Logo
Logo
14
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Choroby i szkodniki leszczyny. Jak je rozpoznać i zwalczać?

Leszczyna to bardzo popularny krzew ogrodowy, rodzący smaczne orzechy. Czasem nawet pomimo troskliwej opieki dochodzi do porażeń chorobami i zmasowanego ataku owadów. Zobacz, jak zwalczać najpowszechniejsze z nich.

Leszczyna pospolita, orzech laskowy (Corylus avellana) jest bardzo tolerancyjna na warunki siedliskowe i doskonale sprawdzi się w każdym ogrodzie. z powodzeniem będzie rosnąc na każdej glebie (poza suchą i piaszczystą), na stanowisku cienistym lub lekko zacienionym.

Aby uniknąć problemów posadź krzewy w odpowiedniej rozstawie, a potem regularnie przycinaj. Dbaj także o zrównoważone nawożenie i nawadnianie leszczyny (nie przesadź ani a jednym, ani z drugim. Jesienią zadbaj o porządek i czystość w ogrodzie – opadłe i niesprzątnięte owoce i liście są częstym źródłem problemów.

Szkodniki leszczyny

Wielkopąkowiec leszczynowy

  • Opis
    Roztocze (szpeciel) o długości 0,18–0,22 mm. Mają owalne, błyszczące ciała. Żerują w pąkach żeńskich i liściowych.
  • Objawy
    Szkodnik ogranicza wzrost i owocowanie krzewów. Wskutek żerowania roztoczy pąki znacznie nabrzmiewają, a później zasychają (najczęściej w maju i czerwcu).
  • Zwalczanie
    Gdy tylko zauważysz objawy, opryskaj roślinę (np. Karate Zeon). Jeśli nabrzmiałych pąków jest bardzo dużo, powtórz zabieg po 2 tygodniach.

Przędziorek leszczynowiec

  • Opis
    Drobny, owalny, często o zielonkawej barwie ciała. Najczęściej żeruje w licznych koloniach. Szkodnika można zauważyć głównie na spodniej stronie blaszek liściowych.
  • Objawy
    Przędziorek wysysa sok z rośliny, doprowadzając do zamierania i opadania liści. Rozwojowi roztocza sprzyja sucha pogoda. Tworzy charakterystyczny oprzęd.
  • Zwalczanie
    Można go zwalczyć środkami ekologicznymi, np. gnojówkami z roślin i preparatami na bazie szarego mydła. Środki chemiczne traktuje się jako ostateczność.

Słonik (słonkowiec) orzechowiec

  • Opis
    Chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych. Dorosły owad jest oliwkowobrązowy, ma długość ok. 8 mm. Wyróżnia go charakterystyczny, lekko zakrzywiony ryjek. Larwy są beznogie, żółtobiałe, z ciemniejszą głową. Zimują w glebie. Chrząszcze pojawiają się na przełomie maja i czerwca.
  • Objawy
    Żerują na liściach. Samice składają jaja w młodych, rozwijających się owocach. Larwy po wylęgu wyjadają jądro orzecha. Pod koniec lata wygryzają w łupinie owocu otwór, wychodzą i spadają na ziemię, aby przezimować. Uszkodzone orzechy nie nadają się do jedzenia.
  • Zwalczanie
    Podłoże wokół krzewów warto spulchniać na głębokość do 10 cm, zwłaszcza jesienią i wczesną wiosną). To pomoże zniszczyć część larw. W okresie żerowania owadów dorosłych należy przeprowadzać zabiegi chemiczne (Decis, Fastac, Calypso).

Oszynda leszczynowiec

  • Opis
    Chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych o ładnej, czerwonobrązowej barwie. Dorosły ma 6–8 mm długości, larwa jest nieco większa (8–10 mm) i pomarańczowa, z brązową głową.
  • Objawy
    Samice podczas składania jaj nacinają liście tak, że zawija się w tubkę. Najczęściej dochodzi do tego na przełomie maja i czerwca. Pierwsze pokolenie larw przepoczwarza się w zwiniętych liściach. Drugie (lipiec/sierpień) żeruje w różnych liściach, dziurawiąc je, a jesienią schodzi na ziemię. Oprócz leszczyny oszynda atakuje także olsy, graby i brzozy.
  • Zwalczanie
    Zwykle zniszczenia są niewielkie i nie ma potrzeby stosować środków chemicznych. W skrajnych przypadkach można użyć preparat Karate Zeon.

Naliściaki

  • Opis
    Chrząszcze ryjkowcowate, żerujące oprócz leszczyny także na różnych gatunkach roślin sadowniczych. Ma niewielkie, błyszczące ciało i zakrzywiony ryjek. Masowo pojawia się od połowy czerwca do połowy lipca.
  • Objawy
    Owady dorosłe żerują na liściach, począwszy od brzegów), zmniejszając ich powierzchnię asymilacyjną i tym samym osłabiając wzrost. Larwy żerują na korzeniach – powodując osłabienie krzewów.
  • Zwalczanie
    Naliściaki zwalcza się przy okazji ochrony leszczyny przed innymi szkodnikami, np. słonkowcem.

Mszyca leszczynowa

  • Opis
    Pluskwiaki równoskrzydłe o wydłużonym ciele (1,5–2,5 mm) i zmiennym ubarwieniu (często jasnozielone).
  • Objawy
    Żeruje na młodych pędach (rzadziej liściach) leszczyny i orzecha włoskiego, wysysając sok. W ten sposób ogranicza ich wzrost lub powoduje więdnięcie.
  • Zwalczanie
    Mszyca nie wpływa na wysokość plonu w takiej mierze, aby warto było stosować środki chemiczne. Profilaktycznie można stosować ekologiczne preparaty, np. gnojówki z roślin. Na plantacji warto postawić domki dla złotoków i biedronek – to naturalni wrogowie mszyc.

Płast brzozowiec (rozlepek północnik)

  • Opis
    Czarna, błyszcząca błonkówka. Żeruje na leszczynie, brzozie i wierzbie. Larwy są zielone lub bordowozielone o długości 20–22 mm.
  • Objawy
    Żerują w grupach na brzegach liści, doprowadzając do gołożeru. Okres najintensywniejszej aktywności przypada na lato (od połowy czerwca do sierpnia).
  • Zwalczanie
    W przypadku intensywnego żeru płasta stosuje się środek chemiczny (np. Karate Zeon). Zwykle szkodnika zwalcza się przy okazji likwidowania słonkowca.

Misecznik śliwowiec

  • Opis
    Owad przypomina z wyglądu, niewielkie brązowe pęcherzyki o długości zazwyczaj od 2–5 mm. Najczęściej żeruje na pędach oraz pod spodem młodych liści
  • Objawy
    Atakuje także śliwy. Powoduje zahamowanie wzrostu leszczyny i zasychanie je pędów. Larwy wydzielają lepką spadź, która może zalegać na liściach i tym samym zwiększać ryzyko występowania chorób.
  • Zwalczanie
    Preparaty przeciw miecznikowi (m.in. Promanal i Emulpar) stosuje się jesienią, w umiarkowanie ciepłe dni.
leszczyna ciemnopurpurowe liście fot. Dagmara Owsiejczyk - Pixabay.com
fot. Dagmara Owsiejczyk - Pixabay.com

Polecane odmiany leszczyny pospolitej

Leszczyna znana jest przede wszystkim z uwagi na gatunek, który rodzi smaczne orzechy laskowe. Posiada też wiele odmian ozdobnych.

  • 'Anny's Purple Dream' - zwarty, kompaktowy pokrój; ciemnopurpurowe liście z połyskiem.
  • 'Aurea' - młode liście żółte, później żółtozielone; jadalne owoce.
  • 'Barceloński' - owocuje bardzo obficie. Orzechy duże lub bardzo duże, jądro soczyste, słodkie, smaczne.
  • 'Contorta' - pędy mocno poskręcane „w korkociąg”'; liście, różnego kształtu, poskręcane i pozwijane; ładne bazie.
  • 'Halle' - długo owocuje, tworzy duże orzechy.
  • 'Kataloński' - sprawdzona odmiana, plenna, tworzy duże orzechy.
  • 'Little Rob' - karłowa, dorasta do 1m; liście drobne, jasnoczerwone, z czasem zieleniejące.
  • 'Pendula' - parasolowata korona, najczęściej w formie piennej.
  • 'Syrena' - czerwone zabarwienie liści i okryw owocowych.
  • 'Warszawski Czerwony' - liście początkowo brunatno-purpurowo-czerwone; orzechy średniej wielkości.

Choroby leszczyny

Monilioza

  • Opis
    Najbardziej niebezpieczna choroba grzybowa leszczyny – może zniszczyć nawet do 80% plonu. Poraża krzewy już w fazie kwitnienia (chociaż nie widać jeszcze objawów). Moniliozie sprzyja długo utrzymująca się wilgotna pogoda i nadmierne zagęszczenie krzewów.
  • Objawy
    Widoczne dopiero na owocach – na zielonej owocni i okrywach pojawiają się brunatne plamy, które mogą rozszerzyć się na całą powierzchnię. Z czasem owoc kurczy się, gnije i opada. Na jego powierzchni można zauważyć kremowe skupiska zarodników.
  • Zwalczanie
    Zadbaj o odpowiednią rozstawę leszczyn w zależności od odmiany. Pod koniec czerwca warto zastosować środki ochrony (np. Dithane Neotec, Topsin, Penncozeb). Kup odmiany mało podatne na chorobę, m.in. ‘Kataloński’.

Mączniak prawdziwy

  • Opis
    Choroba grzybowa, hamująca wzrost leszczyny.
  • Objawy
    Uwidacznia się pod koniec lata. Na spodniej stronie liści – począwszy od tych położonych nisko – pojawia się mączysty, biały nalot. Liście przedwcześnie więdną i opadają. Jesienią pojawiają się na nich czarne skupiska zarodników.
  • Zwalczanie
    Zwalczanie od razu po zauważeniu pierwszych objawów preparatem Karathane. Zadbaj o czystość w sadzie – porażone liście zbieraj i pal.

Szara pleśń

  • Opis
    Atakuje różne fragmenty leszczyny – od liści po zawiązki owoców. Leszczyna rośnie wolniej, a plon jest mniejszy i gorszej jakości.
  • Objawy
    Watowata, szara grzybnia.
    Zwalczanie
    Zadbaj o prawidłową rozstawę krzewów. Regularnie rób cięcia prześwietlające. Nawoź prawidłowo – uważaj zwłaszcza na dawki nawozów azotowych. Ze środków ochrony zaleca się stosować m.in. Score, Discus i Nimrod.

 

Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: Myriams-Fotos - Pixabay.com


Komentarze

Gość Jamaika

13-08-2019 15:51

Ja mam spękaną korę i suche liście. Leszczyna trzydziestoletnia i mówią że to bakteryjna zgorzel leszczy. Nie do wyleczenia a leszczyna powinna być wycięta.

07-08-2019 13:58

23 godziny temu, Gość Justyna napisał: Nasz po prostu usycha. Liscie schna a galezie staja sie kruche i bardzo powyginane. Co to moze byc? W tym roku roślinom doskwiera susza. Może Pani leszczyna ma niedobory wody? Dzieje się tak często na piaszczystych glebach ...

Gość Justyna

06-08-2019 14:44

Nasz po prostu usycha. Liscie schna a galezie staja sie kruche i bardzo powyginane. Co to moze byc?

Wiecej na Forum ZielonyOgrodek.pl
Warto przeczytać

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (3)
Nowe treści
Aktualności
PSZCZOŁY
Na czasie
PSZCZOŁY
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 33, Sentencja nr:5
Tydzień 33, Sentencja nr:5
Pamiętajmy o formowaniu koron młodych drzew owocowych (latem pędy rosną bardzo intensywnie). Usuńmy gałęzie, które zbyt mocno się rozrosły oraz te, które konkurują z przewodnikiem.
Tydzień 33, Sentencja nr:4
Tydzień 33, Sentencja nr:4
Na początku miesiąca przycinamy lawendę. Systematycznie usuwamy też przekwitnięte kwiatostany róż i bylin (niektóre gatunki jeszcze w tym roku mogą powtórzyć kwitnienie).
Tydzień 33, Sentencja nr:3
Tydzień 33, Sentencja nr:3
W sierpniu należy zakończyć nawożenie drzew i krzewów nawozami azotowymi, aby gałązki zdążyły zdrewnieć przed nadejściem zimy.
Tydzień 33, Sentencja nr:2
Tydzień 33, Sentencja nr:2
Zbieramy fasolę szparagową (gdy jej liście zżółkną, a strąki będą suche) oraz rośliny dyniowate, np. dynie, cukinie czy kabaczki. W pełni trwa też sezon na zbiór ogórków (zbiór rano lub wieczorem).
Tydzień 33, Sentencja nr:1
Tydzień 33, Sentencja nr:1
Możemy sadzić w ogrodzie nowe drzewa i krzewy – rośliny ozdobne sprzedawane w pojemnikach można sadzić przez cały okres wegetacyjny (te, które sprzedawane są z odkrytym korzeniem musimy zostawić na wczesną wiosnę lub jesień).
Array
(
    [0] => SimpleXMLElement Object
        (
            [id] => 51744
            [title] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [alias] => badz-eko-uprawiaj-ziola-i-warzywa
            [url] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [urlsef] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [image] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

        )

    [1] => SimpleXMLElement Object
        (
            [id] => 50887
            [title] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [alias] => 10-wyjatkowych-miejsc-do-odwiedzenia-w-polsce
            [url] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [urlsef] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [image] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

        )

)
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu