Logo
Logo
Gardeners' world wrzesień - październik 2019
73
Do góry
Artykuł na: 9-16 minut

Żółknięcie i brązowienie iglaków

Żółknięcie, brązowienie i zamieranie igieł iglaków to bardzo często widok, zwłaszcza na tujach, cisach, świerkach, jałowcach i cyprysach. Niestety bardzo trudno jednoznacznie określić co jest przyczyna tych uszkodzeń. Zobacz możliwe przyczyny przebarwień igieł oraz dowiedz się jak im zapobiegać i jak zwalczać.

Przyczyn żółknięcia, brązowienia i zamierania iglaków może być bardzo wiele. Może to być jedna przyczyna lub kilka na raz. Zobacz co może powodować takie objawy:

  • Naturalny cykl życiowy roślin lub cechy odmiany.
  • Niedostateczne nawożenie – niedobory pierwiastków.
  • Przenawożenie – nadmierne zasolenie gleby.
  • Niewłaściwe pH podłoża.
  • Złe warunki – zbyt ciasno, za ciemno.
  • Zbyt mało lub zbyt dużo wody.
  • Uszkodzenia mrozowe.
  • Uszkodzenia spowodowane przez szkodniki lub choroby.

Naturalne żółknięcie, brązowienie i opadanie igieł

Zanim zaczniemy martwić się o nasze iglaki powinniśmy dowiedzieć się czy żółknięcie i opadanie ich igieł nie jest zjawiskiem naturalnym. Niektóre iglaki – np. modrzewie i metasekwoje, zrzucają wszystkie swoje igły na zimę. Nie musimy się o to martwić, gdyż na wiosnę wytworzą nowe, zielone igiełki.

Sosny regularnie, co kilka lat zrzucają część 2-3 letnich igieł – jest to całkowicie naturalne. Wiele innych iglaków zrzuca również igły na starych gałęziach wewnątrz korony. Dzieje się tak gdyż do tych igieł dociera zbyt mało słońca, więc rośliny naturalnie się ich pozbywają.

Ozdobne odmiany iglaków o zielonych igłach czasem przebarwiają się na brunatno, a te o zielononiebieskich igłach na kolor siny lub lekko fioletowawy – jest to naturalna zmiana koloru igieł pod wpływem niskiej temperatury.

tuja odmiana Rheingold w zimie fot. Andy Mabbett CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons
Fot. Andy Mabbett/Wikimedia Commons
żółte igły modrzewia fot. Remigiusz Szczerbak SXC
Fot. Remigiusz Szczerbak/SXC
Tuja odmiana 'Rheingold' ma złociste igły, które na zimę naturalnie zmieniają kolor na brunatno złoty, Igły modrzewia co roku na jesieni przebarwiają się na żółto i opadają (tak jak liście drzew liściastych). Na wiosnę wyrosną nowe zielone igły, 

Niewłaściwa pielęgnacja – susza lub przelanie

Iglaki należy regularnie podlewać w okresach upalnego lata i suszy, zwłaszcza wtedy gdy rosną na glebach piaszczystych i bardzo przepuszczanych o niskiej zawartości próchnicy. Szczególnie młode rośliny, mające jeszcze słabo rozwinięty system korzeniowy mogą być wrażliwe na suszę.


Warto pamiętać aby podlać iglaki przed zimą, po to aby zgromadziły w łuskach i igłach zapas wody.

Wiele roślin iglastych usycha na przedwiośniu – dzieje się to dlatego, że gdy zaczyna operować silne słońce, a ziemia jest jeszcze zamarznięta, rośliny nie mogą pobierać z niej wody. Wrażliwe iglaki warto na przedwiośniu cieniować (okrywając je biała agrowłókniną) gdy świeci mocne słońce.

Znacznie bardziej niebezpieczne od okresowego niedoboru wody dla iglaków jest przelanie. Gdy gleba jest przez długi czas bardzo mokra do korzeni nie dochodzi powietrze i w rezultacie gniją. Wtedy rośliny giną z braku wody! Bo zgniłe korzenie nie mogą jej transportować do tkanek.

Mróz i wiosenne przymrozki

Żółknięcie, brązowienie i zamieranie igieł rzadko kiedy spowodowane jest mrozem – większość najpopularniejszych iglaków jest odpornych na mróz. Przyczyna żółknięcia, brunatnienia i zamierania igieł zwykle leży gdzie indziej.

Gatunki i odmiany wrażliwe na mróz warto owijać białą agrowłókniną lub specjalnymi siatkami cieniującymi, które nie tyle ochronią je przed zimnem, co zapobiegną nadmiernemu nagrzewaniu się igieł od wczesnowiosennego słońca! Rośliny zimozielone nawet zimą transpirują wodę, która odparowuje z liści (igieł). Dowiedz się więcej o pielęgnacji iglaków zimą.


Igły iglaków bardziej wrażliwych na mróz (zwłaszcza cyprysik, świerk biały 'Conica', jałowiec wirginijski) mogą przemarzać w zimie i na przedwiośniu (cisy). Dzieje się to zwłaszcza, gdy rośliny są osłabione np. niewłaściwym nawożeniem.

W bezpiecznym przezimowaniu iglaków pomagają nawozy jesienne, zawierające fosfor i potas - należy je stosować od sierpnia do początku października.

Ponadto iglaki narażone na silne wiatry znacznie częściej ulegają uszkodzeniom mrozowym niż te rosnące w miejscach osłoniętych od wiatru. Na zimne wiatry najbardziej narażone są rośliny rosnące od strony wschodniej i północnej.

Iglaki bardzo wrażliwe na mróz to sośnice, sekwoje, cedry i mamutowce. Można je uprawiać tylko w najcieplejszych rejonach kraju, w miejscach osłoniętych przed wiatrem.

Zbyt gęsto posadzone rośliny i nadmierne zacienienie

Gdy iglaki rosną zbyt blisko siebie zacieniają się wzajemnie. Jest to bardzo dobrze widoczne w przypadku żywopłotów oraz drzew rosnących w dużym zagęszczeniu. W tym przypadku brązowienie igieł nie jest związane z chorobą czy brakiem jakiegoś pierwiastka, a brakiem słońca. Igły brunatnieją i zasychają gdyż dociera do nich zbyt mało promieni słonecznych.


Fot. Wikimedia Commons

Powodem żółknięcia, brunatnienia i zamierania iglaków jest najczęściej ich niewłaściwe nawożenie lub jego brak, złe pH podłoża lub podłoże ubogie w składniki pokarmowe. Jeśli zapewnimy naszym roślinom odpowiednią ziemię, regularne podlewanie i nawożenie – nie powinny sprawiać nam kłopoty i być porażane przez szkodniki i choroby, które atakują najczęściej osłabione rośliny.

Niewłaściwe nawożenie, brak nawożenia lub przenawożenie

Większość iglaków (zwłaszcza dekoracyjne odmiany) posadzonych na glebie suchej i ubogiej w składniki pokarmowe będzie chorować. W wyniku niedobory wielu pierwiastków igły będą się przebarwiać, brązowieć, a nawet opadać (zwykle najpierw opadają igły ze starszych gałęzi i z wewnątrz korony).

Wszystkie iglaki, nawet te rosnące na żyznej ziemi wymagają regularnego nawożenia, które dostarcza im niezbędnych pierwiastków do wzrostu. Najlepiej wybierać specjalistyczne nawozy do iglaków, gdyż zawierają komplet mikro i makroelementów niezbędnych dla tej grupy roślin.


Od kwietnia do maja rośliny nawozimy nawozami o wyższej zawartości azotu (N) – pierwiastek ten odpowiedzialny jest za przyrost "zielonej masy". Od sierpnia do końca września iglaki nawozimy nawozami jesiennymi – nie zawierają one azotu, za to mają w swoim składzie dużo fosforu (P) i potasu (K). Dzięki tym makroelementom młode, tegoroczne pędy zdążą dobrze zdrewnieć przed nadchodzącą zimą i będą odporne na mróz.

Warto pamiętać, że rośliny mogą gorzej rosnąć i częściej chorować także w przypadku przenawożenia – dlatego też pamiętajmy aby nawozy stosować "z głową" i nie "na oko" – należy stosować się do zaleceń producenta podanych na opakowaniu.

Niewłaściwe pH gleby

Dla większości iglaków pH podłoża powinno być lekko kwaśne – pH 5,5-6,5. Niektóre gatunki wolą pH nieco bardziej zasadowe, ok. pH 7,0 – są to: modrzew europejski, jodła jednobarwna, jałowiec sabiński, kosodrzewina, sosna czarna oraz cis pospolity. Jeśli pH jest bardzo kwaśne wtedy utrudnione jest pobieranie niektórych pierwiastków – np. magnezu, którego niedobór objawia się poprzez żółknięcie igieł.


Niedobory magnezu (Mg) i żelaza (Fe)

Magnez i żelazo to pierwiastki niezbędne w procesie powstawania chlorofilu – zielonego barwnika w igłach. W przypadku niedoboru magnezu (Mg) igły początkowo przybierają kolor jasnozielony, z czasem żółkną, a na koniec brązowieją i opadają. Niedobór żelaza (Fe) objawia się bardzo podobnie jak niedobór magnezu, z jedną różnicą – w przypadku braku magnezu żółknięcie objawia się najpierw na najstarszych, dolnych gałązkach, a braki żelaza widoczne są przede wszystkim na najmłodszych, górnych pędach.

Aby uzupełnić niedobór magnezu w igłach rośliny warto opryskać specjalnym nawozem przeciwko brązowieniu igieł, który oprócz magnezu zawiera zestaw niezbędnych mikroelementów (m.in. bor, miedź, żelazo, mangan, molibden, cynk). Nawóz ten nie zawiera azotu więc można go bezpiecznie stosować także jesienią.

Dodatkowo glebę można zasilić siarczanem magnezu lub wieloskładnikowym specjalistycznym nawozem do iglaków, najlepiej długodziałającym na wiosnę i jesiennym we wrześniu.

Fot. abdallahh/Flickr
Fot. Ies/Wikimedia Commons
Te brązowe twory to nie choroba – to szyszki tui. Jeśli nam przeszkadzają możemy je wyciąć ostrym sekatorem. Tak wygląda żerowanie larw ochojników na świerku. Dowiedz się więcej o tym szkodniku z artykułu Ochojniki "nibyszyszki" na pędach świerków - jak je zwalczać?

Choroby i szkodniki powodujące żółknięcie, brunatnienie i zamieranie iglaków

Żółknięcie i brązowienie igieł oraz późniejsze ich zamieranie, może być skutkiem żerowania szkodników lub rezultatem choroby. Aby dobrze zidentyfikować źródło objawów warto dobrze obejrzeć igły – czy nie ma na nich śladu żerowania szkodników lub różnego rodzaju przebarwień. Zamieranie igieł może być też skutkiem zgnilizny występującej w korzeniach lub pędach.


  • Mszyce
    Mszyca świerkowa wysysa soki z tkanek powodując żółknięcie i zasychanie igieł. Można ją zwalczyć preparatem Confidor lub Mospilan.

  • Przędziorki
    Te drobne „pajączki” żerują najczęściej na świerku białym 'Conica'. W suche lata jest ich znacznie więcej. Wysysają soki powodując żółknięcie, brunatnienie, a w rezultacie zamieranie igieł. Szkodniki zwalczamy preparatem Magus, Mitac, Karate Zeon lub innym.

  • Ochojniki
    Te małe szkodniki występują na modrzewiach, świerkach i jodłach. Na modrzewiach żerują osobniki pokryte białym puchem. Wysysają soki z igieł powodując ich żółknięcie i zasychanie. Na świerkach tworzą galasy – deformacje powodujące nienaturalne skręcanie się pędów, a w rezultacie ich zamieranie. Szkodniki zwalczamy preparatem Confidor, Mospilan lub innym.

  • Fytoftoroza
    Choroba atakuje wszystkie rośliny iglaste ale najczęściej cisy, jodły, sosny i cyprysiki, rzadziej żywotniki - tuje. Pierwszym objawem jest zgnilizna korzeni - jest jednak niewidoczna. Widocznym objawem uszkodzenia korzeni jest zahamowanie wzrostu i stopniowe zamieranie pędów (żółknięcie i brunatnienie igieł), z czasem cała roślina zamiera. Aby mieć pewność, że to fytoftoroza a nie inna choroba wystarczy lekko naciąć pęd – zdrowy w środku powinien być jasny, jeśli jest cynamonowy to roślina jest chora.

    Zwalczanie fytoftorozy polega na opryskiwaniu i podlewaniu zakażonych roślin wodnymi roztworami preparatów Previvur Energy, Gwarant lub Proplant. Jeśli brązowienie igieł i zamieranie pędów będzie się nadal rozwijać należy wykopać i zniszczyć wszystkie porażone rośliny a glebę podlać preparatem. Fytoftoroza jest bardzo trudna do zwalczenia! Bardzo często walka z nią kończy się niepowodzeniem i wyrzuceniem wszystkich porażonych iglaków.

  • Osutka
    Choroba ta najczęściej atakuje pędy sosny i jałowca. Na igłach widoczne są niewielkie, żółtawe plamy, z czasem plamki się rozrastają, a końcówki igieł zamierają i zasychają. Rośliny opryskujemy preparatem Antracol.

  • Zamieranie pędów drzew i krzewów iglastych
    Choroba ta atakuje tuje, choiny,cyprysiki i jałowce. Rozwija się zwykle na roślinach uszkodzonych przez mróz i słabych. Pędy żółkną, a następnie więdną. Zamieranie pędów rozpoczyna się od wierzchołka rośliny, ku jej podstawie. Po zauważeniu pierwszych objawów chore pędy najlepiej wyciąć a rośliny opryskać jednym z preparatów: Topsin, Sportak Alpha lub innym.

  • Brunatnienie igieł świerka
    Choroba występująca na wszystkich gatunkach świerków. Objawy początkowo widoczne są na najniższych pędach, ale szybko przenoszą się ku wierzchołkowi. Na igłach powstają żółte plamki, które szybko się powiększają i obejmują całą powierzchnię igieł, z czasem brązowieją i opadają. Po zauważeniu pierwszych objawów stosujemy jeden z preparatów: Topsin lub Dithane NeoTec.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: Aidan Grey/Flickr

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (3)
Nowe treści
Na czasie
Jesienny trawnik
Temat miesiąca
Jesienny trawnik
Zobacz więcej
Warto przeczytać
Porady na ten tydzień
Tydzień 38, Sentencja nr:5
Tydzień 38, Sentencja nr:5
Na balkonie i tarasie w puste miejsca dosadzamy rośliny sezonowe, kwitnące jesienią, np. chryzantemy, wrzosy i jesienne wrzośce.
Tydzień 38, Sentencja nr:4
Tydzień 38, Sentencja nr:4
Zasilmy trawę nawozami potasowymi i fosforowymi. Będzie bardziej odporna na przemarzanie i suszę.
Tydzień 38, Sentencja nr:3
Tydzień 38, Sentencja nr:3
Systematycznie zbieramy warzywa ciepłolubne, do których należą np. dynia, ogórki, papryka czy pomidory.
Tydzień 38, Sentencja nr:2
Tydzień 38, Sentencja nr:2
Posadźmy w ogrodzie wrzosy, które właśnie teraz, podczas kwitnienia są najpiękniejsze. Te sprzedawane w pojemnikach można sadzić do gruntu przez cały sezon wegetacyjny.
Tydzień 38, Sentencja nr:1
Tydzień 38, Sentencja nr:1
W połowie września możemy rozpocząć sadzenie roślin cebulowych (wybierajmy cebule duże i zdrowe). Głębokość sadzenia powinna być równa 2-3-krotnej wysokości cebul (na glebie piaszczystej cebule sadzimy nieco głębiej). Miejsce sadzenia cebul warto okryć na zimę korą lub słomianymi matami.
Twoja strona ogrodu