Jak zatrzymać wodę w glebie? Praktyczne porady i wskazówki

Woda jest naszym najcenniejszym zasobem

Woda to jedno z najcenniejszych dóbr, jakimi dysponujemy, dlatego powinniśmy jej używać z rozwagą. W dzisiejszym, szybko rozwijającym się świecie, często zapominamy, że dostęp do wody nie jest nieograniczony i traktujemy ją jako coś oczywistego. Tymczasem w wielu regionach na świecie brakuje wody nawet dla ludzi i ich zwierząt, a co dopiero do podlewania roślin.

Naszym obowiązkiem jest oszczędzanie wody i jej efektywne wykorzystywanie, zwłaszcza gdy mówimy o podlewaniu ogrodów, które jest pewnym luksusem. Coraz więcej domów jest wyposażonych w liczniki wody, co dodatkowo motywuje do ograniczenia jej zużycia.

Zmiany klimatyczne i ich wpływ na pogodę są tematem wielu dyskusji. Dla osób, które w ostatnich latach doświadczyły powodzi, idea oszczędzania wody może wydawać się absurdalna. Jednakże, w najbliższych latach wielu z nas może stanąć przed wyzwaniem związanym z okresowymi suszami. Jak więc możemy się do nich przygotować?

Jak zatrzymać wodę w ogrodzie?

Spulchniaj glebę

Tzw. motyczenie jest kluczowym zabiegiem uprawowym, który pomaga w zatrzymywaniu wody w glebie. Płytkie motyczenie wierzchniej warstwy gleby po obfitym deszczu lub podlewaniu pozwala na otwieranie jej porów. Dzięki temu gleba lepiej wchłania i zatrzymuje wodę gruntową, parę wodną oraz rosę. Ta technika jest szczególnie skuteczna na glebach zwięzłych i gliniastych, które mają naturalną tendencję do zaskorupiania się. ▶ Dowiedz się więcej o przekopywaniu gleby

Rozsyp ściółkę

To kolejna skuteczna metoda na zatrzymanie wody. Można do tego celu używać różnych materiałów, takich jak agrotkaniny, kamienie czy materiały organiczne. Ściółki organiczne, takie jak słoma, kora drzewna czy liście, z czasem ulegają rozkładowi i wzbogacają glebę w materię organiczną. To z kolei zwiększa pojemność wodną gleby. Ściółkowanie pomaga również w utrzymaniu stabilnej temperatury gleby i redukuje wzrost chwastów, które konkurują z roślinami o wodę. ▶ Dowiedz się więcej o ściółkowaniu gleby

Stosuj nawozy organiczne

Gleba bogata w próchnicę jest bardziej pulchna i gąbczasta, co oznacza, że może zatrzymać znacznie więcej wody. Systematyczne stosowanie nawozów organicznych, takich jak kompost czy obornik, pozwala na zwiększenie zawartości próchnicy w glebie. Przy braku nawozów naturalnych można używać preparatów humusowych, które wprowadzają do gleby kwasy humusowe – podstawowe składniki próchnicy. Sprzyjają one tworzeniu się gruzełek, co korzystnie wpływa na stosunki wodno-powietrzne w glebie. ▶ Dowiedz się więcej o stosowaniu nawozów organicznych

Użyj superabsorbentów

Hydrożele i zeolity, znacznie zwiększają zdolność gleby do zatrzymywania wody. Hydrożele mogą wchłonąć wodę w ilościach 10–1600 razy większych w stosunku do ich masy. Zmieszane z glebą, zwiększają jej pojemność wodną i minimalizują powierzchniowy spływ wody. Zeolity, naturalne minerały, działają jak selektywne adsorbenty wody i minerałów, co umożliwia równomierne nawodnienie gleby i lepsze jej wykorzystanie. Zeolit, wiążąc wodę, nocą ogrzewa glebę, a uwalniając ją stopniowo w czasie upałów, schładza ją, zmniejszając stres termiczny roślin.

Co jeszcze warto zrobić?

Zbieraj deszczówkę

Zbieranie deszczówki to prosta i efektywna metoda na oszczędzanie wody w ogrodzie. Instalacja systemów zbierania deszczówki, takich jak beczki podłączone do rynien, pozwala na gromadzenie wody opadowej. Deszczówka jest wolna od chemikaliów obecnych w wodzie kranowej, co jest korzystne dla roślin. Ponadto, zbieranie deszczówki pomaga zmniejszyć obciążenie systemów kanalizacyjnych i ogranicza ryzyko lokalnych podtopień podczas intensywnych opadów. ▶ Dowiedz się więcej o zbieraniu i stosowaniu deszczówki

Zamontuj nawadnianie kroplowe

Nawadnianie kroplowe to jedna z najskuteczniejszych metod dostarczania wody roślinom. Systemy nawadniania kroplowego dostarczają wodę bezpośrednio do korzeni roślin, minimalizując straty wynikające z parowania i spływu powierzchniowego. Nawadnianie kroplowe pozwala na precyzyjne dozowanie wody, co jest szczególnie ważne w okresach suszy. Można je łatwo zautomatyzować, co dodatkowo zwiększa jego efektywność i wygodę użytkowania. ▶ Dowiedz się więcej o nawożeniu kropelkowym w ogrodzie

Twórz cień

W ogrodzie warto tworzyć partie zacienione, co pomaga w ochronie gleby i roślin przed nadmierną utratą wody. Montaż lekkich przepierzeń, ścianek (np. bambusowych czy z płótna żaglowego) zabezpiecza rośliny przed bezpośrednim nasłonecznieniem i zmniejsza parowanie wody z gleby. Tworzenie cienia jest szczególnie ważne w okresach intensywnych upałów, kiedy rośliny są najbardziej narażone na stres wodny. 

Praktyczne wskazówki 

• Regularnie sprawdzaj wilgotności gleby – to podstawowa zasada oszczędnego gospodarowania wodą. Zanim podlejesz rośliny, sprawdź wilgotność gleby na głębokości kilku centymetrów. Podlewanie tylko wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne, pozwala na oszczędność wody i zapobiega nadmiernemu podlewaniu, które może prowadzić do gnicia korzeni i osłabienia roślin.
• Unikaj nadmiernego podlewania – zbyt częste i obfite podlewanie może prowadzić do problemów zdrowotnych roślin. Staraj się dostosować ilość wody do rzeczywistych potrzeb roślin, podlewając je rzadziej, ale obficiej. To sprzyja rozwojowi głębszego systemu korzeniowego.
• Wykorzystaj naturalne nachylenie terenu – jeśli twój ogród jest na zboczu, sadź rośliny bardziej odporne na suszę w wyższych partiach, a te bardziej wymagające wody w niższych, gdzie naturalnie gromadzi się woda.
  
  

Oszczędzanie wody w ogrodzie to nie tylko kwestia ekologii, ale także ekonomii. Dzięki odpowiednim technikom, takim jak spulchnianie gleby, ściółkowanie, stosowanie nawozów organicznych, zbieranie deszczówki, nawadnianie kroplowe, użycie superabsorbentów oraz tworzenie cienia, możemy efektywnie zarządzać wodą, chronić nasze rośliny i cieszyć się pięknym ogrodem przez cały rok. Pamiętajmy, że każda kropla wody ma znaczenie.

Zdjęcie tytułowe: vencav / Adobe Stock