Logo
Logo
25
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Uprawa warzyw zgodnie z płodozmianem

Stosowanie płodozmianu ne jest trudne! Dowiedz się, jak zaplanować uprawę warzyw zgodnie z zasadami płodozmianu i zmianowania. Dzięki tym zasadom, plony z Twojego warzywnika będą obfite i zdrowe. Poznaj grupy warzyw oraz ich wymagania pokarmowe. Dowiedz się także, które warzywa sadzić po sobie.

Biostymulator z pokrzywy

ZielonyOgrodek.pl poleca!
Ekstrakt z pokrzywy

BIO stymulator wzrostu
dla owoców, warzyw i kwiatów

Stymuluje i wzmacnia całą roślinę! Wpływa na lepsze ukorzenianie, wzrost, obfite kwitnienie i owocowanie. Widać wyraźne efekty stosowania!

Dowiedz się więcej

Co to jest płodozmian?

Płodozmian jest praktyką ogrodniczą polegającą na stosowaniu kolejno po sobie upraw warzyw na jednym obszarze. Cykl płodozmianu powtarza się co kilka lat. Następstwo warzyw po sobie na tym samym polu ustala się na podstawie wiedzy o ich wymaganiach nawozowych (nawożenie obornikiem) oraz wzajemnym oddziaływaniu roślin na siebie.

Istotą płodozmianu jest także zapobieganie chorobom i szkodnikom nagromadzonym w glebie przy ciągłej uprawie jednej grupy warzyw. Niektóre choroby warzyw: kiła kapusty (porażająca warzywa kapustne), biała zgnilizna (porażająca warzywa cebulowe) mogą przetrwać w glebie przez ponad 4 lata.

Efektem płodozmianu jest zwiększenie żyzności gleby i jej biologicznej aktywności, ograniczanie występowania chorób, szkodników i chwastów oraz umożliwienie warzywom pełnego wykorzystania składników pokarmowych z gleby.

Przedplony i poplony

W celu intensywnego wykorzystania warzywnika, oprócz warzyw o długim okresie wzrostu, uprawianych jako plon główny, wysiewa się lub sadzi warzywa, o krótkim okresie wegetacyjnym - t.j. sałata, szpinak, kalarepa, rzodkiewka.

  • Przedplony - to warzywa poprzedzające plon główny.
  • Poplony - to warzywa sadzone po plonie głównym.
płodozmian w warzywniku fot. Julia Casado - Pixabay.com
fot. Julia Casado - Pixabay.com

Plan warzywnika - uprawa warzyw zgodnie z płodozmianem

Uprawę warzyw w warzywniku należy zaplanować. Zależnie od częstotliwości stosowania obornika, warzywnik należy podzielić na 4 równe części: A, B, C, D. Co roku (na jesieni) nawozimy obornikiem jedną trzecią powierzchni uprawnej. W związku z tym na każdym każde z poletek ma różny poziom żyzności.

Na żyznych poletkach sadzimy warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych - A. Na drugiej kwaterze miejsce zajmują warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych - B, natomiast kwaterę trzecią stanowią warzywa o małych wymaganiach pokarmowych - C. Czwarta kwatera to warzywa wieloletnie - D.

A - warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych
Warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych (uprawiane w pierwszym roku po oborniku)

 B - warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych
Warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych (uprawiane w drugim roku po oborniku)

C - warzywa o małych wymaganiach pokarmowych
Warzywa o małych wymaganiach pokarmowych
(uprawiane w trzecim roku po oborniku)

D - warzywa wieloletnie
Warzywa
wieloletnie

Warzywa kapustne:
  • kapusta biała
  • kapusta czerwona
  • kapusta włoska
  • kalafior brokuł
Warzywa cebulowe:
  • cebula
  • czosnek
  • por
Na glebach mniej żyznych, warzywa cebulowe uprawia się w pierwszym roku po oborniku.
Warzywa strączkowe:
  • groch
  • fasola
  • bób
Warzywa strączkowe w największym stopniu przyczyniają się do poprawienia żyzności gleby.
  • szparag
  • rabarbar
  • zioła wieloletnie
  • karczoch
  • truskawki
Warzywa dyniowate:
  • ogórek
  • cukinia
  • dynia
Warzywa korzeniowe: 
  • marchew (późna)
  • pietruszka
  • burak ćwikłowy
Inne:
  • marchew (wczesna)
  • koper
  • sałaty
  • szpinak
  • rzodkiewka
  • kalarepa
  • zioła jednoroczne
 
Warzywa psiankowate:
  • pomidor (karłowe odmiany)
  • ziemniaki (wczesne)

Warzywa psiankowate:

  • pomidor
  • ziemniaki
  • papryka
  • bakłażan
   

Inne:

  • seler

Inne:

  • melon
  • rzodkiew
  • brukselka
   

Układając płodozmian warto pamiętać, by po warzywach o bardzo dużych wymaganiach pokarmowych sadzić te o średnich wymaganiach, następnie warzywa korzeniowe, po nich rośliny motylkowate.

Zamiana miejsc - rotacja poletek

Warzywa na poletkach co roku zmieniają swoją pozycję. Należy przyjąć zasadę, że w kolejnym roku miejsce po warzywach o wysokich wymaganiach pokarmowych - A, zajmują warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych - B, a ich miejsce zajmują warzywa o małych wymaganiach pokarmowych - C. Warzywa wieloletnie - D, nie zmieniają swojej pozycji. W skrócie: A zmienia się na B, B zmienia się na C, C zmienia się na A.

Schemat 3 letniej rotacji warzyw może przebiegać według dwóch schematów - warzywnik zagonowy (kwadraty) oraz warzywnik pasowy (prostokąty).

Schemat płodozmianu: Warzywnik zagonowy

Warzywa uprawiane są na niewielkich zagonach (poletkach nie przekraczających 4 m2 - t.j. 2 m x 2m). Zagony mogą być większe pod warunkiem utworzenia ścieżek wewnątrz zagonów, ułatwiających dostęp do warzyw. Pomiędzy zagonami poprowadzone są szerokie ścieżki (szerokość taczki), umożliwiające pielęgnację warzyw.

1 rok po oborniku

2 rok po oborniku

3 rok po oborniku

1 rok po oborniku 2 rok po oborniku 3 rok po oborniku

Schemat płodozmianu: Warzywnik pasowy

Warzywa uprawiane są w długich, prostych rzędach, pomiędzy którymi poprowadzone są ścieżki ułatwiające do nich dostęp. Długość rzędów jest dowolna, zależy tylko od powierzchni, którą chcemy przeznaczyć pod uprawę warzyw.Rzędy nie powinny być szerokie (najlepiej gdy mają maksymalnie 150 cm - aby można było łatwo pielęgnować warzywa). W przypadku, gdy rzędy są szersze niż 150 cm konieczne jest wytyczenie dodatkowych ścieżek dzielących rzędy na dwie części.

1 rok po oborniku

2 rok po oborniku

3 rok po oborniku

1 rok po oborniku 2 rok po oborniku 3 rok po oborniku

1 rok po oborniku

Tekst i rysunki: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: hiphoto39 - Fotolia.com

Może to Cię zainteresuje...
Pokaż więcej (15)
Ogród na balkonie
Temat miesiąca
Ogród na balkonie
Warto przeczytać
Twoja strona ogrodu

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.