Co lubią tuje i jak o nie dbać? Wszystko, co musisz wiedzieć!

Jakie warunki lubią tuje?

Tuje należą do rodzaju skupiającego zaledwie kilka gatunków drzew i krzewów, z czego w uprawie spotyka się głównie trzy z nich: żywotnika zachodniego, olbrzymiego i koreańskiego (wcześniej także żywotnika wschodniego, zakwalifikowanego obecnie do rodzaju biota).

Najbardziej popularny spośród nich jest pochodzący z Ameryki Północnej żywotnik zachodni, będący średniej wielkości drzewem (ok. 15 m wys.) o wąskostożkowej lub kolumnowej koronie. Gatunek przeciwieństwie do dwóch pozostałych jest mało wymagający oraz odporny na niskie temperatury i zanieczyszczone powietrze, a także posiada najwięcej odmian ozdobnych.

Miejsce

Tuje najlepiej rosną na ciepłych, zacisznych, słonecznych lub półcienistych stanowiskach. Lubią też sąsiedztwo zbiorników wodnych, gdyż odpowiada im wilgotne powietrze. Z reguły są dostatecznie mrozoodporne, ale źle znoszą zimowe, mroźne wiatry, które mogą uszkadzać ich pędy.

Ziemia

Tuje preferują przepuszczalne, próchnicze, żyzne gleby, najlepiej o lekko kwaśnym lub obojętnym odczynie pH. Podłoże powinno być też stale lekko wilgotne, ponieważ krzewy posiadają dość płytki system korzeniowy i źle znoszą suszę oraz upały (preferują wilgotny i chłodny klimat).

Jak dbać o tuje?

Tuje nie wymagają zbyt wielu zabiegów pielęgnacyjnych. Warto jedynie odpowiednio je nawozić i podlewać w okresach suszy. Przyda się też ściółkowanie podłoża wokół nich warstwą kory sosnowej, która nie tylko zapobiegnie rozwojowi chwastów i nadmiernemu wysychaniu gleby, ale też wzbogaci glebę w cenną materię organiczną.

Dość ważnym zabiegiem w uprawie tui jest też obfite nawadnianie ich w okresie jesiennym i delikatne podlewanie zimą, w czasie odwilży. Tuje to rośliny zimozielone, które nawet w okresie zimowym prowadzą spowolnioną wegetację, pobierając wodę z podłoża i oddając ją przez liście z powrotem do otoczenia. Kiedy proces ten zostanie zakłócony, a rośliny nie będą mogły pobrać uwięzionej w zmarzniętej glebie wody, będzie grozić im susza fizjologiczna, skutkująca niekiedy obumieraniem całych krzewów.

Sadzenie

Tuje w ogrodzie najlepiej sadzić jesienią (X), gdyż wtedy panują najlepsze warunki do ich aklimatyzacji w nowym środowisku. Krzewy sadzi się na takiej głębokości, jak rosły dotychczas, w rozstawie uzależnionym od wielkości i pokroju danej odmiany oraz jej zastosowania. Tuje mające być elementem kompozycji rabatowej, sadzi się dość luźno, dostosowując rozstaw do wielkości rośliny, z kolei krzewy przeznaczone na żywopłot sadzi się gęściej, w odległości ok. 50-80 cm. od siebie (zależnie od odmiany) oraz ok. 50 cm. od ogrodzenia.

Nawożenie

Tuje lubią żyzne podłoże, ale są też wrażliwe na przenawożenie, dlatego do ich zasilania najlepiej wykorzystać specjalne nawozy wieloskładnikowe przeznaczone dla tui. Nawozy stosujemy zgodnie z zaleceniami producenta (zwykle 2-3 razy w sezonie), nie później jednak niż do końca lipca. Jesienią dobrze jest też zastosować nawóz jesienny do tui, który wzmocni rośliny i pomoże im przetrwać zimę.

Przycinanie

Większość tui ma ładną, gęstą koronę, dlatego nie wymaga systematycznego przycinania. Krzewy znoszą jednak zabieg bardzo dobrze, dlatego mogą być wykorzystywane na żywopłoty. Tnie je wtedy w zależności od odmiany 2-3 razy w roku (niektórych odmian można wcale nie przycinać, bo mają ładny, gęsty, stożkowy pokrój np. odm. 'Smaragd').

Pierwsze cięcie wykonuje się wczesną wiosną (IV), wycinając pędy uszkodzone, zdeformowane, chore i zaschnięte. Następne ciecie przeprowadza się latem (VI-VII), poprawiając kształt krzewów, a jeśli zachodzi taka konieczność, wykonuje się jeszcze jedno cięcie korekcyjne, ale nie później, niż na początku sierpnia, aby młode pędy zdążyły zdrewnieć przed zimą.

Ważne! Należy jednak pamiętać, że choć tuje dobrze znoszą ciecie, zwykle niechętnie odradzają się ze starego drewna, dlatego zabieg powinien zostać ograniczony do przycinania młodych przyrostów oraz końcówek pędów (skraca się je nie więcej, niż o połowę długości).

Ochrona przez chorobami i szkodnikami

Tuje należą do krzewów umiarkowanie podatnych na choroby i szkodniki, mimo to mogą im zagrażać takie choroby jak: fytoftoroza, zamieranie pędów drzew i krzewów iglastych, szara pleśń czy fuzarioza oraz szkodniki, w tym misecznik tujowiec i mszyce. W ochronie roślin ważna jest profilaktyka, polegająca min. na:

• zachowaniu odpowiednich odstępów miedzy krzewami,
• zapewnianiu roślinom właściwych warunków uprawy,
• pozyskiwaniu zdrowych sadzonek z pewnego źródła
• oraz usuwaniu i niszczeniu chorych części roślin.
  
  

W razie pojawienia się problemów, należy jednak sięgnąć po jeden z aktualnie polecanych preparatów ochrony roślin.

Oprócz chorób infekcyjnych, roślinom zagrażają też choroby fizjologiczne jak np. susza fizjologiczna, prowadząca do obumierania krzewów, zasychanie igieł i pędów spowodowane załatwianiem się psów w pobliżu roślin lub przenawożenie bądź brak odpowiedniej ilości składników pokarmowych. Nie powinno nas natomiast niepokoić jesienne brązowienie igieł, gdyż zmiana ich zabarwienia jest naturalnym zjawiskiem fizjologicznym.

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcie tytułowe: Pixabay i iVerde