Orlik ogrodowy, mieszańcowy (Aquilegia ×cultorum syn. ×hybrida) należy do bylin z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Jest to nazwa wielu odmian powstałych przez krzyżowanie różnych gatunków orlików, które bardzo chętnie uprawiamy w ogrodach.

Byliny te są krótkowieczne. Dorastają do 45-90 cm zależnie od odmiany i mają pokrój wzniesiony, kępiasty. Liście orlików są dość charakterystyczne – liście odziomkowe są dwukrotnie lub trzykrotnie 3-listkowe (długoogonkowe i rozszerzające się u nasady), a liście łodygowe zwykle mniejsze i słabiej podzielone. Mają kolor zielono, lekko siny, a od spodu są delikatne owłosienie. Orliki posiadają rozgałęzione łodygi.

Orliki kwitną w maju i czerwcu (czasem do lipca). Wytwarzają piękne, 5-cio płatkowe kwiaty o ciekawym kształcie – u nasady płatków korony występują tzw. ostrogi (miodniki), która mogą mieć różne długości, a nawet kształty. W obrębie orlików ogrodowych można spotkać bardzo wiele rozmaitych barw i form kwiatów. Orliki to rośliny miododajne.

Owocami orlików są wielomieszki z licznymi nasionami.

Orliki są lekko trujące.

Wymagania i uprawa

Orliki ogrodowe zdecydowanie preferują stanowiska półcieniste do słonecznych i gleby próchniczne, żyzne, przepuszczalne oraz umiarkowanie wilgotne o odczynie pH obojętnym do lekko kwaśnego.

Rośliny te są mrozoodporne, choć w chłodniejszych regionach kraju można je osłaniać na zimę ściółką z liści lub gałązkami roślin iglastych. Warto też wiedzieć, że nie przepadają za nimi szkodniki – nie są atakowane przez mszyce czy ślimaki (te drugie są wręcz przez nie odstraszane!).

Rośliny bardzo łatwo się rozmnaża poprzez podział karp (po 3 latach) – co przy okazji odmładza roślinę – lub przez wysiew nasion (IV-V). Orliki dają silny samosiew i łatwo krzyżują się.

Zastosowanie

Orliki ogrodowe to jedne z najważniejszych wiosennych i wczesno-letnich kwiatów ogrodowych. Są idealne do ogrodów typu wiejskiego i naturalistycznego. Po przekwitnięciu stają się mało atrakcyjne, więc warto pamiętać, aby sadzić je w sąsiedztwie roślin ozdobnych w różnym czasie w ciągu sezonu.

Wybrane odmiany

  • 'Crimson Star' – (zdj. 2) wys. 50 cm, 3-4 cm średnica kwiatów o kolorach czerwono-białym, kwitnienie: V-VII
  • 'Dragonfly Hybrids' – grupa orlików o różnych kolorach (niebieski, żółty, czerwony, wielobarwny) zależnie od pododmiany i z bardzo długimi ostrogami, kwitnienie: V-VI
  • 'Mellow Yellow' – wys. 90 cm, liście żółte, kwiaty białe, kwitnienie: V-VI
  • 'Music' – wys. 45 cm, obficie kwitnące o kwiatach białych, żółtych, różowych lub niebieskich zależnie od pododmiany, kwitnienie: IV-VI
  • 'Tower White' – wys. 50 cm, kwiaty białe i pełne (bez ostróg)


Tekst: Katarzyna Jeziorska, zdjęcia: Sonja Kalee, Nicole Schuler-, _Alicja_/Pixabay