Sosna czarna (Pinus nigra) należy do rodziny sosnowatych (Pinaceae). Pochodzi z południa Europy, a w Ameryce Północnej jest gatunkiem utrwalonym.

Gatunek ten może osiągać 20-30 m wysokości i wolno rośnie (po około 30 latach osiąga 10 m wys.). Młode drzewa mają koronę stożkowatą. U starszych osobników dolne partie stają się prześwietlone i nieregularne, a górne parasolowate. Gałęzie zwykle wzniesione. Kora pnia początkowo jest gładka i ciemna, z czasem mocno bruzdowata, podzielona na kwadratowe płytki i ciemnoszara (nawet czarna). Igły sosny czarnej są długie (10-15 cm), masywne, sztywne, zebrane po 2 w pęczkach, przeważnie proste lub lekko łukowate.

Sosna czarna kwitnie wiosną, w maju i czerwcu. Pojawiają się wtedy liczne kwiatostany męskie, mające postać małego, zaokrąglonego, żółto-brunatnego walca. Są one zgrupowane u nasad młodych pędów. Szyszki (żeńskie) są bardzo podobne do szyszek sosny pospolitej. Są nieco większe (osiągają do 8 cm długości) i ciemniejsze. Czasem mają drobny kolec u szczytu pojedynczej łuski.

Wymagania i uprawa

Sosna czarna ma niewielkie wymagania i jest łatwa w uprawie. Lubi stanowiska słoneczne, ale dobrze rośnie także w półcieniu. Ma niewielkie wymagania glebowe – rośnie nawet na piaszczystych, jałowych glebach. Lubi podłoża wapienne.

Charakteryzuje ją duża odporność na zanieczyszczenia powietrza i zasolenie podłoża. Znosi mrozy i silne wiatry.

Można ją sadzić na początku jesieni lub wiosną. Przez pierwsze lata uprawy zaleca się ją podlewać (też zimą). Warto nawozićkompostem, obornikiem i nawozami wapniowymi.

Sosna czarna może być atakowana przez boreczniki, osnuje i inne szkodniki. Młode okazy warto profilaktycznie pryskać preparatami ekologicznymi z roślin (np. gnojówkami).

Zastosowanie

Sosnę w ogrodzie można sadzić w wyeksponowanej części jako soliter oraz jako część kompozycji na nasadzeniach. Może być wykorzystywana jako szpaler nawet na wietrznych terenach (ma silny system korzeniowy). Jest wykorzystywana do umacniania wydm. Bardzo często sadzi się ja w parkach i większych ogrodach.

Sosna czarna ma duże znaczenie w przemyśle drzewnym, dlatego jest czasem sadzona jako drzewo leśne. Jej drewno jest bardzo żywiczne i koloru żółtego.

Odmiany

Występuje kilka podgatunków sosny czarnej, które różnią się występowaniem w naturze: sosna czarna austryjacka (P. nigra ssp. nigra); sosna czarna korsykańska (P. nigra ssp. laricio) – ma skręcone igły; sosna czarna pirenejska (P. nigra ssp. salzmannii) – ma wyraźnie stożkowy pokrój i miękkie igły; sosna czarna dalmatyńska (P. nigra ssp. dalmatica) – 5-8 cm igły.

  • 'Nana' – (zdj. 5) karłowa, o miękkich igłach
  • 'Hornibrookii' – (zdj. 6) karłowa o krótszych igłach


Tekst: Katarzyna Jeziorska, zdjęcia: Georgi Kunev/CC BY 2.5/LinkJean-Pol GRANDMONT/CC BY 3.0/LinkCrusier/CC BY 3.0/LinkStefan.lefnaer/CC BY-SA 3.0/Link