Logo
Logo
27
Do góry

Zakładanie sadu krok po kroku

Największym pragnieniem każdego właściciela ogrodu jest zbieranie własnych owoców z przydomowego sadu. Oto krótki poradnik - jak go samemu założyć. Najlepszym okresem na sadzenie drzew owocowych jest jesień. Sadzimy od pierwszych dni października do pierwszych przymrozków.

Drzewka owocowe do sadu

Zakładanie sadu: gleba i stanowisko

Do zakładania sadu przydomowego najlepsze są lekkie gleby gliniaste i gliniasto-piaszczyste. Muszą one być wystarczająco luźne, aby korzenie mogły swobodne się rozrastać. Powinny być żyzne i zasobne w wodę. Do uprawy drzewek owocowych nie nadają się gleby podmokłe, kamieniste i żwirowe.

Dla większości gatunków optymalny jest odczyn gleby zbliżony do obojętnego lub lekko kwaśnego (jabłonie, grusze). Nie istnieje gleba idealna dla wszystkich drzew owocowych. Każdy gatunek ma własne wymagania.

Drzewka owocowe najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych. Odpowiednie nasłonecznienie jest konieczne do osiągnięcia optymalnej wielkości i wybarwienia owoców. Należy unikać terenów o wysokim poziomie wód gruntowych.

Sad przydomowy

Przygotowanie gleby

Bardzo ważne jest odpowiednie przygotowanie stanowiska pod przyszły sad przydomowy. Rok przed planowanym posadzeniem drzew owocowych glebę należy odchwaścić oraz doprowadzić do jej odpowiedniego odczynu i struktury. Należy ją także użyźnić nawozami mineralnymi, organicznymi lub zielonymi.

Niektóre przedplony zastosowane przed założeniem sadu pozwalają skutecznie ograniczyć występowanie szkodników. Przedplon z gorczycy białej i rzepaku ogranicza występowanie nicieni. Stanowiska obsiane gorczycą unikane są przez dłuższy czas przez nornice, myszy oraz ślimaki.

Zakupy drzewek owocowych: gdzie i co kupować?

Drzewka owocowe do przydomowego sadu należy kupować tylko w certyfikowanych szkółkach i w zaufanych centrach ogrodniczych. Daje nam to pewność że drzewka są zdrowe. Uzyskamy także fachową poradę dotyczącą sadzenia i pielęgnacji naszego przyszłego sadu.

Kupujemy drzewko jednoroczne - okulant, bez pędów bocznych lub dwuletnie z pędami bocznymi, które na wiosnę możemy zacząć formować w koronę. Często można spotkać drzewka owocowe z korzeniami w siatce z ziemią. Siatka ta jest biodegradowalna – rozłoży się po około 3 latach.

Najczęściej spotykanym materiałem do nasadzeń są drzewka owocowe z odkrytym systemem korzeniowym. Korzenie nie mogą być wyłamane lub nadmiernie skrócone. Powinny być elastyczne, jasne, bez ciemnych plamek – objawów przemarznięcia lub choroby.

Kiedy sadzić drzewka?

Najlepszym okresem na sadzenie drzew owocowych jest jesień (od pierwszych dni października do pierwszych przymrozków). Przed nastaniem zimy drzewka zdążą zregenerować uszkodzony system korzeniowy. Gatunki wrażliwe na mrozy (brzoskwinie i morele) sadzimy na wiosnę. Niekorzystne są obniżenia terenu, gdyż sprzyjają tworzeniu się zastoisk mrozowych. Zimne powietrze jak woda spływa po zboczu na dno i tam się zatrzymuje.

Drzewka owocowe: samopylne czy obcopylne?

Bardzo ważne jest poznanie typu zapylania kwiatów poszczególnych gatunków drzewek owocowych. Samopylne są w brzoskwinie i morele oraz większość wiśni. Rośliny obcopylne wymagają do zapylenia pyłku innej odmiany. Należą do nich przede wszystkim jabłonie, grusze, czereśnie oraz  większość śliw. Warto zasięgnąć rady doradcy w centrum ogrodniczym, o tym które odmiany są samopylne, a które muszą być sadzone z innymi drzewkami jako zapylaczami.

drzewa w sadzie fot. Hans Braxmeier

Sadzenie drzewek owocowych

Drzewka owocowe sadzimy do dołków (głębokość 30 - 40 cm, szerokość 40 - 50 cm). Takie wymiary umożliwiają swobodne rozłożenie korzeni w dołku. Drzewka należy sadzić głębiej niż rosły w szkółce (na glebie lekkiej nawet do 10 cm). Miejsce okulizacji powinno znaleźć się ponad powierzchnią gleby. Po posadzeniu (przed uzupełnieniem gleby w dołku), rośliny należy podlać (5 - 10 litrów wody).

Po wsiąknięciu wody należy dosypać odpowiednią ilość gleby, a następnie dokładnie udeptać. Drzewka owocowe wysadzone jesienią zabezpieczamy przed przymrozkami - usypujemy wokół pnia kopczyk z ziemi, a pozostałą część pnia obwiązujemy osłonką lub zabezpieczamy słomą. Na wiosnę kopczyk rozgarniamy tworząc wokół drzewka misę ułatwiającą podlewanie rośliny.

GATUNEK DRZEWKA OWOCOWEGO ODLEGŁOŚĆ MIĘDZY DRZEWKAMI 
W RZĘDZIE x MIĘDZY RZĘDAMI
Jabłonie szczepione na podkładkach karłowych 1 - 2 m x 3 – 3,5 m
Jabłonie szczepione na podkładkach półkarłowych 2 – 3 m x 4 m
Grusze szczepione na pigwie 1 – 2 m x 3 – 3,5 m
Śliwy 2 – 3 m x 4 – 4,5 m
Morele 2 – 3 m x 4 – 4,5 m
Brzoskwinie 2 – 3 m x 4 – 4,5 m
Wiśnie 2 – 3 m x 4 – 4,5 m
Czereśnie 3 – 4 m x 4 – 4,5 m

Przycinanie drzewek owocowych - po posadzeniu

Drzewek owocowych jednorocznych lub dwuletnich przed sadzeniem nie przycinamy. Wiosną, w pierwszym roku po posadzeniu należy wykonać cięcie formujące.

Drzewka nie posiadające rozgałęzień należy przyciąć na wys. 70 cm, aby mogły się rozgałęzić i wytworzyć koronę. Drzewkom posiadającym rozgałęzioną koronkę (składającą się z pędu głównego - przewodnika i kilku pędów bocznych) należy przyciąć przewodnik, a pędy położone zbyt nisko usunąć.

Ważne jest, aby pędy boczne tworzyły szerokie kąty z przewodnikiem, gdyż tylko wtedy nie będą się wyłamywać. W tym celu krótsze pędy długości 15 - 20 cm odginamy, dłuższe zaś przyginamy i przywiązujemy do kołków wbitych w ziemię obok drzewka. Większe rany po cięciu należy zabezpieczyć fungicydem, który zapobiega porażaniu drzewa przez choroby grzybowe i bakteryjne.

Palikowanie drzewek owocowych i ogrodzenie sadu

Palikowanie drzewek owocowych polega na przywiązaniu pnia drzewka do trzech prostych palików wbitych w ziemię w odległości 40 - 50 cm od drzewka. Pień należy przywiązać do palików dopiero kilka dni po posadzeniu. Nie można zaciskać mocno wiązań, aby sznurki nie wrastały w rosnącą roślinę. Paliki i odciągi powinny podpierać drzewko przez co najmniej 3 sezony. W tym czasie system korzeniowy drzewka rozrośnie się na tyle, aby zapewnić mu stabilność.

Ogrodzenie jest niezbędnym elementem sadu. Chroni nie tylko przed „amatorami cudzych owoców”, ale przede wszystkim przed zwierzyną leśną, która często w okresie zimowym podgryza korę drzew.

Zmęczenie gleby w sadzie

Często nowy sad zakładany jest na miejscu starego. Może wtedy wystąpić zjawisko zmęczenia gleby – spowodowane obecnością w podłożu szkodliwych nicieni, mikroorganizmów i wydzielin korzeni.

Objawia się to zahamowaniem wzrostu drzew. Zmęczenie gleby najczęściej obserwuje się przy nasadzeniach jabłoni, grusz i czereśni. Jeśli zaobserwujemy takie objawy należy zastosować zielony nawóz (gorczyca, łubin, facelia).

Dobrze jest również zastosować obfite nawożenie obornikiem. Nie należy usypywać kopczyków z obornika wokół rośliny. Nawóz należy rozsypać i przekopać z ziemią. Jeśli nie posiadamy świeżego obornika, możemy kupić w centrum ogrodniczym obornik granulowany.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl


Warto przeczytać

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (18)

Komentarze

Nowe treści
Wieści z branży
Nowe rośliny
Czytelnicy radzą

Podziel się z nami swoim ogrodniczym doświadczeniem.
W nagrodę otrzymasz wybrane czasopismo.

Urban Jungle
Temat miesiąca
Urban Jungle
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 5, Sentencja nr:7
Tydzień 5, Sentencja nr:7
Rośliny rosnące w doniczkach, pozostawione na zimę na balkonie lub tarasie, wymagają szczególnej uwagi. Gdy przyjdzie ocieplenie, należy je dobrze podlewać, w innym przypadku grozi im susza fizjologiczna.
Tydzień 5, Sentencja nr:6
Tydzień 5, Sentencja nr:6
Jak zimową porą wprowadzić wiosnę do naszego mieszkania? Wystarczy ustawić w pokoju pięknie pachnący hiacynt, który pobudzi swoim zapachem nasze zmysły
Tydzień 5, Sentencja nr:5
Tydzień 5, Sentencja nr:5
Warto sprawdzić, czy osłony chroniące rośliny przed mrozem nie są uszkodzone i właściwie spełniają swą funkcję.
Tydzień 5, Sentencja nr:3
Tydzień 5, Sentencja nr:3
Kwiaty domowe przechodzą teraz okres spoczynku. Podlewajmy je zatem umiarkowanie i nie nawoźmy. Przenieśmy je w jak najjaśniejsze miejsce. Sprawdźmy też, które rośliny potrzebują zraszania w zimie.
Tydzień 5, Sentencja nr:1
Tydzień 5, Sentencja nr:1
W dalszym ciągu pamiętajmy o konieczności otrząsania śniegu z krzewów iglastych, zwłaszcza tych o pokroju kolumnowym. Zapobiegnie to wyłamywaniu gałęzi i deformacji roślin.
Twoja strona ogrodu