Ogród monochromatyczny, wcale nie musi być nudny | Jak go założyć? Co w nim posadzić?

Czym jest ogród monochromatyczny? 

Zaczynając od początku – „monochromatyczny” to połączenie dwóch łacińskich członów – "mono" pojedynczy oraz "chroma" barwa, co w rezultacie oznacza jednokolorowy. Odpowiada to zatem założeniu bazującym na jednolitej kolorystyce, z rozróżnieniem wielu odcieni wybranego koloru. 

Nie da się ukryć, że kolor stanowi niezwykle ważny element naszego życia, który towarzyszy praktycznie na każdym kroku, wpływając przy tym na percepcję otoczenia. Jest czynnikiem odbieranym przez wzrok jako pierwszy - decydującym o estetycznych walorach i udanej kompozycji.

Zalety ogrodu monochromatycznego

• spójność założenia ogrodowego;
• oryginalny efekt końcowy;
• różnorodność struktur roślin;
• optyczne zróżnicowanie, za pomocą nasycenia odcieni;
• możliwość wprowadzenia kontrastowych akcentów;
• wrażenie spokoju i harmonii;
• możliwość skupienia się na całości.

▲ Jednym ze słynnych monochromatycznych nasadzeń jest ogród, znajdujący się na terenie zamku Sissinghurst, w hrabstwie Kent, w południowo-wschodniej Anglii. Ogród stworzony przez pisarkę VitęSackville-West i jej męża Harolda Nicolsona w 1930 roku, ma m.in. wydzielony tzw.”ogród biały”, gdzie monochromia przejawia się odcieniami bieli, delikatnego kremu, bladego różu lub błękitu. Liczne nasadzenia jasnych kwitnących roślin, poprzeplatane są soczystą zielenią, która podkreśla ich szlachetny kolor. Kompozycja w bieli jest spokojna za dnia, natomiast w nocy charakteru i wrażenia tajemniczości nadaje blask księżyca, który świetnie koresponduje z jasną kolorystyką.

▲ Kolejnym przykładem ogrodu monochromatycznego jest japońska koncepcja, powstała w okresie Muromachi, na przełomie XIV i XV wieku. Inspiracją do stworzenia ogrodu było monochromatyczne malarstwo atramentowe, które symbolizowało oszczędność środków. Osiągnięcie zamierzonego celu opierało się na wykorzystaniu złudzeń optycznych oraz zasady kontrastu. Określone cechy dały początek stylowi tsukiyama, co można przetłumaczyć na „wzgórze wykorzystywane dla celów kulturalnych”. Charakteryzuje się występowaniem małych pagórków, kamieni symbolizujących góry oraz liczne stawów i strumyków symbolizujących morze i rzeki. Stonowane barwy i symboliczne elementy miały wyzwalać spokój, a dzięki temu przyczyniać się do odprężenia i dobrego samopoczucia. Przykładem jest ogród Saiho-ji, Tenryu-ji Ogród Złotego Pawilonu Kinkaku-ji czy Ogród Srebrnego Pawilonu Ginkaku-ji.

Od czego zacząć projektowanie ogrodu monochromatycznego? 

Na początkowym etapie projektowania ogrodu, należy ustalić na jaką paletę kolorów ostatecznie się decydujemy – ciepłą czy zimną, w zależności jaki chcemy uzyskać efekt końcowy i jakie temu mają towarzyszyć odczucia i emocje. Ciepłe tonacje zadbają o żywiołowość wnętrza ogrodowego, nadając mu charakter, a przy tym zmniejszając optycznie jego wielkość.

Kolory tj. pomarańczowy, czerwony czy żółty mogą być kojarzone z ogniem i słońcem, a dzięki temu wyzwalać u odbiorcy uczucie ekscytacji lub wrażenie przytulności. Natomiast chłodne tonacje tj. niebieskie, fioletowe, zielone czy szare to odzwierciedlenie spokoju i wyciszenia. Wspomniane barwy odbijają światło, a dzięki temu powiększają przestrzeń, nadając głębi przy okazji. Oprócz nich do wybranej kolorystyki warto dodać neutralne kolory, takie jak czarny lub biały, by stworzyły pewną podstawę. 

Należy pamiętać, że wybrana kolorystyka może nieznacznie różnić się w zależności od ilości światła. Przez to barwy, mogą zmienić swoje nasycenie i prezentować się inaczej w pełnym słońcu, a inaczej w zupełnym cieniu.

Zastosowanie różnorodnych gatunków 

Kiedy ustalimy tonację, czas zastanowić się nad odpowiednim doborem roślin, gdzie podstawą będzie ich monochromatyczna barwa. Podczas wyboru gatunków uwzględnij różnorodność pokrojów, a przy tym wielkość roślin zaczynając od drzew i krzewów. W przypadku bylin warto pomyśleć o formie i strukturze kwiatostanów czy liści, które mogą okazać się ciekawym wyróżnikiem. Przestrzeń urozmaicą groniaste, puszyste, wiechowate, a nawet kolczaste kwiatostany.

Większość bylin ma jednak ograniczony okres kwitnienia i stanowi przejściowy efekt ozdobny, dlatego uzgodnienie różnorodnego doboru stanowi niezwykle ważny element projektu. Swoją uwagę należy skupić także na roślinach ozdobnych z liści, które przez większość roku będą ozdobną częścią. Ich wielkość, kształt czy nawet brzeg blaszki liściowej może stać się prawdziwą ozdobą rabaty, kiedy kwiatostany są dopiero w okresie rozwoju lub już przekwitły.

Efekt podkreśli kontrastowe tło, w postaci zielonego żywopłotu czy ogrodzenia. Akcent ten pozwoli wydobyć prawdziwe odcienie zastosowanej kolorystyki w postaci roślin, a także nadać głębi i charakteru całej przestrzeni. Urozmaiceniem monotonnej palety barw w ogrodzie mogą być pojedyncze nasadzenia roślin cebulowych czy jednorocznych, które będą przyciągać dodatkowo uwagę. 

Rośliny to nie wszystko 

Ostateczny wygląd ogrodu nie zależy tylko od doboru roślin – to także szereg dodatków i materiałów, które decydują o odbiorze całej przestrzeni. Rośliny zapewnią nam solidną podstawę projektu, a wprowadzenie ciekawych akcentów podkręci charakter miejsca i nieco go zróżnicuje. Warto zatem pomyśleć o dodatkach tj. donice, biżuteria ogrodowa, ozdobne panele, elementy wodne czy oryginalne meble. Posiadając neutralną, jednolitą nie obawiajmy się wprowadzić odrobiny szaleństwa!  

Pamiętajmy, że kolory, nawet te monochromatyczne za pomocą odcieni, jasności i nasycenia różnicują przestrzeń, poprzez akcenty czy wrażenia optyczne. Zastosowanie odpowiedniej palety barw w ogrodzie gwarantuje odczucie zadowolenia estetycznego, a przede wszystkim komfort psychiczny i dobre samopoczucie. Dlatego tak ważna jest przemyślana w pełni koncepcja ogrodu.

Tekst: Anna Kuchta, zdjęcie otwierające: Courtesy of Proven Winners / www.provenwinners.com