić do gruntu. Jej ogromną zaletą jest naturalny wygląd oraz atrakcyjność dla motyli i pszczół. W kompozycjach warto łączyć ją z kostrzewą, lawendą, szałwią i kocimiętką.
Kocimiętka – kwitnie długo, pachnie i dobrze znosi słońce
Kocimiętka to roślina, która znakomicie wpisuje się w panujący od kilku lat trend balkonów przyjaznych naturze. Lubi stanowiska słoneczne, jest odporna na suszę, długo kwitnie i przyciąga owady zapylające. Jej drobne fioletowoniebieskie kwiaty oraz szarozielone liście tworzą miękkie, romantyczne kępy. W sprzedaży dostępnych jest wiele ciekawych odmian, także o kompaktowym, zwartym pokroju – te najlepiej sprawdzają się w kompozycjach w donicach.
Na balkonie najlepiej sadzić kocimiętki w przepuszczalnym podłożu i nie stosować nadmiernego podlewania. Po pierwszym kwitnieniu warto roślinę przyciąć, ponieważ często ponawia kwitnienie i zagęszcza się. Kocimiętka świetnie komponuje się z lawendą, szałwią, trawami ozdobnymi i werbeną patagońską, tworząc odporną, pachnącą i pełną życia aranżację.
Sadzenie i komponowanie donic, aby rośliny lepiej przetrwały upały
Przy sadzeniu roślin na mocno nagrzewającym się balkonie warto zastosować kilka prostych trików, które pomogą ograniczyć przesychanie ziemi, przegrzewanie korzeni i więdnięcie liści:
- Wybieraj większe donice i skrzynki – im więcej podłoża mają rośliny, tym wolniej ziemia się nagrzewa i przesycha. Małe doniczki na słonecznym balkonie potrafią wyschnąć w kilka godzin.
- Stawiaj na jasne pojemniki – ciemne, metalowe i cienkie plastikowe osłonki mocno kumulują ciepło. Lepsze będą jasne donice ceramiczne, gliniane lub solidne skrzynki z tworzywa odpornego na słońce.
- Zadbaj o odpływ wody i drenaż – na dno donicy wsyp keramzyt, drobny żwir lub potłuczoną ceramikę. Dzięki temu korzenie nie będą stały w wodzie po obfitym podlewaniu lub deszczu.
- Popraw strukturę podłoża – do ziemi warto dodać perlit, włókno kokosowe, kompost albo odrobinę hydrożelu. Takie dodatki pomagają utrzymać wilgoć, ale jednocześnie nie dopuszczają do zbicia i zalania podłoża.
- Sadź razem rośliny o podobnych wymaganiach – lawenda, szałwia, kostrzewa, rojniki i rozchodniki dobrze czują się w bardziej przepuszczalnym, suchszym podłożu, natomiast pelargonie czy werbeny będą potrzebowały nieco regularniejszego podlewania.
- Ściółkuj powierzchnię ziemi – cienka warstwa keramzytu, żwirku, kory, grysu albo drobnych kamyków ogranicza parowanie wody i chroni podłoże przed szybkim nagrzewaniem.
- Ustawiaj wyższe rośliny jako naturalną osłonę – werbena patagońska, szałwia czy wyższe trawy mogą lekko cieniować niższe gatunki, dzięki czemu kompozycja lepiej znosi ostre popołudniowe słońce.
- Nie sadź roślin zbyt gęsto – zbyt ciasne nasadzenia szybciej konkurują o wodę i składniki pokarmowe. Zachowanie odstępów poprawia też przewiew, co zmniejsza ryzyko chorób.
- Wybieraj donice z podwójnym dnem lub systemem nawadniania – to dobre rozwiązanie na bardzo słoneczne balkony, szczególnie wtedy, gdy nie możesz podlewać roślin codziennie.
- Komponuj rośliny warstwowo – z tyłu lub pośrodku sadź wyższe gatunki, niżej rośliny kępiaste, a przy brzegach przewieszające się. Taka donica wygląda naturalnie, a rośliny lepiej wykorzystują przestrzeń i wzajemnie osłaniają podłoże przed słońcem.
