Logo
Logo
Gardeners' world marzec - kwiecień 2021
196
Do góry

Uprawa ciemierników w ogrodzie

Ciemierniki, mimo swojej niepowtarzalności, są rzadkimi gośćmi w przydomowych ogrodach, na tarasach czy w domach. A szkoda, bo są to rośliny piękne, łatwe w uprawie, a co najciekawsze – kwitną w okresie pełnego uśpienia innych roślin ogrodowych.

Ciemierniki (Helleborus sp.) wyróżniają się wśród bylin nietypowym okresem kwitnienia – kwitną w zimie, kiedy w ogrodzie leży jeszcze śnieg. Kwiaty ciemierników są pojedyncze, półpełne lub pełne o pięciu płatkach. Występują w różnych kolorach: od białego poprzez różowy, ciemnoczerwony, aż do czarnego!

Termin kwitnienia ciemierników

W zależności od gatunku, pierwsze kwiaty ciemierników mogą pojawiać się jeszcze przed Bożym Narodzeniem, dlatego ciemiernik biały potocznie nazywany jest różą Bożego Narodzenia. Najpóźniej kwitnące ciemierniki kwitną jeszcze w maju.

Termin kwitnienia ciemierników uzależniony jest od temperatury i nasłonecznienia późną jesienią oraz zimą. Im wyższa temperatura i więcej dni słonecznych jesienią, tym wcześniejsze jest kwitnienie roślin.
 

rozne gatunki ciemiernikow
Fot. Flower Council Holland

Uwaga: trujące ciemierniki

Wszystkie części ciemierników są trujące – zawierają trujący glikozyd heleborynę. Spożycie nasion, korzeni lub części nadziemnych powoduje zatrucie, a kontakt z sokiem może wywoływać powstawanie pęcherzy na skórze.

Ciemierniki w ogrodach

Do rodzaju ciemiernik (Helleborus) należy około 20 gatunków występujących głównie w Europie i Azji Mniejszej. Rośliny osiągają wysokość do 70 cm. Liście mają grube, skórzaste, podłużne, zazwyczaj zimozielone, co zwiększa ich atrakcyjność.

Wśród oferowanych na rynku ciemierników jest bardzo dużo hybryd, powstałych z krzyżowania określonego gatunku z innymi formami. Nie mają wtedy nazwy odmianowej, a tzw. formę, która pochodzi od koloru kwiatów, np. forma biała, różowa, żółta itd.

  • W Polsce najczęściej uprawiany jest ciemiernik biały (Helleborus niger), który jest byliną zimozieloną. Latem wokół roślin pojawiają się młode siewki, które wyrosły z zeszłorocznych nasion.

  • Ciemiernik ogrodowy (Helleborus × hybridus) to najefektowniejszy gatunek, ma wiele ciekawych odmian o dużych kwiatach barwy białej, różowej, purpurowej, ciemnobordowej, także nakrapianych lub podwójnych. Jest bardzo popularny w Europie Zachodniej. W Polsce może przemarzać w surowe zimy.

  • Najłatwiejszy w uprawie jest ciemiernik cuchnący (Helleborus foetidus). Wysuszone kłącza rośliny charakteryzują się ostrym zapachem, stąd jego niesławna nazwa. Gatunek ten jest zimozielony. Poza okresem kwitnienia rośliny zachowują dekoracyjność do czasu dojrzewania nasion, czyli do połowy lata.

  • Ciemiernik wschodni (Helleborus orientalis) jest bardzo popularny na zachodzie Europy, w Polsce również powoli zdobywa uznanie. Kwitnie od marca do maja.

  • Pierwsze kwiaty ciemiernika korsykańskiego (Helleborus argutifolius) pojawiają się już pod koniec stycznia i pozostają nawet do kwietnia. Gatunek ten nie jest w pełni mrozoodporny.

  • W Polsce rosną dziko dwa gatunki ciemierników (obydwa pod ścisłą ochroną) – ciemiernik zielony (Helleborus viridis) – w Sudetach i ciemiernik czerwonawy (Helleborus purpurascens) – w Bieszczadach.

ciemiernik czerwony
Fot. Plant Publicity Holland

Ciemiernik czerwonawy (Helleborus purpurascens)

ciemiernik zielony
Fot. Flora van Willigen/Pixabay

Ciemiernik zielony (Helleborus viridis)

Uprawa ciemierników w ogrodzie

Wymagania ciemierników

Ciemierniki są mało wymagającymi roślinami długowiecznymi. W jednym miejscu mogą rosnąć przeszło 10 lat.

  • Lubią stanowiska półcieniste do cienistych.
  • Najlepsze są miejsca zaciszne, osłonięte od wiatru.
  • Są bardzo odporne na niskie temperatury.
  • Preferują gleby próchniczne, głęboko uprawione, wilgotne, z zawartością wapnia. 

Pielęgnacja ciemierników

Glebę wokół ciemiernika należy utrzymywać wilgotną. Raz w roku, najlepiej wczesną wiosną można zasilić roślinę nawozem wieloskładnikowym.

Wokół ciemiernika nie należy zruszać gleby, gdyż roślina ma bardzo wrażliwy system korzeniowy na wszelkie mechaniczne uszkodzenia. Z tego też powodu należy przemyśleć miejsce jej posadzenia, aby nie było potrzeby przesadzania.

Ciemiernika nie należy sadzić zbyt głęboko, bo trzeba będzie czekać na kwitnienie nawet kilka lat.

Trzeba także pamiętać, aby przed kwitnieniem usunąć najstarsze liście, co umożliwi rosnącym kwiatom jak najlepszy dostęp do światła.

W mroźne, bezśnieżne zimy, aby uchronić pąki kwiatowe przed zmarznięciem, należy roślinę przykryć suchymi liśćmi lub agrowłókniną.

Ciemiernik wschodni, cuchnący i mieszańcow
Fot. iVerde

Ciemiernik wschodni (Helleborus orientalis), cuchnący (H. foetidus) i mieszańcowy (H. × hybridus)

Gdzie sadzić ciemierniki?

Ciemierniki mogą rosnąć w przydomowych ogródkach, a także w doniczkach na tarasie lub balkonie. Ze względu na długowieczność i niskie wymagania pielęgnacyjne nadają się do obsadzania dużych rabat.

Ciemierniki można sadzić samodzielnie (co najmniej 3-4 rośliny w rozstawie 40-50 cm) lub w towarzystwie innych roślin, które mają podobne wymagania. Bardzo dobrze będą się czuły na zacienionych rabatach, pod drzewami oraz wokół pni drzew.

Ciemierniki można posadzić wokół powojnika alpejskiego (Clematis alpina), glicynii (Wisteria), wawrzynka (Daphne), kaliny (Viburnum). Byliny te będą skutecznie przysłaniały mniej atrakcyjne podstawy innych roślin. Niższe gatunki ciemiernika cuchnącego czy czerwonawego można posadzić na niezbyt nasłonecznionych skalniakach.

Ciemiernika można również posadzić wśród cebulicy syberyjskiej (Scilla siberica), przylaszczki pospolitej (Hepatica nobilis), barwinka pospolitego (Vinca minor), szczawika (Oxalis).

gatunki i odmiany ciemierników tabela - zielonyogrodek

Opracowanie na podstawie materiałów od Colour Your Life, zdjęcie tytułowe: Couleur/Pixabay


Warto przeczytać

Komentarze

Gość początkująca ogrodniczka

23-04-2020 16:49

Moje ciemierniki zawiązały nasiona i myślę o ich wysianiu. Tylko kiedy to zrobić najlepiej? Tak jak natura podpowiada - teraz w maju, czy później? A może (z jakiś magicznych względów;)) wysiewa się je na jesieni?

Wiecej na Forum ZielonyOgrodek.pl
Powiązane rośliny
Powiązane artykuły
Pokaż więcej (6)
Nowe treści
To Cię zainteresuje
Nowe rośliny w katalogu
Porady na ten tydzień
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Rośliny cebulowe (przede wszystkim przebiśniegi i krokusy), które posadziliśmy we wrześniu, pojawiają się spod śniegu. Wystarczy jeden lub dwa cieplejsze dni, aby ukazały się ich piękne kwiaty.
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Odgarniając śnieg ze ścieżek ogrodowych czy podjazdu pamiętajmy, aby nie przysypywać trawnika. Ubita warstwa śniegu wolniej topnieje i może powodować gnicie darni. Jeśli jednak w obrębie trawnika powstanie warstwa zamarzniętego śniegu, należy ją rozkruszyć.
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Podczas pogodnych dni silne słońce wysusza rośliny, a zamarznięta ziemia uniemożliwia uzupełnienie strat wody. Powinniśmy je wtedy cieniować. Podczas odwilży podlewajmy iglaki, szczególnie te, które rosną w pojemnikach.
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Niektóre byliny rosnące na rabatach (złocienie, omiegi, ostróżki, rudbekie, liliowce, rozchodniki czy funkie) można rozmnożyć przez podział kęp. Dzięki temu nie tylko rozmnożymy, ale też odmłodzimy rośliny.
Tydzień 9, Sentencja nr:1
Tydzień 9, Sentencja nr:1
W marcu możemy wysiewać do doniczek i inspektów nasiona ogrodowych roślin jednorocznych oraz warzyw (wczesne odmiany kapusty, sałaty, rzodkiewki, kopru, marchwi). W ogrodzie można siać warzywa wytrzymałe na zimno: rzodkiew, koper, cebulę, groch (należy przykryć je włókniną).
Polecane
Nowości
Promocje
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu