Logo
Logo
90
Do góry

Uprawa ciemierników w ogrodzie

Ciemierniki, mimo swojej niepowtarzalności, są rzadkimi gośćmi w przydomowych ogrodach, na tarasach czy w domach. A szkoda, bo są to rośliny piękne, łatwe w uprawie, a co najciekawsze – kwitną w okresie pełnego uśpienia innych roślin ogrodowych.

Ciemierniki (Helleborus sp.) wyróżniają się wśród bylin nietypowym okresem kwitnienia – kwitną w zimie, kiedy w ogrodzie leży jeszcze śnieg. Kwiaty ciemierników są pojedyncze, półpełne lub pełne o pięciu płatkach. Występują w różnych kolorach: od białego poprzez różowy, ciemnoczerwony, aż do czarnego!

Termin kwitnienia ciemierników

W zależności od gatunku, pierwsze kwiaty ciemierników mogą pojawiać się jeszcze przed Bożym Narodzeniem, dlatego ciemiernik biały potocznie nazywany jest różą Bożego Narodzenia. Najpóźniej kwitnące ciemierniki kwitną jeszcze w maju.

Termin kwitnienia uzależniony jest od temperatury i nasłonecznienia późną jesienią oraz zimą. Im wyższa temperatura i więcej dni słonecznych jesienią, tym wcześniejsze jest kwitnienie roślin.

Uwaga: trujące ciemierniki

Wszystkie części ciemierników są trujące – zawierają trujący glikozyd heleborynę. Spożycie nasion, korzeni lub części nadziemnych powoduje zatrucie, a kontakt z sokiem może wywoływać powstawanie pęcherzy na skórze.

rozne gatunki ciemiernikow
Fot. Flower Council Holland

Ciemierniki w ogrodach

Do rodzaju ciemiernik (Helleborus) należy około 20 gatunków występujących głównie w Europie i Azji Mniejszej. Rośliny osiągają wysokość do 70 cm. Liście mają grube, skórzaste, podłużne, zazwyczaj zimozielone, co zwiększa ich atrakcyjność.

Wśród oferowanych na rynku ciemierników jest bardzo dużo hybryd, powstałych z krzyżowania określonego gatunku z innymi formami. Nie mają wtedy nazwy odmianowej, a tzw. formę, która pochodzi od koloru kwiatów, np. forma biała, różowa, żółta itd.

  • W Polsce najczęściej uprawiany jest ciemiernik biały (Helleborus niger), który jest byliną zimozieloną. Latem wokół roślin pojawiają się młode siewki, które wyrosły z zeszłorocznych nasion.

  • Ciemiernik ogrodowy (Helleborus × hybridus) to najefektowniejszy gatunek, ma wiele ciekawych odmian o dużych kwiatach barwy białej, różowej, purpurowej, ciemnobordowej, także nakrapianych lub podwójnych. Jest bardzo popularny w Europie Zachodniej. W Polsce może przemarzać w surowe zimy.

  • Najłatwiejszy w uprawie jest ciemiernik cuchnący (Helleborus foetidus). Wysuszone kłącza rośliny charakteryzują się ostrym zapachem, stąd jego niesławna nazwa. Gatunek ten jest zimozielony. Poza okresem kwitnienia rośliny zachowują dekoracyjność do czasu dojrzewania nasion, czyli do połowy lata.

  • Ciemiernik wschodni (Helleborus orientalis) jest bardzo popularny na zachodzie Europy, w Polsce również powoli zdobywa uznanie. Kwitnie od marca do maja.

  • Pierwsze kwiaty ciemiernika korsykańskiego (Helleborus argutifolius) pojawiają się już pod koniec stycznia i pozostają nawet do kwietnia. Gatunek ten nie jest w pełni mrozoodporny.

  • W Polsce rosną dziko dwa gatunki ciemierników (obydwa pod ścisłą ochroną) - ciemiernik zielony (Helleborus viridis) – w Sudetach i ciemiernik czerwonawy (Helleborus purpurascens) – w Bieszczadach.

ciemiernik czerwony
Fot. Plant Publicity Holland

Ciemiernik czerwonawy (Helleborus purpurascens)

ciemiernik zielony
Fot. Flora van Willigen/Pixabay

Ciemiernik zielony (Helleborus viridis)

Uprawa ciemierników w ogrodzie

Wymagania ciemierników

Ciemierniki są roślinami długowiecznymi. W jednym miejscu mogą rosnąć przeszło 10 lat. Nie są też wymagające.

  • Lubią stanowiska półcieniste do cienistych
  • Najlepsze są miejsca zaciszne, osłonięte od wiatru.
  • Są bardzo odporne na niskie temperatury.
  • Preferują gleby próchniczne, głęboko uprawione, wilgotne, z zawartością wapnia. 

Pielęgnacja ciemierników

Glebę wokół ciemiernika należy utrzymywać wilgotną. Raz w roku, najlepiej wczesną wiosną można zasilić roślinę nawozem wieloskładnikowym.

Wokół ciemiernika nie należy zruszać gleby, gdyż roślina ma bardzo wrażliwy system korzeniowy na wszelkie mechaniczne uszkodzenia. Z tego też powodu należy przemyśleć miejsce jej posadzenia, aby nie było potrzeby przesadzania.

Ciemiernika nie należy sadzić zbyt głęboko, bo trzeba będzie czekać na kwitnienie nawet kilka lat.

Trzeba także pamiętać, aby przed kwitnieniem usunąć najstarsze liście, co umożliwi rosnącym kwiatom jak najlepszy dostęp do światła.

W mroźne, bezśnieżne zimy, aby uchronić pąki kwiatowe przed zmarznięciem, należy roślinę przykryć suchymi liśćmi lub agrowłókniną.

Ciemiernik wschodni, cuchnący i mieszańcow
Fot. iVerde

Ciemiernik wschodni (Helleborus orientalis), cuchnący (H. foetidus) i mieszańcowy (H. × hybridus)

Gdzie sadzić ciemierniki?

Ciemierniki mogą rosnąć w przydomowych ogródkach, a także w doniczkach na tarasie lub balkonie. Ze względu na długowieczność i niskie wymagania pielęgnacyjne nadają się do obsadzania dużych rabat.

Ciemierniki można sadzić samodzielnie (co najmniej 3-4 rośliny w rozstawie 40-50 cm) lub w towarzystwie innych roślin, które mają podobne wymagania. Bardzo dobrze będą się czuły na zacienionych rabatach, pod drzewami oraz wokół pni drzew.

Ciemierniki można posadzić wokół powojnika alpejskiego (Clematis alpina), glicynii (Wisteria), wawrzynka (Daphne), kaliny (Viburnum). Byliny te będą skutecznie przysłaniały mniej atrakcyjne podstawy innych roślin. Niższe gatunki ciemiernika cuchnącego czy czerwonawego można posadzić na niezbyt nasłonecznionych skalniakach.

Ciemiernika można również posadzić wśród cebulicy syberyjskiej (Scilla siberica), przylaszczki pospolitej (Hepatica nobilis), barwinka pospolitego (Vinca minor), szczawika (Oxalis).

gatunki i odmiany ciemierników tabela - zielonyogrodek

Opracowanie na podstawie materiałów od Colour Your Life, zdjęcie tytułowe: Couleur/Pixabay


Warto przeczytać

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (5)

Komentarze

Nowe treści
Wieści z branży
Nowe rośliny
Czytelnicy radzą

Podziel się z nami swoim ogrodniczym doświadczeniem.
W nagrodę otrzymasz wybrane czasopismo.

Urban Jungle
Temat miesiąca
Urban Jungle
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 4, Sentencja nr:7
Tydzień 4, Sentencja nr:7
Skąpe zimowe światło, nadmierne lub zbyt rzadkie podlewanie mogą być przyczyną zrzucania liści, a w skrajnych przypadkach nawet zamierania całych roślin doniczkowych.
Tydzień 4, Sentencja nr:6
Tydzień 4, Sentencja nr:6
Wiele roślin w ogrodzie chętnie jest odwiedzanych przez zimujące ptaki. Na szczególną uwagę zasługują rośliny ozdobne zimą, które w dalszym ciągu mają na gałęziach owoce.
Tydzień 4, Sentencja nr:4
Tydzień 4, Sentencja nr:4
Kwiaty domowe przechodzą teraz okres spoczynku. Podlewajmy je zatem umiarkowanie, nie nawoźmy. Przenieśmy je, w jak najwidniejsze miejsce. Gatunki, które preferują wilgoć – zraszajmy.
Tydzień 4, Sentencja nr:2
Tydzień 4, Sentencja nr:2
W okresie odwilży podlejmy krzewy zimozielone rosnące w doniczkach na tarasie. Przez ich liście wyparowuje bowiem woda, co naraża rośliny na uschnięcie.
Tydzień 4, Sentencja nr:1
Tydzień 4, Sentencja nr:1
Możemy formować drzewa liściaste i iglaste – na wykonanie tego zabiegu mamy czas do końca marca (pamiętajmy jednak, że niektóre gatunki liściaste, np. klon, grab czy brzoza, po przycięciu bardzo obficie tracą soki roślinne – formuje się je od czerwca do września).
Twoja strona ogrodu