Paciorecznik (Canna) zwany też po prostu kanną, to rodzaj bylin z rodziny paciorecznikowatych (Cannaceae). Rośliny te naturalnie występują w Amerykach południowej i północnej, oraz rozpowszechniły się w Azji.

Nazwa łacińska roślinny pochodzi od greckiego słowa kanna, oznaczającego trzcinę, ponieważ obie rośliny mają podobne, wzniosłe łodygi. Polska nazwa "paciorecznik" związana jest natomiast z wyglądem nasion – miały przypominać paciorki różańca. Co ciekawe, są one tak twarde, że niegdyś używano ich jako naboi!

Kanna to wysoka bylina – dorasta od 100 cm (odmiany niskie) przez 150 cm (odmiany średnie) do ponad 150 cm wysokości (odmiany wysokie). Roślina tworzy grube, rozgałęziające się kłącze, z którego wyrastają mięsiste pędy z dużymi liśćmi. Są one jajowato-lancetowate i mogą być zielone lub czerwonobrunatne.

Na końcach pędów tworzą się różnokolorowe kwiaty. Są one bardzo efektowne, mają różne kształty i wielkości. Zebrane w kłosy mogą być cytrynowożółte, karminowe, łososioworóżowe, pomarańczowoczerwone, pomarańczowe, żółte lub ciemno-szkarłatne. Wytwarzają charakterystyczne, małe, okrągłe i ciemne nasiona, które są tak twarde i zbite, że toną rzucone na wodę. Paciorecznik kwitnie od połowy lata aż do pierwszych przymrozków.

Paciorecznik zaliczany jest w dalszym ciągu do roślin cebulowych, kwitnących latem i jesienią. Kwiaty wydzielają nektar wabiący owady.

Uprawa i wymagania

Uprawa paciorecznika nie należy do łatwych. Paciorecznik najlepiej rośnie na stanowiskach ciepłych i słonecznych.

Roślina jest wrażliwa na niskie temperatury. Kłącza paciorecznika muszą przezimować w pomieszczeniu w temperaturze około 10oC. Już po pierwszych przymrozkach należy wykopać kłącza rośliny z ziemi. Sadzi się je do gruntu w drugiej połowie maja (po zimnych ogrodnikach). Jeżeli chcemy rozmnożyć roślinę, dzielimy jej kłącza w marcu. Można ją również wysiewać.

Przekwitłe kwiatostany obcinamy nawet przy samej ziemi. Jeśli jednak pozwolimy roślinie zawiązać nasiona, bardzo łatwo się ona krzyżuje – zwykle jej potomstwo nie powtarza cech rodzica.

Zastosowanie

Ze względu na swoje tropikalne pochodzenie, kanna w Polsce jest rośliną jednoroczną. Sadzi się ją na kwietnikach, w towarzystwie niskich bylin lub samodzielnie. Paciorecznik można także uprawiać w donicach na balkonie i tarasie. Niektóre pacioreczniki doskonale znoszą stałe zanurzenie w płytkiej wodzie dlatego można je stosować jako rośliny wodne.

Odmiany

Przedstawiciel rodzaju to paciorecznik indyjski (Canna indica), który był gatunkiem powszechnie uprawnym dla jadalnych kłączy.

Uprawiane obecnie odmiany ozdobne paciorecznika są złożonymi mieszańcami gatunkowymi (Canna x generalis). powstały przez krzyżowanie m.in. Canna indica, Canna glauca, Canna coccinea, Canna flacciola, Canna iridiflora, Canna liliflora, itd. Przy ich opisach zwykle omijany jest człon gatunkowy nazwy.

  • 'Livadia' – dorasta do 1 m, kwiaty malinowoczerwone, kwiatostany długości 25-30 cm, licie purpurowe
  • 'Argentina' – liście duże, jasnozielone z białym brzegiem, kwiaty drobne, pomarańczowe
  • 'Suevia' – dorasta do 100 cm, kwiaty cytrynowe, podobne do orchidei, kwiatostan do 12 cm, liście zielone
  • 'Erebus' – odmiana nadająca się do wody, liście szarozielone, kwiaty różowe

Zdjęcia tytułowe: Tony H, Ellen Chan, dan haddock/Pixabay, Paweł Romanowski