Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
8
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Choroby i szkodniki leszczyny. Jak je rozpoznać i zwalczać?

Leszczyna to bardzo popularny krzew ogrodowy, rodzący smaczne orzechy. Czasem nawet pomimo troskliwej opieki dochodzi do porażeń chorobami i zmasowanego ataku owadów. Zobacz, jak zwalczać najpowszechniejsze z nich.

Leszczyna pospolita, orzech laskowy (Corylus avellana) jest bardzo tolerancyjna na warunki siedliskowe i doskonale sprawdzi się w każdym ogrodzie. z powodzeniem będzie rosnąc na każdej glebie (poza suchą i piaszczystą), na stanowisku cienistym lub lekko zacienionym.

Aby uniknąć problemów posadź krzewy w odpowiedniej rozstawie, a potem regularnie przycinaj. Dbaj także o zrównoważone nawożenie i nawadnianie leszczyny (nie przesadź ani a jednym, ani z drugim. Jesienią zadbaj o porządek i czystość w ogrodzie – opadłe i niesprzątnięte owoce i liście są częstym źródłem problemów.

Szkodniki leszczyny

Wielkopąkowiec leszczynowy

  • Opis
    Roztocze (szpeciel) o długości 0,18–0,22 mm. Mają owalne, błyszczące ciała. Żerują w pąkach żeńskich i liściowych.
  • Objawy
    Szkodnik ogranicza wzrost i owocowanie krzewów. Wskutek żerowania roztoczy pąki znacznie nabrzmiewają, a później zasychają (najczęściej w maju i czerwcu).
  • Zwalczanie
    Gdy tylko zauważysz objawy, opryskaj roślinę (np. Karate Zeon). Jeśli nabrzmiałych pąków jest bardzo dużo, powtórz zabieg po 2 tygodniach.

Przędziorek leszczynowiec

  • Opis
    Drobny, owalny, często o zielonkawej barwie ciała. Najczęściej żeruje w licznych koloniach. Szkodnika można zauważyć głównie na spodniej stronie blaszek liściowych.
  • Objawy
    Przędziorek wysysa sok z rośliny, doprowadzając do zamierania i opadania liści. Rozwojowi roztocza sprzyja sucha pogoda. Tworzy charakterystyczny oprzęd.
  • Zwalczanie
    Można go zwalczyć środkami ekologicznymi, np. gnojówkami z roślin i preparatami na bazie szarego mydła. Środki chemiczne traktuje się jako ostateczność.

Słonik (słonkowiec) orzechowiec

  • Opis
    Chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych. Dorosły owad jest oliwkowobrązowy, ma długość ok. 8 mm. Wyróżnia go charakterystyczny, lekko zakrzywiony ryjek. Larwy są beznogie, żółtobiałe, z ciemniejszą głową. Zimują w glebie. Chrząszcze pojawiają się na przełomie maja i czerwca.
  • Objawy
    Żerują na liściach. Samice składają jaja w młodych, rozwijających się owocach. Larwy po wylęgu wyjadają jądro orzecha. Pod koniec lata wygryzają w łupinie owocu otwór, wychodzą i spadają na ziemię, aby przezimować. Uszkodzone orzechy nie nadają się do jedzenia.
  • Zwalczanie
    Podłoże wokół krzewów warto spulchniać na głębokość do 10 cm, zwłaszcza jesienią i wczesną wiosną). To pomoże zniszczyć część larw. W okresie żerowania owadów dorosłych należy przeprowadzać zabiegi chemiczne (Decis, Fastac, Calypso).

Oszynda leszczynowiec

  • Opis
    Chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych o ładnej, czerwonobrązowej barwie. Dorosły ma 6–8 mm długości, larwa jest nieco większa (8–10 mm) i pomarańczowa, z brązową głową.
  • Objawy
    Samice podczas składania jaj nacinają liście tak, że zawija się w tubkę. Najczęściej dochodzi do tego na przełomie maja i czerwca. Pierwsze pokolenie larw przepoczwarza się w zwiniętych liściach. Drugie (lipiec/sierpień) żeruje w różnych liściach, dziurawiąc je, a jesienią schodzi na ziemię. Oprócz leszczyny oszynda atakuje także olsy, graby i brzozy.
  • Zwalczanie
    Zwykle zniszczenia są niewielkie i nie ma potrzeby stosować środków chemicznych. W skrajnych przypadkach można użyć preparat Karate Zeon.

Naliściaki

  • Opis
    Chrząszcze ryjkowcowate, żerujące oprócz leszczyny także na różnych gatunkach roślin sadowniczych. Ma niewielkie, błyszczące ciało i zakrzywiony ryjek. Masowo pojawia się od połowy czerwca do połowy lipca.
  • Objawy
    Owady dorosłe żerują na liściach, począwszy od brzegów), zmniejszając ich powierzchnię asymilacyjną i tym samym osłabiając wzrost. Larwy żerują na korzeniach – powodując osłabienie krzewów.
  • Zwalczanie
    Naliściaki zwalcza się przy okazji ochrony leszczyny przed innymi szkodnikami, np. słonkowcem.

Mszyca leszczynowa

  • Opis
    Pluskwiaki równoskrzydłe o wydłużonym ciele (1,5–2,5 mm) i zmiennym ubarwieniu (często jasnozielone).
  • Objawy
    Żeruje na młodych pędach (rzadziej liściach) leszczyny i orzecha włoskiego, wysysając sok. W ten sposób ogranicza ich wzrost lub powoduje więdnięcie.
  • Zwalczanie
    Mszyca nie wpływa na wysokość plonu w takiej mierze, aby warto było stosować środki chemiczne. Profilaktycznie można stosować ekologiczne preparaty, np. gnojówki z roślin. Na plantacji warto postawić domki dla złotoków i biedronek – to naturalni wrogowie mszyc.

Płast brzozowiec (rozlepek północnik)

  • Opis
    Czarna, błyszcząca błonkówka. Żeruje na leszczynie, brzozie i wierzbie. Larwy są zielone lub bordowozielone o długości 20–22 mm.
  • Objawy
    Żerują w grupach na brzegach liści, doprowadzając do gołożeru. Okres najintensywniejszej aktywności przypada na lato (od połowy czerwca do sierpnia).
  • Zwalczanie
    W przypadku intensywnego żeru płasta stosuje się środek chemiczny (np. Karate Zeon). Zwykle szkodnika zwalcza się przy okazji likwidowania słonkowca.

Misecznik śliwowiec

  • Opis
    Owad przypomina z wyglądu, niewielkie brązowe pęcherzyki o długości zazwyczaj od 2–5 mm. Najczęściej żeruje na pędach oraz pod spodem młodych liści
  • Objawy
    Atakuje także śliwy. Powoduje zahamowanie wzrostu leszczyny i zasychanie je pędów. Larwy wydzielają lepką spadź, która może zalegać na liściach i tym samym zwiększać ryzyko występowania chorób.
  • Zwalczanie
    Preparaty przeciw miecznikowi (m.in. Promanal i Emulpar) stosuje się jesienią, w umiarkowanie ciepłe dni.
leszczyna ciemnopurpurowe liście fot. Dagmara Owsiejczyk - Pixabay.com
fot. Dagmara Owsiejczyk - Pixabay.com

Polecane odmiany leszczyny pospolitej

Leszczyna znana jest przede wszystkim z uwagi na gatunek, który rodzi smaczne orzechy laskowe. Posiada też wiele odmian ozdobnych.

  • 'Anny's Purple Dream' - zwarty, kompaktowy pokrój; ciemnopurpurowe liście z połyskiem.
  • 'Aurea' - młode liście żółte, później żółtozielone; jadalne owoce.
  • 'Barceloński' - owocuje bardzo obficie. Orzechy duże lub bardzo duże, jądro soczyste, słodkie, smaczne.
  • 'Contorta' - pędy mocno poskręcane „w korkociąg”'; liście, różnego kształtu, poskręcane i pozwijane; ładne bazie.
  • 'Halle' - długo owocuje, tworzy duże orzechy.
  • 'Kataloński' - sprawdzona odmiana, plenna, tworzy duże orzechy.
  • 'Little Rob' - karłowa, dorasta do 1m; liście drobne, jasnoczerwone, z czasem zieleniejące.
  • 'Pendula' - parasolowata korona, najczęściej w formie piennej.
  • 'Syrena' - czerwone zabarwienie liści i okryw owocowych.
  • 'Warszawski Czerwony' - liście początkowo brunatno-purpurowo-czerwone; orzechy średniej wielkości.

Choroby leszczyny

Monilioza

  • Opis
    Najbardziej niebezpieczna choroba grzybowa leszczyny – może zniszczyć nawet do 80% plonu. Poraża krzewy już w fazie kwitnienia (chociaż nie widać jeszcze objawów). Moniliozie sprzyja długo utrzymująca się wilgotna pogoda i nadmierne zagęszczenie krzewów.
  • Objawy
    Widoczne dopiero na owocach – na zielonej owocni i okrywach pojawiają się brunatne plamy, które mogą rozszerzyć się na całą powierzchnię. Z czasem owoc kurczy się, gnije i opada. Na jego powierzchni można zauważyć kremowe skupiska zarodników.
  • Zwalczanie
    Zadbaj o odpowiednią rozstawę leszczyn w zależności od odmiany. Pod koniec czerwca warto zastosować środki ochrony (np. Dithane Neotec, Topsin, Penncozeb). Kup odmiany mało podatne na chorobę, m.in. ‘Kataloński’.

Mączniak prawdziwy

  • Opis
    Choroba grzybowa, hamująca wzrost leszczyny.
  • Objawy
    Uwidacznia się pod koniec lata. Na spodniej stronie liści – począwszy od tych położonych nisko – pojawia się mączysty, biały nalot. Liście przedwcześnie więdną i opadają. Jesienią pojawiają się na nich czarne skupiska zarodników.
  • Zwalczanie
    Zwalczanie od razu po zauważeniu pierwszych objawów preparatem Karathane. Zadbaj o czystość w sadzie – porażone liście zbieraj i pal.

Szara pleśń

  • Opis
    Atakuje różne fragmenty leszczyny – od liści po zawiązki owoców. Leszczyna rośnie wolniej, a plon jest mniejszy i gorszej jakości.
  • Objawy
    Watowata, szara grzybnia.
    Zwalczanie
    Zadbaj o prawidłową rozstawę krzewów. Regularnie rób cięcia prześwietlające. Nawoź prawidłowo – uważaj zwłaszcza na dawki nawozów azotowych. Ze środków ochrony zaleca się stosować m.in. Score, Discus i Nimrod.

 


Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: Myriams-Fotos - Pixabay.com


Warto przeczytać

Komentarze

Gość Jamaika

13-08-2019 15:51

Ja mam spękaną korę i suche liście. Leszczyna trzydziestoletnia i mówią że to bakteryjna zgorzel leszczy. Nie do wyleczenia a leszczyna powinna być wycięta.

07-08-2019 13:58

23 godziny temu, Gość Justyna napisał: Nasz po prostu usycha. Liscie schna a galezie staja sie kruche i bardzo powyginane. Co to moze byc? W tym roku roślinom doskwiera susza. Może Pani leszczyna ma niedobory wody? Dzieje się tak często na piaszczystych glebach ...

Gość Justyna

06-08-2019 14:44

Nasz po prostu usycha. Liscie schna a galezie staja sie kruche i bardzo powyginane. Co to moze byc?

Wiecej na Forum ZielonyOgrodek.pl
To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (2)
Wybrane dla Ciebie
Wieści z branży
Zimowa ochrona
Temat miesiąca
Zimowa ochrona
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 46, Sentencja nr:6
Tydzień 46, Sentencja nr:6
Jeśli chcemy, aby taras dobrze wyglądał w przyszłym sezonie, powinniśmy go zabezpieczyć przed zimą (zależnie od drewna, np. olejem zabezpieczającym).
Tydzień 46, Sentencja nr:5
Tydzień 46, Sentencja nr:5
Warto wstrzymać się z usunięciem niektórych bylin aż do wiosny – suche pędy pozwolą przezimować pożytecznym owadom, nasiona roślin stanowić będą zimową spiżarnię dla ptaków.
Tydzień 46, Sentencja nr:4
Tydzień 46, Sentencja nr:4
Pod koronami drzew i krzewów warto rozprowadzić dojrzały kompost. Jest to uniwersalny nawóz do stosowania jesienią, można nim nawozić do końca listopada.
Tydzień 46, Sentencja nr:2
Tydzień 46, Sentencja nr:2
W temperaturze 8˚C ryby zapadają w sen zimowy, należy więc ograniczyć ich karmienie. Jeśli powierzchnia oczka wynosi co najmniej 6 m², a jego głębokość 1,5 m, ryby można pozostawić na zimę w zbiorniku.
Tydzień 46, Sentencja nr:1
Tydzień 46, Sentencja nr:1
Z trawnika należy usuwać opadające liście, w przeciwnym razie mogą powodować gnicie murawy w okresie zimy i powstawanie łysych placów. Dobrze wyschnięte liście można użyć do okrywania na zimę roślin.
Twoja strona ogrodu