Chcesz, żeby Twój balkon po zmroku zmieniał się w magiczne miejsce, w którym nie tylko jest kolorowo, ale można poczuć się jak w perfumerii? W miejsce, do którego zaglądasz „na chwilę”, a z którego nie masz ochoty wyjść? Da się to zrobić bez wielkich przeróbek – wystarczy odpowiedni dobór roślin. Posadź w tym roku te, które pachną najmocniej wieczorem i ustaw je tam, gdzie najczęściej przebywasz. Mamy dla Ciebie listę 14 gatunków i kilka ważnych podpowiedzi związanych z ich komponowaniem.
Planując założenie pachnącego balkonu nie wystarczy kupić pierwszych lepszych roślin o aromatycznych kwiatach. Zapach można porównać do muzyki grającej w tle: jeśli jest za głośna lub źle dopasowana do sytuacji, robi się nie do zniesienia. Dlatego lepiej celować w rośliny, które pachną w konkretnych porach dnia, na przykład wtedy, gdy przebywamy najczęściej na balkonie, czyli zwykle wieczorem.
Istnieje mnóstwo roślin, których kwiaty są otwarte tylko w ciągu dnia oraz podczas słonecznej pogody, a ich zapach jest wówczas najsilniejszy. Jednak często wtedy nie korzystamy z balkonu; jesteśmy w pracy lub mamy inne zajęcia. Dlatego, gdy nadchodzi wieczór i przychodzi pora na chwilę relaksu, chcemy cieszyć się przestrzenią na dworze i pięknymi zapachami. Wtedy pomocne będą odpowiednie gatunki.
Takie pachnące rośliny najlepiej ustawić na balkonie w donicach blisko leżaka, ławki, na blacie stołu lub przy drzwiach, żeby poczuć ich zapach i się nim cieszyć każdego wieczora.
Jeśli wybierzemy już odpowiednie gatunki (listę znajdziesz poniżej), najkorzystniej rozmieścić je w kilku pojemnikach – wtedy efekt będzie najlepszy i pod wieczór lub po zachodzie słońca wypoczynek na balkonie sprawi nam wielką przyjemność. Poniżej przedstawiamy listę 14 pachnących gatunków i sposób na stworzenie żywej perfumerii od wiosny do jesieni.
Planowanie nasadzeń na pachnącym balkonie
Jeśli marzy Ci się balkon, na którym będą rosnąć pachnące przez cały sezon rośliny, zastosuj ten plan: niech w doniczkach rośliny kwitną kolejno od wiosny do jesieni, czyli od marca do końca września, a nie wszystkie naraz. Dzięki temu balkon będzie kolorowy, różnorodny, przyjazny dla owadów, a Ty będziesz się cieszyć różnorodnymi aromatami; będą się one zmieniać wraz z porami roku.
Pamiętaj, że ważne jest też ustawienie donic nie tylko w miejscach, w których najczęściej odpoczywasz, ale i w zakątkach osłoniętych od wiatru. Rośliny posadzone w grupach mają większą moc niż pojedyncze sztuki porozrzucane po kątach, więc sadź po kilka, kilkanaście okazów jednego gatunku obok siebie.
Uważaj na stosowanie roślin o bardzo wyrazistym zapachu. Zanim zdecydujesz się na ich zakup, sprawdź czy zapachy Cię nie drażnią. Kupując rośliny wąchaj kwiaty i dotykaj ich liści – nieraz po roztarciu czy nawet muśnięciu liści wydziela się ich intensywny aromat.
14 najlepszych roślin na pachnący balkon
Fot. StockOption / AdobeStock
Bratki
Bratki to najlepsze rośliny na początek sezonu. Można je posadzić na balkonie już w marcu. Ich kwiaty pachną subtelnie, ale są też kolorowe i tworzą wiosenny klimat. Nie szkodzą im przymrozki. Można je posadzić na stanowisku słonecznym albo lekko ocienionym; lubią ziemię żyzną i stale lekko wilgotną. Bratki intensywnie kwitną od wczesnej wiosny aż do maja (III-V). Jeśli usuwasz przekwitłe kwiaty i je zasilasz, będą ozdobą balkonu przez całe lato i mogą nawet dotrwać do jesieni. Często same się rozsiewają.
Fot. Flower_Garden / AdobeStock
Dziwaczek jalapa
To klasyk na wieczorny efekt na balkonie. Dziwaczek ma wyrazisty zapach, a jego kwiaty otwierają się późnym popołudniem i wieczorem; mają słodki zapach. Roślina lubi słońce, ciepło i przepuszczalne podłoże oraz regularne podlewanie (unikaj przelewania). Kwiaty dziwaczka wyglądają egzotycznie i mogą mieć rozmaite kolory, więc każdy znajdzie okaz, który przypadnie mu do gustu. Kwitnienie latem: najczęściej VI/VII-IX.
Fot. pro2audio / AdobeStock
Goździk brodaty
Goździk brodaty zwykle kojarzy się z wiejskimi ogrodami, ale można go z powodzeniem uprawiać w donicy na balkonie. Jego kwiaty mają przyjemny, mocny aromat. Roślina ma sztywne pędy i dobrze wygląda w pojemnikach. Jest to gatunek dwuletni, który zakwita w drugim roku uprawy. Preferuje słońce, glebę przepuszczalną, umiarkowanie wilgotną i raczej niezbyt ciężką; po przekwitnięciu warto usuwać kwiatostany; goździk może powtórzyć kwitnienie. Kwiaty warto ścinać do wazonów, by cieszyć się nimi też w mieszkaniu. Kwitnienie wczesnym latem: zwykle V-VII (zależnie od terminu wysiewu i odmiany).
Fot. Alexandra, tom / AdobeStock
Groszek pachnący
Groszek pachnący to pnąca roślina, którą można posadzić w dużej donicy przy drewnianym wygwamie lub przy kratce balkonowej. Groszek ma mnóstwo uroku, rośnie szybko i słodko pachnie. Tworzy romantyczny nastrój. Najlepiej rośnie w miejscu słonecznym i osłoniętym od wiatru , potrzebuje podpór i regularnego podlewania (nie lubi przesuszania). Pamiętaj, żeby ścinać kwiaty do wazonów i nie dopuszczać do zawiązywania się owoców, żeby możliwie jak najdłużej cieszyć się kwiatami. W sprzedaży dostępnych jest wiele, różnokolorowych odmian. Kwitnienie latem: najczęściej VI-VIII.
Fot. Garden Guru / AdobeStock
Hiacynty
Jeśli chcesz poczuć zapach na balkonie już wczesną wiosną, w Twoich donicach nie może zabraknąć hiacyntów. Są to bardzo mocno pachnące wiosenne kwiaty. Pamiętaj jednak, że jeśli zdecydujesz się na ścinanie hiacyntów do wazonu do domu, nie stawiaj ich w sypialni (zbyt intensywny zapach może spowodować ból głowy). Cebule hiacyntów sadź w dużych donicach jesienią. Ustaw je w słonecznym miejscu. Zapewnij roślinom drenaż i przepuszczalne, żyzne podłoże. Rośliny nie znoszą zbyt dużej wilgoci. Kwitnienie wczesną wiosną: krótko, ale intensywnie – IV-V.
Fot. Klever_ok / AdobeStock
Heliotrop
Kwiaty heliotropu pachną słodko i „waniliowo”, a aromat tej rośliny jest szczególnie wyraźny wieczorem – dlatego to roślina stworzona do ustawienia w miejscu, w którym siadasz i odpoczywasz na balkonie. Heliotrop lubi jasne stanowiska, ale nie w pełnym słońcu, gdyż w takich miejscach szybko więdnie. Roślinie należy zapewnić jednak ciepło i podłoże stale lekko wilgotne. Usuwanie przekwitłych kwiatostanów wydłuża kwitnienie tego gatunku. Sadzenie w drugiej połowie maja, a kwitnienie latem: zwykle VI-IX.
Fot. Marianna / AdobeStock
Lawenda
Lawenda wąskolistna to roślina coraz częściej sadzona w donicach na balkonach. Kochamy ją za pachnące kwiaty, ale też wydzielające charakterystyczny aromat liście i pędy. Przy okazji kojarzy się z południowym klimatem, więc świetnie nadaje się do śródziemnomorskich stylizacji. Najlepiej rośnie w słońcu i cieple, w podłożu przepuszczalnym i raczej niezbyt mokrym; w donicy konieczny jest drenaż. Kwitnienie wczesnym latem (najczęściej VI-VIII), ale przez cały sezon można cieszyć się srebrzystymi liśćmi lawendy i sadzić ją w pojemnikach w zestawieniach z innymi gatunkami o podobnych wymaganiach oraz z ziołami.
Fot. VictoriaKurylo / AdobeStock
Lewkonia
Lewkonia letnia jest wyborem dla osób, które lubią wyraziste wonie, jak z perfumerii i dekoracyjne kwiatostany. To gatunek, który kojarzy się głównie z letnimi bukietami, ale dający sobie radę w dużych pojemnikach na balkonach. Kwiaty lewkonii mogą mieć różne kolory, co daje wiele możliwości przy tworzeniu kompozycji. Lewkonia potrzebuje słońca, żyznego, ale przepuszczalnego podłoża i regularnego podlewania, szczególnie w upały. Warto ją stawiać w miejscu osłoniętym, bo wysokie pędy mogą połamać się na wietrze. Kwitnienie: zazwyczaj VI-IX (w zależności od odmiany i terminu sadzenia).
Fot. Ennira / AdobeStock
Maciejka
Maciejka długopłatkowa nie grzeszy urodą, ale wieczorem jej kwiaty uwalniają jedyny w swoim rodzaju aromat. Roślina ma wiotkie, pokładające się pędy i najlepiej ją wysiewać regularnie do donic z innymi gatunkami, aby wypełniała puste przestrzenie i tworzyła delikatne tło. Maciejka dobrze rośnie w słońcu lub półcieniu i potrzebuje podłoża przepuszczalnego, lekko wilgotnego. Kwitnienie: najczęściej VI-IX, a przy siewach etapami potrafi pachnieć falami przez całe lato.
Fot. ClaraNila, Marnel Tomić / AdobeStock
Rozmaryn
Rozmaryn lekarski to aromatyczne zioło, krzewinka o drobnych, fioletowych kwiatach. Przypomina nieco z wyglądu lawendę. Dobrze wygląda w glinianych donicach. Wszystkie części rozmarynu są aromatyczne, szczególnie liście. Roślina ta jest ciepłolubna, nie w pełni odporna na mrozy, lubi pełne słońce i bardzo przepuszczalne podłoże. Podlewanie raczej oszczędne. Kwitnienie: zależnie od warunków i odmiany, często IV-VI lub epizodycznie latem, ale aromat liści jest najważniejszy.
Fot. caftor, satura_ / AdobeStock
Róże
Róże to królowe ogrodów, ale jeśli marzysz, by mieć je na balkonie i cieszyć się ich pięknym zapachem, możesz je uprawiać w donicach. Wybierz odmianę, która ma zwarty pokrój, albo szczepioną na pniu. Jeśli masz taką możliwość, możesz posadzić pnącą odmianę róży o pachnących kwiatach przy balkonie, aby pędy zaglądały do jego wnętrza. Podstawowa sprawa – wybór odmiany, która zniesie uprawę w donicy i ma pachnące kwiaty. Na balkonie róże najlepiej czują się w miejscach słonecznych, w dużych donicach z żyznym podłożem; konieczne jest regularne podlewanie. Warto pilnować zasilania nawozami dedykowanymi tej grupie roślin. Kwitnienie: najczęściej VI-IX (często powtarzają).
Fot. Firn / AdobeStock
Smagliczka
Smagliczka nadmorska jest niepozornie wyglądającą rośliną o drobnych kwiatach, ale wydziela wyraźny, miodowy aromat. Można ją sadzić pojedynczo lub wykorzystywać do uzupełniania kompozycji w skrzynkach i donicach. Smagliczka dobrze rośnie w słońcu lub półcieniu i potrzebuje przepuszczalnego, lekko wilgotnego podłoża; po przycięciu po pierwszej fali kwitnienia potrafi zakwitnąć ponownie. Kwitnienie: długo, często całe lato, a szczególnie obficie VI-VII.
Fot. Marc, ClaraNila, valya82 / AdobeStock
Szałwia lekarska
Szałwia lekarska to wieloletnia krzewinka, którą można uprawiać w dużych pojemnikach. Ma intensywnie pachnące liście i urokliwe fioletowe kwiaty, które wabią owady. Zapach liści jest mocny, żywiczny i nie każdemu może przypaść do gustu. Szałwia jednak doskonale rośnie w słonecznych, gorących miejscach i tworzy na balkonie śródziemnomorski klimat, razem z lawendą czy rozmarynem. W sprzedaży są dostępne odmiany o różnym zabarwieniu liści. Kwitnienie: zwykle V-VII, ale na zapach liści można liczyć przez cały sezon.
Fot. Oksana, Елена Шарлап / AdobeStock
Tytoń oskrzydlony
Tytoń oskrzydlony to jedna z tych roślin, która najmocniej pachnie wieczorem. Kwiaty tego gatunku otwierają się głównie po zmroku i wtedy roztaczają słodką, intensywną woń. Trzeba tylko pamiętać, że tytoń jest wysoki i ma luźny pokrój, więc najlepiej posadzić go w dużym pojemniku, w zestawieniu z innymi gatunkami i na przestronnym balkonie. Kwitnienie: najczęściej VII-IX.
Komponowanie pachnących roślin w donicach
Jeśli chcesz poczuć różnicę od pierwszego wieczoru, rozmieść rośliny na balkonie w trzech strefach. Pierwsza strefa to miejsce do siedzenia – donice postaw przy krześle, na stole i przy drzwiach: tu sprawdza się maciejka i tytoń oskrzydlony, bo wieczorem pachną najmocniej. Druga to aromatyczne tło od wiosny do jesieni – z lawendy, rozmarynu i szałwii, czyli roślin, które mają nie tylko pachnące kwiaty, ale i liście, a poza tym tworzą nastrój. Te rośliny pięknie komponują się z wieloma innymi gatunkami balkonowymi.
Trzecia strefa to akcenty sezonowe: wiosną hiacynty, potem groszek pachnący przy podporze, a w środku lata heliotrop i smagliczka jako wypełnienie skrzynek. Taki układ pomaga też uniknąć problemu, o którym łatwo zapomnieć: gdy wiele intensywnych zapachów pojawia się naraz, potrafią się zmieszać, więc lepiej dawkować aromaty i pozwolić im tworzyć nastrój na balkonie po kolei.