Rozwar wielkokwiatowy (Platycodon grandiflorus) to gatunek byliny z rodziny dzwonkowatych (Campanulaceae). W naturze można go spotkać w Chinach, Japonii i na Półwyspie Koreańskim, ale jest też uprawiany w wielu innych krajach świata jako roślina ozdobna.

Rozwar dorasta do ok. 50-60 cm wys. Wiosną tworzy gęstą rozetę szeroko lancetowatych, dużych, sinozielonych liści o ząbkowanych brzegach. Spomiędzy nich wczesnym latem wyrasta gładki, ulistniony (liście na pędzie ułożone są naprzeciwległymi parami), sztywny, wzniesiony, w górnej części rozgałęziony pęd kwiatowy.

Na szczytach rozgałęzień pędów, z pękatych pąków o ciekawym, balonikowym kształcie, rozwijają się duże, szerokodzwonkowate, wzniesione lub lekko pochylone kwiaty, osadzone na długich szypułkach. Ich płatki w dolnej części są zrośnięte, a w górnej rozdzielone i ostro zakończone. Powierzchnię płatków zdobi wyraźne żyłkowanie. Kwiaty u gatunku są fioletowo-niebieskie, ale u odmian mogą być też fioletowe, różowe i białe, a nawet półpełne. Rozwar wielkokwiatowy kwitnie w lipcu i sierpniu. 

Wymagania i uprawa

Rozwar najlepiej czuje się na słonecznym lub półcienistym stanowisku i żyznej, przepuszczalnej, umiarkowanie wilgotnej glebie. Wiosną późno rozpoczyna wegetację, dlatego należy zaznaczyć stanowisko, na którym rośnie, aby podczas wiosennych prac ogrodniczych nie uszkodzić jego części podziemnej. W okresie kwitnienia warto też systematycznie usuwać przekwitłe kwiaty, dzięki czemu rozwar będzie dłużej i obficiej kwitł. Zabieg należy wykonywać w rękawiczkach, gdyż w miejscu uszkodzenia roślina wydziela gęsty, biały sok mleczny.

Mrozoodporność rozwaru jest umiarkowana, dlatego na zimę warto osłonić go warstwą ściółki, szczególnie w pierwszych latach uprawy.

Rozwar wielkokwiatowy najlepiej rozmnażać przez wysiew nasion wiosną na rozsadniku, przesadzając jesienią do ogrodu. Nie poleca się natomiast dzielenia dorosłych egzemplarzy, gdyż przy wykopywaniu łatwo jest uszkodzić ich kruchy system korzeniowy.

Zastosowanie

W ogrodzie rozwar najładniej prezentuje się w grupach na rabatach lub trawniku. Dobrze komponuje się z goździkami (np. sinym, pierzastym), dzwonkami, begoniami stale kwitnącymi, liliowcami, a także karłowymi iglakami.

Może być też uprawiany na skalniakach lub w ogródkach żwirowych, a także w pojemnikach na balkonach i tarasach.

W Azji Wschodniej ziele rozwaru jest zaliczane do roślin zielarskich i jadalnych (korzeń). Suszone ziele dodaje się do mieszanek herbat ziołowych i likierów. Roślina jest stosowana na przeziębienie.

Wybrane odmiany

  • 'Astra Blue’ - kwiaty ciemnoniebieskie, wys. ok. 20-30 cm
  • 'Astra Double Blue” – kwiaty ciemnoniebieskie, podwójne, wys. ok. 30 cm (zdj. 4)
  • 'Hakone White’ – kwiaty białe, podwójne, wys. ok. 50 cm
  • 'Florist Pink’ – kwiaty różowe, wys. ok. 70-80 cm
  • 'Shell Pink’ – kwiaty różowe, wys. ok. 30 cm


Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcia: PublicDomainPictures/Pixabay; "Platycodon grandiflorus/F. D. Richards/CC BY-SA 2.0"Platycodon grandiflorus Astra Double Blue"/Carl E Lewis/CC BY 2.0