Rozmnażanie róż | Tanie i łatwe sposoby na nowe róże: z nasion, sadzonek, odkładów i podział

W specjalistycznych gospodarstwach, produkujących duże ilości różnych odmian róż rozmnaża się je często poprzez szczepienie i okulizację, ale są to metody wymagające większej wprawy, doświadczenia i odpowiednich warunków. Róże można rozmnożyć jeszcze na kilka innych sposobów:

• przez wysiew nasion,
• przez odkłady,
• przez podział
• oraz poprzez ukorzenianie pędowych sadzonek zdrewniałych lub zielnych.
  
  

Jak rozmnażać róże przez sadzonki zdrewniałe?

Jest to jedna z najczęściej stosowanych i dość prostych metod rozmnażania, szczególnie róż odmian krzewiastych.

Kiedy pobierać sadzonki? Na przełomie zimy i wiosny (lub nawet jesienią) z tzw. rośliny matecznej. Powinny być one pobierane z jednorocznych, ale zdrewniałych pędów, o grubości około 0,5 cm i mieć długość mniej więcej 20-25 cm. Aby ograniczyć transpirację (utratę wody) i przyspieszyć ukorzenianie, z pobranej sadzonki należy usunąć liście.

W przypadku jesiennego pobierania sadzonek, warto je zabezpieczyć przed przemarznięciem i przechowywać w szklarni, inspekcie lub innym widnym (ale nie ogrzewanym) pomieszczeniu. Sadzonki najlepiej umieścić, w wilgotnym podłożu złożonym z odkwaszonego torfu zmieszanego piaskiem (np. w skrzynkach). Przed umieszczeniem sadzonek w podłożu warto zanurzyć ich końce w ukorzeniaczu (do sadzonek zdrewniałych) – przyspieszy to ukorzenianie nowej rośliny.

Jak pobrać i ukorzenić sadzonki zielne róż?

Zwykle stosuje się tę metodę rozmnażania w okresie letnim, kiedy pędy róż są już dobrze wykształcone, ale nie są jeszcze zdrewniałe. Sadzonki o długości około 15 cm, pobieramy ze zdrowych, niezdrewniałych, ale już możliwie grubych pędów, które mają co najmniej 3 węzły, czyli 6 liści. Następnie lekko ścinamy wierzchołek sadzonki, usuwamy dolne liście i pozostawiamy tylko dwa w górnej części. Końcówkę sadzonki zanurzamy w ukorzeniaczu (do sadzonek zielnych) i umieszczamy w doniczce wypełnionej przepuszczalnym torfowo-piaskowym podłożem. Należy zrobić to w taki sposób, by możliwie wszystkie węzły sadzonki znajdowały się w podłożu. Na koniec donicę przykrywamy folią, aby ograniczyć utratę wilgoci z podłoża i ustawiamy w jasnym miejscu (ale nie w bezpośrednim słońcu). Po około miesiącu sadzonka powinna wykształcić korzenie. Najlepiej przechowywać doniczki z sadzonkami zielnymi w jasnym pomieszczeniu, gdzie temperatura zimą nie spada poniżej zera, ponieważ młode rośliny uzyskane w ten sposób są na niego bardzo wrażliwe.

Co to odkłady i jak je robić u róż?

Krzewy róż w ogrodzie można rozmnożyć także przez odkłady, czyli prosty i nie wymagający wiele pracy sposób. Rozmnażanie róż przez odkłady polega po prostu na przygięciu do poziomu gruntu wybranego, zewnętrznego pędu krzewu macierzystego, który w takich warunkach wytworzy korzenie.

Pęd przymocowuje się do ziemi i obsypuje podłożem w taki sposób, aby ponad gruntem znajdował się tylko wierzchołek pędu. Można też wykopać nieduży rowek, ułożyć w nim pęd i obsypać glebą w analogiczny sposób. W kolejnym sezonie, ukorzenioną sadzonkę można odkopać i odciąć od rośliny matecznej, jako zupełnie nowy krzew. Tym sposobem najłatwiej rozmnażać gatunki róż o dość giętkich pędach (np. pnące), ale można też próbować tej metody przy rozmnażaniu niektórych odmian róż krzaczastych.

Kiedy i jak wysiewać nasiona róż?

Zbiór i wysiew nasion krzewów, to tzw. generatywne rozmnażanie roślin, które niestety ma jedną wadę – szlachetne odmiany i mieszańce róż nie odziedziczą wszystkich cech rośliny matecznej. Mogą więc nie kwitnąć, mieć inny pokrój, tempo wzrostu itp. Metoda ta nie nadaje się więc do rozmnażania wszystkich typów róż. Jednak w przypadku niektórych gatunków róż (np. róża dzika, róża pomarszczona) może być to bardzo dobra i prosta metoda rozmnażania krzewów.

Aby uzyskać nasiona, należy zebrać dobrze dojrzałe owoce, następnie oddzielić nasiona od miąższu, oczyścić je i osuszyć. Następnie nasiona powinny przejść okres przechłodzenia (tzw. stratyfikacja) i w tym celu można np. umieścić nasiona w lodówce. Nie jest to konieczne, jeśli wysiejemy nasiona przed zimą – przechłodzenie nastąpi w sposób naturalny. Nasiona najlepiej wysiewać w skrzynkach lub innych pojemnikach, w podłożu złożonym z mieszanki piasku i torfu, a następnie utrzymywać stałą wilgotność i temperaturę około 25°C. W takich warunkach kiełkowanie może rozpocząć po około 4 tygodniach, ale otrzymanie większych okazów, gotowych do posadzenia w ogrodzie może zająć co najmniej kilka miesięcy.

Jak rozmnażać róże przez podział?

Niektóre gatunki róż, wytwarzające tzw. odrosty korzeniowe można w łatwy sposób rozmnożyć przez podział. Metoda ta jest najbardziej skuteczna również w przypadku wymienianych wcześniej gatunków – róża dzika, róża pomarszczona, róża francuska, czy róża błyszcząca.

Aby rozmnożyć krzew macierzysty, musi on najpierw wykształcić odrost, który następnie po prostu odcinamy szpadlem. Z odrostów korzeniowych, wyrastają pędy, więc poprzez odcięcie fragment ukorzenionego odrostu z takim pędem, uzyskujemy po prostu nową roślinę. Odcięty fragment wykopujemy i sadzimy w nowym miejscu. Optymalną porą na wykonanie takiego zabiegu jest wczesna wiosna lub jesień, czyli po zakończeniu kwitnienia krzewów. Trzeba jednak pamiętać, że ta metoda rozmnażania nie będzie skuteczna w przypadku odmian będących, mieszańcami o zróżnicowanych cechach, np. parkowych i efekty takiego rozmnażania mogą rozczarowujące.

Tekst: Maciej Aleksandrowicz, zdjęcie tytułowe: Kokhan O / AdobeStock