Nicienie glebowe – jakie szkody powodują? Jak je zwalczać?

Jakie gatunki nicieni są szkodnikami w ogrodzie i jakie są objawy ich żerowania?

Nicienie glebowe to niewielkie organizmy, zwykle nie przekraczające 0,3 mm długości. Mają cienkie i podłużne, przezroczyste lub półprzezroczyste ciało. Jak łatwo domyśleć się, nie są widoczne gołym okiem. Ich żerowanie rozpoznaje się po objawach. Niestety rozpoznanie nie jest łatwe, gdyż często symptomy są mylone z chorobami lub oznakami niedoboru pierwiastków pokarmowych.

Do najbardziej znanych nicieni szkodników należą:

• guzaki, które żerują wewnątrz korzeni roślin powodując powstawanie charakterystycznych narośli. W rezultacie prowadzi to do zaburzenia procesów fizjologicznych u zieleni i jej osłabienia, a w skrajnych przypadkach do zamierania.
• U roślin drzewiastych dużym problemem mogą być korzeniaki. Wynikiem ich żerowania jest zamieranie młodych korzeni.
• Na cebuli i czosnku często żeruje niszczyk zjadliwy. U zaatakowanych warzyw dochodzi do żółknięcia i zasychania liści. U czosnku pęka główka, korzenie zanikają, a ząbki rozpadają się jeszcze w glebie.
• Buraki, pomidory i ziemniaki padają łupem mątwików. Nicienie powodują osłabienie wzrostu, stopniowe zamieranie i deformacje (zarówno części nadziemnej jak i podziemnej).
• Pietruszka i seler są podatne na szpilecznika baldasznika. Żeruje na korzeniach powodując powstawanie ran, a z czasem brązowych plam. Zaatakowane rośliny tworzą dużo dodatkowych korzeni bocznych. Rany natomiast zwiększają ryzyko wystąpienia chorób grzybowych i innych.
  
  

Powyższe grupy i gatunki to zaledwie pojedyncze przykłady nicieni glebowych. Pasożyty mogą nawet doprowadzić do zniszczenia trawnika. Niszczą korzenie, w wyniku czego trawa więdnie, żółknie i daje się łatwo oddzielić od ziemi. Nicienie powodują duże straty także w uprawie truskawek.

Sposoby walki z nicieniami glebowymi

Obecność nicieni w glebie nie jest niczym wyjątkowym, problemem jest ich masowe rozmnażanie. Działania właściciela działki mają na celu nie całkowite ich wyeliminowanie, lecz ograniczenie ich populacji do takiego stopnia, by nie powodowały widocznych szkód. Można to zrobić na kilka sposobów, przy czym poszczególne rozwiązania warto łączyć.

Stosowanie roślin naturalnie zwalczających nicienie

Jednym z najcenniejszych gatunków jest popularna aksamitka. Warto uprawiać ją w różnych miejscach w ogrodzie, także w warzywniaku. To roślina pułapkowa. Nicienie wgryzają się w jej korzenie i giną na skutek wydzielania przez aksamitkę toksycznych związków. Kilka miesięcy gęstej uprawy aksamitki może ograniczyć populację nicieni do 20%. Aksamitka w szczególności sprawdza się w zwalczaniu korzeniaków. Inną rośliną o takich pożytecznych właściwościach jest szparag lekarski.

P-DRAKOL – preparat do zwalczania nicieni glebowych

Likwiduje szkodniki glebowe takie jak pędraki i nicienie. Jest przeznaczony dla trawnika, roślin warzywnych, owocowych i ozdobnych. Preparat działa m.in. zapobiegawczo przed powstawaniem ubytków w trawniku, poprawia rozwój systemu korzeniowego, zmniejsza ryzyko porażenia patogenami przenoszonymi przez nicienie, poprawia zdrowie, jakość i wygląd trawnika, ogranicza zużycie pestycydów, a co za tym idzie wpływa na zmniejszenie pozostałości szkodliwych pestycydów roślinach.

Sprawdź w naszym sklepie!

Stosowanie ekologicznych gnojówek

Podłoże regularnie, np. co 1-2 tygodnie traktuje się nimi, zastępując podlewanie. W ten sposób niszczy się nie tylko nicienie glebowe, ale ogranicza występowanie innych szkodników i patogenów chorobotwórczych. Dobrym preparatem jest czosnek. Stosuje się 200g rozdrobnionych ząbków na 10l wody. Roztwór należy pozostawić na 3-4 dni. Warto codziennie go mieszać. Później podlewa się nim uprawy bez rozcieńczenia. W sprzedaży dostępne są także gotowe produkty do zwalczania nicieni oparte na bazie czosnku, np. NEMguard DE.

Stosowanie środków nicieniobójczych

Na takie rozwiązanie należy się zdecydować, jeśli objawy roślin wskazują na masowe występowanie nicieni w glebie. Do polecanych preparatów należy m.in. P-Drakol zawierający pożyteczne bakterie. Dodatkowy plus – sprawdza się również w walce z pędrakami.

WROTYCZ ProbioOgród – preparat do odstraszania nicieni glebowych

Wrotycz ProbioOgród na opuchlaki i pędraki to naturalny preparat mikrobiologiczny do odstraszania obecnych w glebie szkodników takich jak nicienie, pędraki, opuchlaki i drutowce. Charakterystyczny zapach oraz substancje aktywne w preparacie powodują że pędraki i opuchlaki wychodzą na powierzchnię i wzbudzają zainteresowanie ptactwa.

Sprawdź w naszym sklepie!

Pożyteczne nicienie

Nicienie to nie tylko „zło”. W praktyce ogrodniczej wykorzystuje się je do zwalczania innych szkodników. Niektóre z nich to entomofagi nie posiadające aparatu gryzącego i nie będące w stanie fizycznie uszkodzić roślin. Atakują m.in. opuchlaki, które po inwazji po kilku dniach stają się brązowe (widoczny objaw działania nicieni) i umierają.

Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: "Rhabdias breviensis Nascimento, Goncalves, Melo, Giese, Furtado & Santos, 2013" / zufms / CC0 1.0