Szorstkowiec Fortunego

Szorstkowiec Fortunego (Trachycarpus fortunei), nazywany potocznie palmą wachlarzowatą, w ostatnich latach jest coraz częściej oferowany w sprzedaży w polskich centrach ogrodniczych oraz niektórych szkółkach, jako egzotyczna roślina tarasowa. Szorstkowiec tworzy pojedynczy, smukły pień pokryty charakterystycznymi włóknami będącymi pozostałością po starych liściach.

W warunkach naturalnych może osiągać od 8 do 12 m wysokości. Jego duże, wachlarzowate liście osadzone na długich ogonkach, tworzą regularną, szeroką koronę nadającą roślinie egzotyczny wygląd.

W sprzyjających warunkach starsze egzemplarze wytwarzają wiosną kremowożółte kwiatostany, a po zapyleniu także niewielkie, granatowoczarne owoce.

Uprawa i wymagania

Szorstkowiec Fortunego znosi spadki temperatury nawet do około -15°C, stąd niektórzy sadzą tę roślinę w gruncie, zabezpieczając ją solidnie na zimę. Gatunek najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych lub lekko ocienionych, w żyznych, przepuszczalnych i umiarkowanie wilgotnych glebach. Po ukorzenieniu wykazuje dobrą tolerancję na krótkotrwałą suszę.

Przy zimowaniu szorstkowca Fortunego w gruncie w Polsce decydujące znaczenie ma nie tyle sama minimalna temperatura, ile połączenie kilku czynników środowiskowych.

Fot. Grzegorz Falkowski (ZSzP)

Najważniejsze jest zapewnienie roślinie suchego stanowiska zimą. Szorstkowiec Fortunego znacznie lepiej znosi mróz, gdy zimuje w suchym podłożu, niż w glebie wilgotnej. Nadmierna wilgoć sprzyja gniciu korzeni. 

Drugim kluczowym czynnikiem jest ochrona stożka wzrostu przed wodą i lodem. W polskich warunkach największe zagrożenie często stanowią cykliczne zamarzanie i rozmarzanie wody zalegającej między liśćmi. Dlatego przed nadejściem zimy liście często wiąże się luźno ku górze, ograniczając dostęp opadów do wnętrza korony. 

• Bardzo ważna jest również osłona przed mroźnym wiatrem. Egzemplarze sadzone przy południowej ścianie budynku, murach lub w zacisznej części ogrodu osiedlowego zimują znacznie lepiej, niż rośliny rosnące na otwartej przestrzeni. Wiatr zwiększa wysuszanie liści i nasila skutki mrozu.
• Znaczenie ma także wiek i wielkość rośliny. Młode okazy są wyraźnie bardziej wrażliwe niż palmy, które wytworzyły już kłodzinę i rozbudowany system korzeniowy. Starsze egzemplarze łatwiej regenerują uszkodzenia po zimie.
• Istotna jest również długość okresu mrozu. Krótkotrwały spadek temperatury do -15°C lub nawet nieco poniżej tej wartości, szorstkowiec może znieść stosunkowo dobrze. Znacznie groźniejsze są wielodniowe okresy, podczas których temperatura utrzymuje się poniżej -10°C, zwłaszcza gdy ziemia głęboko przemarznie.

Gdzie posadzić?

Szorstkowiec najczęściej jest uprawiany w dużych donicach, ustawianych latem w ogrodach, na tarasach lub patio, a na zimę przenoszony do chłodnych, jasnych pomieszczeń o temperaturze od 0°C do 10°C, gdzie może przejść okres spoczynku. Należy wówczas ograniczyć jego podlewanie, nie dopuszczając jednak do całkowitego przesuszenia bryły korzeniowej. 

Uprawa palm w gruncie jest ryzykowna, ale daje ogromną satysfakcję, więc dlaczego by jej nie spróbować?