Logo
Patron serwisu
Twój partner w ogrodzie
zwiń rozwiń 🡱
Logo

Jak pielęgnować lawendę, by kwitła obficie przez całe lato?

Lawenda to roślina ceniona za swoje piękne, intensywnie fioletowe kwiaty i aromatyczny zapach. Choć jej uprawa nie jest zbyt skomplikowana, wymaga jednak stosowania się do pewnych zasad, aby roślina zdrowo rosła i obficie kwitła. W naszym artykule znajdziesz praktyczne porady dotyczące pielęgnacji lawendy – od wyboru odpowiedniego miejsca i podłoża, przez nawadnianie i przycinanie, aż po zimowe przygotowania. Dowiedz się, jak dbać o lawendę już od wiosny, aby cieszyć się jej pięknem przez całe lato i kolejne sezony.

Streszczenie artykułu
Lawenda to roślina, która nie tylko zachwyca swoim wyglądem i zapachem, ale również ma wiele zastosowań. Aby cieszyć się jej obfitym kwitnieniem, należy jednak znać kilka zasad dotyczących jej pielęgnacji. Wskazane jest uprawianie lawendy na stanowisku słonecznym i suchym, z dobrze przepuszczalnym podłożem. Nie lubi ona nadmiernego nawodnienia, więc podlewanie powinno być umiarkowane. Przydatne jest również zastosowanie nawozu, szczególnie na początku wzrostu. W okresie zimowym, lawenda wymaga osłonięcia, szczególnie w przypadku młodych roślin. Przycinanie jest kluczowym elementem pielęgnacji lawendy - powinno być wykonywane dwa razy w roku, na wiosnę i na koniec lata. Prawidłowo przycięta lawenda będzie bujniej kwitła i lepiej się rozkrzewiała. Lawenda to roślina wieloletnia, ale po kilku latach zaczyna słabnąć i wymaga odnowienia przez zasianie nowych nasion. Pielęgnacja lawendy wymaga więc nieco pracy, ale efekt obfitego kwitnienia i cudownego zapachu na pewno wynagrodzi te wysiłki.
Spis treści
Co o lawendzie warto wiedzieć? Co zrobić, by lawenda miała piękne kwiaty? Jak prawidłowo ciąć lawendę? Zabieg ten pomoże jej pięknie kwitnąć! Co zrobić, aby lawenda nie przemarzła? Jak o nią dbać zimą?

Co zrobić, by lawenda kwitła przez całe lato?

Kwitnąca lawenda to nieodłączny element rozgrzanych słońcem zakątków śródziemnomorskich i romantycznych ogrodów angielskich. Najpiękniej prezentuje się w pełni lata zachwycając drobnymi kwiatkami o niezwykłym zapachu.

Lawendowe pola przywodzą na myśl wspomnienie słonecznych wakacji. Kojarzone są przede wszystkim z francuską Prowansją, chorwackimi lawendowymi wzgórzami na wyspie Hvar oraz japońską "lawendową wyspą" na farmie Tomita na wyspie Honsiu. Choć ojczyzną lawendy są wybrzeża Morza Śródziemnego, jednak od wielu wieków z powodzeniem uprawiana jest praktycznie na całym świecie.

Nasiona lawendy
Nasiona lawendy wąskolistnej
Lawenda wąskolistna to najlepszy jej gatunek do uprawy w naszym klimacie. Rośliny te są mrozoodporne, łatwe w uprawie, miododajne i nadają się do uprawy zarówno w gruncie jak i w pojemnikach na balkonach i tarasach.
Kup nasiona lawendy w naszym sklepie
Fot. iVerde

Lawendy krzewinki typowe dla obszaru śródziemnomorskiego. Posadzone na rabatach wniosą nastrój południowego ogrodu zalanego słońcem. Tradycyjne odmiany lawendy kwitną w czasie letniego przesilenia, stąd jej kwiaty nazywane są czasem „kłoskami świętojańskimi”.

Woda wszędzie tam, gdzie jej potrzebujesz, czyli system Pipeline w praktyce
Przeczytaj także
Woda wszędzie tam, gdzie jej potrzebujesz, czyli system Pipeline w praktyce

Co o lawendzie warto wiedzieć?

Rodzaj lawenda (łac. Lavandula) obejmuje około 40 gatunków oraz wiele podgatunków i odmian. Zdecydowanie najpopularniejsza jest lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia) nazywana jest także lawendą lekarską, prawdziwą, angielską lub wonną, a także bławatką lub czyszczeczem. Ta ostatnia ludowa nazwa prawdopodobnie ma związek z łacińską nazwą lawendy – lavandula – która pochodzi od słowa lavandum – co znaczy "odpowiedni do mycia", lub lavare – "myć się".

Trzmiel na kwiatach lawendy
Fot. Jochen / AdobeStock
Lawenda jest rośliną miododajną. Jej niezwykły aromat wabi pszczoły i motyle. Posadź kilka krzewinek na rabacie, a będzie na niej brzęczeć jak w ulu. Zapach lawendowych kwiatów odstraszy komary! Zetnij je, wysusz, a następnie schowaj do szafy. Ten przyjemny zapach odstraszy też mole.

Już przed dwoma tysiącami lat ziele lawendy wykorzystywano jako pachnidło do aromatyzowania wody do kąpieli oraz jako kadzidła w trakcie obrzędów religijnych. W Grecji niezwykle popularny i ceniony był miód lawendowy, a znieczulające i przeciwbakteryjne właściwości lawendy stosowali Rzymianie podczas wypraw wojennych. Sadzili ją przy swoich garnizonach i stosowali do odkażania ran. Podobno właśnie w ten sposób lawenda trafiła do Polski.

Wygląd, smak i zapach

Lawenda kwitnie od połowy czerwca do września. Kwiaty rośliny mogą być białe (odmiany 'Nana Alba' i 'Ellagance Ice'), różowe ('Hidcote Pink' i 'Rosea') oraz najczęściej spotykane fioletowe ('Dwarf Blue' i 'Munstead'). Zebrane na długich i cienkich szypułkach są wspaniałą ozdobą. Są nią również omszone, srebrne, wąskie liście, które utrzymują się na roślinie nawet zimą.

Cała roślina charakteryzuje się silnym, przyjemnym aromatem, dlatego jest idealna do sadzenia w przydomowych ogrodach – wzdłuż ścieżek i przy altanach. Wydziela piękny zapach nawet przy delikatnym muśnięciu wiatru.

Wiele receptur średniowiecznych zakonników powstało na bazie kwiatów (Flos Lavandulae) oraz olejku eterycznego lawendy (Oleum Lavandulae). Do dziś surowce pozyskiwane z lawendy wchodzą w skład wielu leków. Pomagają na bóle głowy, zwłaszcza wywołane stresem, wzmacniają system nerwowy, pomagają zmniejszyć uczucie niepokoju i ułatwiają zasypianie. Olejek eteryczny często stosowany jest w aromaterapii przynosząc ukojenie i spokój. Kwiaty i liście lawendy, ze względu na właściwości wspomagające trawienie, są doskonałą przyprawą do dań ciężkostrawnych – tłustych mięs i deserów.

Sielsko, anielsko

Lawenda jest efektownym elementem różnych roślinnych kompozycji – zwłaszcza ogrodów śródziemnomorskich i angielskich. Najlepiej posadzić ją blisko miejsca, w którym często przebywamy lub przechodzimy, aby jak najczęściej cieszyć się jej zapachem. W dużych skupiskach wygląda najbardziej malowniczo. Doskonale prezentuje się jako pasy i niskie żywopłoty.

Dobrze wygląda na brzegach rabat, pomiędzy kamieniami i w towarzystwie zimozielonych krzewów – bukszpanów, laurowiśni, mahonii oraz w wśród innych aromatycznych ziół śródziemnomorskich – szałwii, rozmarynu, tymianku i oregano. Świetnie wygląda w towarzystwie róż rabatowych i innych roślin kwitnących na różowo lub biało.

Kwiaty przez całe lato! Jak odpowiednio pielęgnować lawendę?

Lawenda to roślina słońca – najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych i ciepłych, osłoniętych przez silnym i mroźnym wiatrem. Lubi gleby dobrze przepuszczalne, lekko kamieniste, wapienne. Korzystne dla lawendy jest zmieszanie podłoża z grysem lub drobnym żwirkiem. Gleby piaszczyste warto wymieszać z ziemią ogrodową lub z kompostem, jednak nie można dodawać go zbyt wiele, gdyż lawenda nie lubi gleby zbyt zasobnej w substancję organiczną. Gleba powinna mieć odczyn pH pH 6,5–7,5. Nie powinna być zbyt kwaśna!

Roślina w warunkach naturalnych porasta mało urodzajne tereny skaliste, ma więc niskie wymagania pokarmowe i nie potrzebuje nawożenia. Ale jeśli chcemy jej pomóc, wiosną warto stosować mineralny nawóz długodziałający, a jesienią kompost. Przyzwyczajona do gleby przepuszczalnej i ubogiej w próchnicę jest odporna na suszę, ale źle znosi zalane korzenie – wtedy szybko gnije. Trzeba unikać zbyt gęstego sadzenia i zraszania liści. W nadmiernej wilgotności lawendy często bywają porażane przez choroby grzybowe. Trzeba im zapewnić warunki jak najbardziej zbliżone do naturalnych – dużo słońca, przepuszczalną glebę i dobry przewiew.

Można sadzić lawendę także do donic i skrzyń tarasowych, bardzo dobrze znosi takie warunki. Choć w gruncie jest odporna na suszę, to w uprawie pojemnikowej trzeba zwracać szczególną uwagę na podlewanie, które powinno być dość częste, ale raczej skąpe (zwłaszcza w czasie upałów).

Lawenda francuska Fot. Flora Dania Róża i lawendy Fot. bildschoenes/Fotolia

W Polsce dostępne są także w sprzedaży lawenda francuska (L. stoechas) i hiszpańska (L. dentata). Różnią się wyglądem od lawendy wąskolistnej (na końcach krótkich kwiatostanów mają długie i barwne podsadki), mniej pachną i są bardzo wrażliwe na mróz. Mogą być uprawiane jedynie jako rośliny doniczkowe na balkonie lub tarasie, a na okres zimy muszą być przenoszone do pomieszczenia o temperaturze 5–10 stopni.

Lawenda zachwyca intensywnym fioletowym kolorem, który nadaje każdemu otoczeniu nutę romantyczności. Anglicy nawet mówią, że tam gdzie rośnie lawenda, małżonkowie nigdy się nie kłócą – to chyba wystarczający powód, by posadzić ją w ogrodzie, czy w doniczce. Dobrym towarzystwem dla lawendy, które dodaje jej jeszcze więcej romantyczności są różowe róże.

Przycinanie lawendy dla lepszego kwitnienia

Lawenda jest wieloletnią krzewinką z drewniejącymi pędami osiągającymi wysokość od 20 do 60 cm (w zależności od odmiany) wymaga więc regularnego cięcia, aby utrzymać jej zwarty pokrój. Wiosną warto skrócić zeszłoroczne pędy, pozostawiając dwie trzecie ich długości. Kolejne cięcie przeprowadzamy systematycznie po kwitnieniu poszczególnych kwiatostanów wycinając je wraz z kilkucentymetrowym fragmentem pędu.

Tylko regularnie przycinana lawenda stworzy gęste, kwitnące poduchy. Zaniechanie cięcia w krótkim czasie doprowadzi do tego, że kępy stracą swój urok, będą nadmiernie rozłożyste, łyse w środku, a podstawy pędu będą szybko drewnieć – wtedy źle znoszą cięcie.

Przeprowadzenie cięcia w zbyt późnym terminie może wpłynąć na gorsze zimowanie roślin więc jeśli nie zrobiliśmy tego po kwitnieniu, to warto poczekać do wiosny.

Wiosenne cięcie lawendy Fot. The Photos/Fotolia

Wiosenne cięcie

wykonaj na początku kwietnia – przytnij gałązki o około 1/3 długości, ale powyżej nagich części pędów. Nie przycinaj zdrewniałych gałązek, bo mogą zaschnąć. Pod koniec lipca ścinaj lawendę w pełni kwitnienia i zasusz.

Letnie cięcie wykonaj w sierpniu po kwitnieniu, wytnij uschłe kwiatostany i końcówki łodyg. Dzięki regularnemu przycinaniu lawenda zachowa zwarty pokrój i co roku będzie obficie kwitnąć.

Cięcie lawendy - zbiór kwiatów Fot. lithiumphoto/Fotolia

Zbiór kwiatów

Zbiór lawendy przeprowadza się kilkakrotnie, najczęściej w drugiej połowie lipca lub w sierpniu, w słoneczne, pogodne dni (zawartość olejków eterycznych jest wtedy największa). Suszona lawenda zachowuje swój zapach nawet przez kilka lat. Powieszona w szafie nadaje ubraniom i pościeli ładny zapach oraz odstrasza mole czyhające na wełniane swetry.

Mrozoodporność lawendy

Lawenda jest zimotrwała i może znieść mrozy nawet do -25 stopni. Jest jednak rośliną zimozieloną, dlatego też wymaga okrycia. U podstawy pędu warto usypać kopczyk z torfu lub kory sosnowej. Młode rośliny można okryć białą agrowłokniną lub słomianym chochołem. Nawet jeśli część nadziemna przemarznie, to zwykle odbija, gdyż korzeni się głęboko i w części podziemnej rzadko przemarza. Lawendy rosnące w doniczkach trzeba starannie zabezpieczyć osłaniając je z każdej strony styropianem, również od spodu.

Zebrane kwiaty lawendy francuskiej Fot. Amandaism Art/Freeimages

Suszona lawenda zachowuje swój zapach nawet przez kilka lat. Łagodzi on napięcia nerwowe, pomaga osiągnąć dystans, uspokaja wzburzone emocje dając siłę koncentracji, wewnętrzną równowagę i wprowadzając spokój ducha.

logo BudujemyDom.pl
Źródło: Letnie porady ogrodowe, magazyn Budujemy Dom 6/2017, tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: No-longer-here / Pixabay oraz sach / Fotolia
FAQ Pytania i odpowiedzi
  • Gdzie najlepiej uprawiać lawendę?

    Lawenda preferuje stanowiska słoneczne i suche, z podłożem dobrze przepuszczalnym. Idealne warunki to gleba lekko kamienista, wapienna, co imituje jej naturalne środowisko śródziemnomorskie.
  • Jak często należy podlewać lawendę?

    Lawenda jest odporna na suszę i nie toleruje nadmiernego podlewania. Podlewanie powinno być umiarkowane, zwiększając ilość wody jedynie w długotrwałe okresy bezdeszczowe.
  • Czy lawenda wymaga nawożenia?

    Lawenda nie wymaga intensywnego nawożenia. Wiosną można zastosować nawóz mineralny długodziałający, aby wspomóc wzrost, ale należy unikać nadmiaru substancji organicznych w glebie.
  • Jak zabezpieczyć lawendę na zimę?

    Młode rośliny lawendy wymagają ochrony przed mrozem, np. przez okrycie agrowłókniną. Starsze, dobrze zakorzenione egzemplarze są bardziej odporne na zimowe warunki.
  • Jak i kiedy przycinać lawendę?

    Lawendę przycina się dwa razy do roku: wiosną, aby stymulować wzrost, i po kwitnieniu, aby zachować zwarty kształt krzewu i pobudzić do kolejnego kwitnienia. Regularne przycinanie zapobiega drewnieniu i rozrzedzaniu się rośliny.
  • Czy lawenda jest rośliną wieloletnią?

    Tak, lawenda jest rośliną wieloletnią, która może kwitnąć obficie przez wiele lat. Jednak z czasem, po kilku latach, może zacząć słabnąć, co wymaga odnowienia poprzez zasianie nowych nasion lub sadzonki.
  • Jakie są zastosowania lawendy?

    Lawenda jest ceniona nie tylko za swoje walory dekoracyjne i aromatyczne, ale również za właściwości odstraszające owady i zastosowanie w produktach pielęgnacyjnych, aromaterapii oraz jako dodatek do potraw, dzięki czemu jest wszechstronną rośliną w ogrodzie i domu.
  • Czytaj więcej Czytaj mniej
Autor
Jak pielęgnować lawendę, by kwitła obficie przez całe lato?
Jak pielęgnować lawendę, by kwitła obficie przez całe lato?
Paweł Romanowski

Redaktor naczelny portalu. Dba o zielony ogródek od ponad 10 lat. Kiedyś zostanie eko-filozofem, ale póki co poświęca się bez reszty ogrodowej medytacji... w hamaku. Uwielbia przytulać się do drzew, rozmawiać z roślinami i spacerować na łonie natury. Kocha zioła, kwiaty cebulowe i dziką faunę. W swoim małym ogrodzie łączy wielkie potrzeby dzieci, kotów i zapylaczy.

Tagi
Powiązane tematy
Zwiń Pokaż więcej (3)
Powiązane rośliny
 

Komentarze

Dodaj komentarz
Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu. Może będziesz pierwsza/-y? Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl

Gość J.H

13-04-2022 19:55

MOJA LAWENDA PIĘKNE ZESZŁA A POTEM USCHŁA.MAŁO MI NIE PĘKŁO SERCE Z ŻALU.W TYM ROKU POSIAŁAM MOŻE SIĘ UDA.

Gość Jadwiga

15-05-2020 11:02

Lawenda to rzeczywiście świetna roślina na słoneczne miejsce. Ja w tym roku założyłam wiosną małe poletko. Wzbogaciłam je macierzankami i juką karolińską, żeby nie było nudno.

Gość Wojciech Ch.

12-05-2020 11:15

Ja w swoim ogrodzie posadziłem lawendę w półcieniu i też ładnie kwitnie. Ziemię mam lekką, ale wzbogaconą kilka lat temu obornikiem.

Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl