Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
37
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Uprawa ziemniaków na działce

Samodzielna uprawa ziemniaków nie jest trudna i uda się nawet na działce i w przydomowym ogródku. Dowiedz się, jakie wymagania mają ziemniaki, gdzie, jak i kiedy je sadzić, jakie odmiany wybrać i kiedy zbierać.

Ziemniaki (Solanum tuberosum) sprowadzony do Europy jako rośliny ozdobne, ale szybko doceniono jego jadalne bulwy. Obecnie w wielu krajach, w tym w Polsce jest to jedno z najważniejszych warzyw i źródło taniego pożywienia. Uprawa nie jest trudna – można ją polecić nawet osobom początkującym. Niestety wymaga dużo czasu – najwięcej uwagi trzeba poświęcić na profilaktykę lub doraźną walkę z chorobami i szkodnikami.

Wymagania ziemniaków

Temperatura
Ziemniak to gatunek ciepłolubny – najlepiej rośnie w temperaturze powyżej 15°C (jednak nie wyższej niż 26°C – wtedy może nie zawiązywać bulw). W Polsce zaleca się go sadzić, gdy temperatura gleby i powietrza przekracza 8ºC. Młode siewki są wrażliwe nawet na niewielkie przymrozki – zamierają lub zostają uszkodzone (to opóźnia zbiór) już przy -2ºC.

Stanowisko
Optymalne jest stanowisko słoneczne. Preferuje gleby żyzne, próchnicze, przewiewne, mocno nagrzewające się. Dobrze rośnie na podłożu piaszczysto-gliniastym. Jest tolerancyjny względem podłoża (należy unikać jedynie skrajnych pH). Ziemia przed sadzeniem powinna być oczyszczona z chwastów, zaorana i zbronowana.

sadzeniaki ziemniaków fot. Pavlofox - Pixabay.com
Fot. Pavlofox - Pixabay.com

Obecnie zarejestrowanych jest prawie 100 odmian ziemniaków. Pomimo tak dużej oferty wciąż najpopularniejsze są dwie odmiany: Irys i Irga. Do gruntu sadzi się podkiełkowane zeszłoroczne bulwy (3-5 cm), nazywane "sadzeniakami". Kiełki powinny mieć około 2 cm długości.

W ogrodach przydomowych i na działkach najlepiej uprawiać wczesne odmiany ziemniaków - np.:'Bartek', 'Irga', 'Irys', 'Tajfun'. 


Sadzenie ziemniaków

Termin
Najczęściej sadzenie bulw wykonuje się w drugiej i trzeciej dekadzie kwietnia. Ryzyko zniszczenia przez przymrozki można zniwelować rozkładając na powierzchni uprawy białą włókninę.

Sadzeniaki
Ziemniaki po posadzeniu należy przykryć 2 cm warstwą gleby. Bulwy sadzi się od razu (całe, po podziale) lub można je wcześniej pokiełkować. Co ciekawe, ziemniaki wyrosną nawet z obierków (dawniej w taki sposób oszczędzano na „materiale”).

Rzędy
Rozstawa zależy od parametrów konkretnej odmiany. Odległość pomiędzy sadzonkami wynosi 20-40cm a pomiędzy rzędami 60-90cm.

Płodozmian
Ziemniaków nie powinno się sadzić przed i w następstwie po innych roślinach psiankowatych (papryka, pomidor) oraz okopowych (burak, marchew, rzodkiewka, brukiem). Dobrym przedplonem są dla niej rośliny strączkowe, zboża i nawozy zielone (oprócz łubinu nasiennego).

uprawa ziemniaków fot. WikimediaImages - Pixabay.com
Fot. WikimediaImages - Pixabay.com

Ziemię pod uprawę ziemniaków trzeba przygotować już jesienią. By rośliny tworzyły dorodne bulwy warto uprawiać je na podwyższonych grządkach, zwanych redlinami. Usypuje się je na wysokość około 30 cm 2-3 tygodnie po posadzeniu. Trzeba także co jakiś czas je poprawiać i odchwaszczać.


Pielęgnacja

Nawożenie organiczne
Ziemniaki zaleca się uprawiać w drugim roku po oborniku (na glebach żyźniejszych) oraz w pierwszym roku - na słabszych, np.: podłożach piaszczystych. Sam obornik nie pokrywa jednak całkowicie wymagań ziemniaka, dlatego rośliny trzeba dodatkowo dokarmiać nawozami mineralnymi (sztucznymi) - np. popularna Polifoską.

Nawożenie mineralne
Przed sadzeniem warto podać nawóz azotowy (saletrę amonową lub saletrzak). Niekiedy stosuje się także nawożenie dolistne - od fazy wytworzenia pędów bocznych do fazy formowania jagód. Polecany jest mocznik, wzbogacony siarczanem potasu i nawozem z mikroelementami. Na mniejszych areałach można z powodzeniem stosować nawozy humusowe.

Podlewanie
Ziemniaki w czasie susz powinno się podlewać. Roślina ma duże potrzeby wodne zwłaszcza w czasie kwitnienia. Skuteczną metodą jest stosowanie nawadniania kropelkowego (węże z emiterami umieszcza się na górze redliny).

Uprawa na redlinach
Ważnym zabiegiem jest formowanie redlin. Zabieg powinno się wykonać 2-3 krotnie, co tydzień, po posadzeniu bulw. Warzywo uprawiane w ten sposób daje większy plon i jest bardziej odporne na niekorzystną pogodę.

Stonka ziemniaczana fot. Nataha - Pixabay.com
Fot. Nataha - Pixabay.com

Stonka ziemniaczana to jeden z najpospolitszych i najgroźniejszych szkodników. Trzeba ją zwalczać jak najszybciej po zauważeniu, by nie wyrządziła dużych szkód.

Najczęściej pojawiającą się chorobą jest zaraza ziemniaka. By jej zapobiegać, trzeba sadzić ziemniaki z dala od pomidorów, przestrzegać płodozmianu, a jeśli choroba występowała w poprzednich latach, stosować zapobiegawczo odpowiednie fungicydu - np. Biosept Active, Miedzian, Polyram.


Ochrona przed chorobami i szkodnikami

Roślinę w szczególności należy chronić przed zarazą ziemniaka oraz stonką ziemniaczaną. Skuteczne zwalczanie stonki polega natomiast na 1-3 krotnym stosowaniu silnych insektycydów, np.: Actara, Karate Zeon, Rapid, Stonkat i wiele innych.

W dalszej kolejności z chorób mogą jej zagrażać: czarna nóżka, alternarioza, sucha zgnilizna bulw, bakterioza pierścieniowa i parchy. Ryzyko porażenia można w dużej mierze ograniczyć wybierając odmiany odporne i mało podatne na danego patogenu. Profilaktycznie i doraźnie stosuje się fungicydy, m.in. Inter Optimum, Polyram, Miedzian, Altima.

W uprawie amatorskiej (na potrzeby własne) ryzyko chorób i gradacji szkodników można zmniejszyć stosując ekologiczne gnojówki z pokrzywy, mniszka, skrzypu i wielu innych surowców roślinnych.

zbiór ziemniaków fot. andreas160578 - Pixabay.com
Fot. andreas160578 - Pixabay.com

Do pierwszych zbiorów ziemniaków najlepiej przystąpić dopiero 8-10 tygodniach od posadzenia. Młode ziemniaki słabo się przechowują. Bulwy trzeba wykopywać delikatnie, by ich nie uszkodzić, bo wtedy szybko gniją. Późne odmiany ziemniaków zbiera się nawet 140 dni od sadzenia. Można je długo przechowywać.


Zbiór ziemniaków

Ziemniaki wczesne zbiera się od trzeciej dekady czerwca przez cały lipiec (w zależności od odmiany), ziemniaki średniowczesne w sierpniu, a późne we wrześniu. Prace należy wykonywać przy umiarkowanie ciepłej, suchej pogodzie.

Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: Jai79 - Pixabay.com


Warto przeczytać

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (6)
Wybrane dla Ciebie
Wieści z branży
Pomysły na Święta
Temat miesiąca
Pomysły na Święta
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 50, Sentencja nr:7
Tydzień 50, Sentencja nr:7
Gdy zima zaczyna się za oknami na naszych parapetach w dalszym ciągu kwitną niektóre rośliny. Należy je systematycznie podlewać.
Tydzień 50, Sentencja nr:6
Tydzień 50, Sentencja nr:6
Poinsecję można kupić już na początku grudnia – będzie wtedy przez kilka tygodni przypominać nam o zbliżających się Świętach.
Tydzień 50, Sentencja nr:5
Tydzień 50, Sentencja nr:5
Pamiętajmy, aby przed zimą wyczyścić i zakonserwować narzędzia ogrodnicze. Metalowe części warto zabezpieczyć smarem lub preparatem do konserwacji metalu. Narzędzia wygodnie jest przechowywać na specjalnych wieszakach lub stojakach. Miejsce to powinno być zabezpieczone przed wilgocią.
Tydzień 50, Sentencja nr:4
Tydzień 50, Sentencja nr:4
Krzewy zimozielone warto osłonić na zimę siatkami cieniującymi, które nie przepuszczają promieniowania UV i chronią przed wiatrem. Cieniowanie jest bardzo istotnym zabiegiem, ponieważ z powierzchni liści podczas silnego nasłonecznienia wyparowuje woda, a każda zamarznięta warstwa uniemożliwia roślinie uzupełnianie jej braku.
Tydzień 50, Sentencja nr:1
Tydzień 50, Sentencja nr:1
Podlewajmy zimozielone krzewy. Jest to bardzo ważne, ponieważ także zimą przez ich liście odparowuje woda, co naraża rośliny na uschnięcie (pamiętajmy jednak, by nie podlewać roślin ogrodowych podczas mrozów).
Twoja strona ogrodu