Murarki ogrodowe | Jak zwabić je do ogrodu? Zbuduj domek!

Po co nam dzikie pszczoły?

Murarki są bardzo efektownymi zapylaczami – zbierając pyłek do zapełnienia komór samice odwiedzają kilka tysięcy kwiatów. Murarki nie są agresywne wobec człowieka! Ich pożytecznej roli (zapylania kwiatów) nie da się przecenić!

Jak wyglądają murarki ogrodowe?

Murarka ogrodowa (Osmia rufa) to często spotykana w przydomowych ogrodach pszczoła z rodziny miesiarkowatych (Megachilidae). Jest podobna do pszczoły miodnej, gdyż są bardzo bliskimi kuzynkami w świecie zwierząt.

• Samice murarek osiągają 10-12 mm długości, a samce są mniejsze – mają 8-10 mm.
• Tułów murarki i pierwsze 3 segmenty owłosionego odwłoka są rdzawe lub rudoczerwone (stąd łacińska nazwa rufa), pozostałe segmenty i głowa są czarne.
• Samice mają dłuższe czułki od samców.
  
  

Murarki są wczesnowiosennymi pszczołami – ich loty trwają od pierwszych dni kwietnia do końca czerwca. Niestety owady te żyją krótko – przez około 7-8 tygodni. Na szczęście w tym czasie zdążają złożyć jaja, które dadzą początek kolejnemu pokoleniu w następnym sezonie.

Murarki ogrodowe są pospolite na terenie całej Polski. To dzikie pszczoły samotnice i w odróżnieniu od pszczół miodnych nie mają królowej i nie współpracują ze sobą (nawet jeśli żyją w kolonii).

Z racji tego, że miododajnych kuzynek murarek jest z roku na rok coraz mniej, musimy bardzo dbać o wszystkie zapylające owady. Nie wyganiajmy ich z przydomowych ogrodów, a wręcz przeciwnie – stwórzmy ogród przyjazny dla pszczół, zbudujmy dla nich domki i chrońmy jak najlepiej umiemy.

Masowe wymieranie pszczół miodnych stanowi zagadkę, na którą z coraz większym niepokojem spoglądają naukowcy. Wyginięcie pszczół zapylających większość roślin może spowodować katastrofalne skutki w produkcji żywności na świecie, a nasze ogrody zamienić w "pustynię".

Fot. 1

Fot. PollyDot/Pixabay

Gdzie murarki zakładają swoje gniazda?

W pustych łodygach samice zaczynają "murować gniazdo" tworząc ścianki z wilgotnej gliny zmieszanej ze śliną – stąd ich nazwa "murarki".

W komorach składają jaja, a następnie gromadzą pyłek dla młodych osobników zapylając przy tym kwiaty w naszym ogrodzie – m.in. kwitnące drzewa owocowe, porzeczki, maliny, jeżyny, a także pospolite mniszki (błędnie zwane mleczami!).

Fot. 2 Gniazdo murarki ogrodowej

Samica buduje od kilku do 15 nawet komórek w jednej rurce. W każdej z nich składa jajo i gromadzi zapas pyłku. Larwy żywią się pyłkiem i we wrześniu przepoczwarczają się w kokonie, następnie zimują w gnieździe. W kolejnym sezonie, od początku kwietnia, z kokonów wychodzą pierwsze dorosłe murarki. Najpierw wylatują samce, a kilka dni później samice.

Domki dla murarek

Samice murarek zakładają gniazda najczęściej w pustych łodygach roślin (np. trzciny), lub w otworach wygryzionych przez szkodniki drewna.

Te naturalne kryjówki możemy stworzyć dla nich w domkach – tzw. hotelach dla owadów. Aby zbudować taki domek dla murarek możesz wykorzystać trzcinę pospolitą, rdest sachaliński, puste łodygi roślin baldaszkowatych lub pędy bambusa. Rurki gniazdowe powinny mieć około 20 cm długości, a średnica otworów powinna mieć około 7-8 mm.

Rurki gniazdowe najlepiej umieszczać w drewnianych, zadaszonych skrzynkach (patrz zdjęcie tytułowe) aby nie zamokły. Na zimę warto je zabezpieczyć przed ptakami, gdyż zimujące w kokonach murarki są ptasim przysmakiem. W tym celu rurki zabezpieczamy siatką o drobnych oczkach.

Aby rozpocząć hodowlę murarek w ogrodzie można także kupić ich kokony (są coraz łatwiej dostępne w sprzedaży internetowej lub w sklepach zaopatrzenia sadowniczego), a następnie rozłożyć je wiosną obok wcześniej przygotowanych rurek gniazdowych.

Jak zaprosić murarki do ogrodu i sprawić, by zostały w nim na dłużej?

Murarki odwiedzą nasz ogród, jeśli znajdą w nim odpowiednie kwiaty (pojedyncze, tworzące dużo nektaru), a zostaną jeśli znajda odpowiednie schronienie (starty patyków, słomiany dach lub domek dla owadów) w słonecznym i dobrze widocznym miejscu. Warto także pamiętać, że szansa na hodowlę murarek w ogrodzie wzrasta, kiedy ograniczymy do minimum stosowanie chemicznych nawozów i środków ochrony roślin.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcia w tekście: [1] S. Rae/CC BY 2.0/Flickr, [2] tpjunier/CC-BY-2.0/Wikimedia Commons, zdjęcie tytułowe: PollyDot/Pixabay