Logo
Logo
Gardeners' world marzec - kwiecień 2021
19
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Cebula z siewu i z dymki

Cebula wbrew pozorom nie należy do warzyw najłatwiejszych w uprawie. Ma swoje wymagania i w złych warunkach wytwarza marny plon. Dlatego trzeba zadbać o dobre przygotowanie stanowiska a później regularnie wykonywać zabiegi pielęgnacyjne. Dowiedz się jak uprawiać cebulę z siewu oraz dymki by uzyskać zdrowy, duży plon.

Z artykułu dowiesz się:
  • Charakterystyka cebuli zwyczajnej
  • Jakie wymagania ma cebula zwyczajna
  • Wszystko o siewie i sadzeniu cebuli
  • Które zabiegi pielęgnacyjne są najważniejsze i dlaczego
  • Wartościowe odmiany cebuli zwyczajnej

Cebula zwyczajna

Cebula zwyczajna (Allium cepa), inaczej czosnek cebula, to bardzo ważne warzywo, które od wieków stanowi podstawowe pożywienie ludzi. Jest niezastąpiona jeśli chodzi o wartość odżywczą jak i smakową w naszym codziennym menu.

To jedno z najstarszych warzyw obecnych w życiu człowieka ma charakterystyczną budowę. Wytwarza bardzo skróconą, łodygę pozorną, otoczoną jadalnymi pochwami liściowymi – to one tworzą naszą cebulę używaną w kuchni. Korzenie rośliny tworzą system wiązkowy drobnych, białych, dość długich nitek.

Liście cebuli zwyczajnej są powszechnie nazywane szczypiorem – są zielone, obłe, puste w środku i osiągają wysokość do 40 cm. W smaku bardzo przypominają czosnek szczypior i takie też mają zastosowanie.

W sprzedaży dostępne są różnorodne odmiany cebuli różniące się:

  • wielkością (od małych ważących ok. 50 g po duże osiągające wagę ponad 100 g),
  • barwą łuski (biała, żółta, brązowa, fioletowa),
  • kształtem (kulisty, spłaszczony, romboidalny),
  • intensywnością smaku oraz potencjalnym
  • przeznaczeniem. Przy doborze terminu siewu/sadzenia istotna jest także
  • długość okresu wegetacji:
    • odmiany wczesne dają plon po 80-100 dniach,
    • średnio wczesne potrzebują 100–130 dni,
    • a średnio późne i późne powyżej 120 dni.

Cebula z siewu i z dymki, fot. NahomaLand - Depositphotos
Fot. NahomaLand/Depositphotos

Różne rodzaje cebulek gotowych do sadzenia.

Wymagania cebuli: co zrobić, by zapewnić jej dobry start?

Cebule zaleca się sadzić na stanowisku słonecznym – dla obfitego plonowania. Warzywo dobrze radzi sobie w polskim klimacie. Kiełkuje już przy 6°C. Optymalna temperatura w okresie wzrostu szczypioru i systemu korzeniowego wynosi 10-16°C, w fazie tworzenia cebul 16-21°C.

Miejsce sadzenia powinno być oczyszczone, dokładnie przekopane i spulchnione. Podłoże zaleca się wymieszać z nawozem organicznym (np. obornikiem w ilości 4-6kg/m²). Najlepszy termin przeprowadzania pracy to jesień (cebuli nie powinno się uprawiać na świeżym oborniku).

Cebula preferuje podłoża żyzne, bogate w próchnicę, średnio zwięzłe (piaszczysto-gliniaste) o dobrej pojemności wodnej. Prawidłowe pH wynosi 6,5-7,0. Gatunek ma duże wymagania pokarmowe (poza azotem). Z mikroelementów istotna dla jej wzrostu i rozwoju jest miedź.

Cebula zwyczajna nie powinna być uprawiana na danym stanowisku częściej niż 3-4 lata z rzędu. Zmiana miejsca jest konieczna, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia chorób, szkodników oraz nie dopuścić do wystąpienia efektu zmęczenia gleby. W danym poletku nie można jednocześnie uprawiać innych przedstawicieli rodziny amarylkowatych.

Siew i sadzenie cebuli z rozsady oraz dymki

• Cebulę wysiewa się wprost do gruntu,
możliwie jak najwcześniej – od połowy marca do połowy kwietnia. Na większych powierzchniach taka metoda uprawy jest wygodna i efektywna. Zaleca się stosowanie siewu rzędowego, przy czym odległość pomiędzy rzędami wynosi ok. 10-20 cm. Nasiona warto wcześniej zaprawić przeciw chorobom grzybowym (np. Funabenem).

• Cebula może być uprawiana także z rozsady,
to przyśpieszy plonowanie o 3-4 tygodnie. Produkcja rozsady trwa około 6 tygodni.

  • Siewki przerywa się, a gdy rośliny mają 3-4 liście, można umieścić je na stanowisku docelowym.
  • Rozsadę sadzi się pod koniec kwietnia lub na początku maja.
  • Głębokość siewu wynosi 1-2 cm na glebach ciężkich i 2-3 cm na glebach lżejszych.

• Uprawa cebuli z dymki,
daje szybszy plon (nawet o kilka tygodni!). Cebule sadzi się w marcu w odległości co 7-8 cm. Powinny być w ¾ zagłębione w ziemi.

Cebula sadzona z dymki, fot. halfpoint - Depositphotos
Fot. Depositphotos

Sadzenie cebuli z dymki – oznacza to po prostu sadzenie małych, podrośniętych cebulek.

Podstawowe zabiegi pielęgnacyjne

PODLEWANIE
Jednym z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych jest regularne odchwaszczanie. Nie można doprowadzić do zagłuszenia cebuli przez szybciej rosnące gatunki niepożądane. Ponadto warto lekko przekopywać międzyrzędzia. W czasie susz cebula wymaga podlewania. Najlepiej podlewać do połowy lipca, później zabieg może wydłużyć okres dojrzewania cebul.

NAWOŻENIE
Przy zastosowaniu nawożenia organicznego w warunkach amatorskich nawożenie mineralne nie jest konieczne. Zamiast obornika, przed siewem, jesienią stosuje się superfosfat i sól potasową. Między połową maja, a połową czerwca można podać nawóz azotowy.

OCHRONA PRZED CHOROBAMI
Ważna jest także systematyczna lustracja warzyw. Z chorób może pojawić się: żółta karłowatość cebuli, bakterioza cebuli, biała zgnilizna cebuli, fuzaryjna zgnilizna cebuli, szara pleśń i mączniak rzekomy, ze szkodników zaś: śmietka cebulanka, wciornastki, mszyce, wgryzka szczypiorka, chowacz szczypiorak i miniarka cebulowa.


Zbiór i przechowywanie cebuli zwyczajnej

Zbiory cebuli wykonuje się, gdy ponad połowa szczypioru jest załamana.

Cebule po wykopaniu trzeba wysuszyć.

Składuje się je w chłodnym i suchym miejscu.

Wartościowe odmiany cebuli

  • 'Alibaba' – to odmiana średniopóźna wytwarzająca kuliste cebule o masie 80-100 g. Miąższ jest soczysty o łagodnym smaku. Łuska ma biała barwę.

  • 'Wenta' – to późna odmiana o czerwonej łusce przeznaczona m.in. do długiego przechowywania. Cebula jest kulista, lekko spłaszczona o masie 90-100 g.

  • 'Cyklop' – odmiana średniopóźna wytwarzająca duże cebule (100-120 g). Są kuliste o żółto-brązowej łusce. Brak tendencji do wybijania w pędy kwiatostanowe wiosną. Duża odporność na szarą pleśń.

  • 'Karmen' – to odmiana średniowczesna wytwarzająca kuliste, tylko nieznacznie spłaszczone cebule o karminoczerwonej łusce. Miąższ jest soczysty, biały, dość łagodny w smaku. Waga wynosi 100-120 g.

  • 'Avalon' – odmiana średniowczesna wytwarza duże (115 g), kuliste cebule o białej łusce i miąższu oraz o łagodnym smaku.


Tekst: M. Mazik, zdjęcie tytułowe: coramueller/Depositphotos 


Warto przeczytać

Komentarze

Powiązane artykuły
Pokaż więcej (2)
Nowe treści
To Cię zainteresuje
Nowe rośliny w katalogu
Porady na ten tydzień
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Rośliny cebulowe (przede wszystkim przebiśniegi i krokusy), które posadziliśmy we wrześniu, pojawiają się spod śniegu. Wystarczy jeden lub dwa cieplejsze dni, aby ukazały się ich piękne kwiaty.
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Odgarniając śnieg ze ścieżek ogrodowych czy podjazdu pamiętajmy, aby nie przysypywać trawnika. Ubita warstwa śniegu wolniej topnieje i może powodować gnicie darni. Jeśli jednak w obrębie trawnika powstanie warstwa zamarzniętego śniegu, należy ją rozkruszyć.
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Podczas pogodnych dni silne słońce wysusza rośliny, a zamarznięta ziemia uniemożliwia uzupełnienie strat wody. Powinniśmy je wtedy cieniować. Podczas odwilży podlewajmy iglaki, szczególnie te, które rosną w pojemnikach.
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Niektóre byliny rosnące na rabatach (złocienie, omiegi, ostróżki, rudbekie, liliowce, rozchodniki czy funkie) można rozmnożyć przez podział kęp. Dzięki temu nie tylko rozmnożymy, ale też odmłodzimy rośliny.
Tydzień 9, Sentencja nr:1
Tydzień 9, Sentencja nr:1
W marcu możemy wysiewać do doniczek i inspektów nasiona ogrodowych roślin jednorocznych oraz warzyw (wczesne odmiany kapusty, sałaty, rzodkiewki, kopru, marchwi). W ogrodzie można siać warzywa wytrzymałe na zimno: rzodkiew, koper, cebulę, groch (należy przykryć je włókniną).
Polecane
Nowości
Promocje
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu