Z czego zbudować tunel i szklarnię?

Po co w ogrodzie tunel lub szklarnia?

Uprawa roślin pod osłonami umożliwia pielęgnację gatunków wrażliwych na zimno oraz przedłużenie wegetacji warzyw (np. pomidorów, papryki, ogórków, bakłażanów), roślin owocowych (np. truskawek) oraz roślin ozdobnych (kaktusów, cytrusów, palm, rozsady roślin balkonowych).

Decydując się na budowę szklarni, tunelu foliowego lub osłony innego rodzaju trzeba najpierw zdecydować, jakie materiały konstrukcyjne i pokryciowe będę najbardziej odpowiednie. Oczywiście cena materiałów często determinuje nasz wybór, jednak przede wszystkim miejmy na uwadze cel postawienia takiej konstrukcji – innych materiałów używa się w przypadku obiektu budowanego pod komercyjną uprawę roślin, a innych pod uprawę na cele własne.

Fot. Mariamichelle/Pixabay

Fot. Selso/CC BY-SA 2.5/Wikimedia Commons

Tunel foliowy czy szklarnia – co wybrać?

Podczas dobierania odpowiedniego materiału na konstrukcję tunelu czy szklarni trzeba wziąć pod uwagę wszelkie możliwe obciążenia, na jakie będzie narażona. Konstrukcja szklarni będzie raczej bardziej obciążona materiałem pokryciowym niż tunel – jednak w obu wypadkach elementy muszą być stabilne i mocne.

Ogród pod szkłem i folią musi być zabezpieczony przed silnym wiatrem i odporny na zalegające zimą warstwy śniegu i lodu, które po prawdzie należy regularnie usuwać. Oprócz tego budulec wykorzystywany do tworzenia "szkieletu" tunelu i szklarni powinien być możliwie cienki, by nie zacieniać roślin.

Konstrukcja tunelu foliowego i szklarni ogrodowej

Stal – to najczęstszy budulec szklarni i tuneli, spotykanych w Polsce. Ocynkowana stal jest stosunkowo niedroga (chociaż ceny znacznie wahają się w przeciągu ostatnich lat), odznacza się dużą trwałością i nośnością (wytrzymałością na obciążenia). Oprócz tego stalowe elementy łatwo jest łączyć ze sobą (na śruby, nity lub spawając je). Niestety taką konstrukcje charakteryzuje jednocześnie duży współczynnik przewodnictwa cieplnego. Materiał jest szeroko-dostępny, producenci najczęściej oferują profile ze stali o grubości 2-3 mm.

Aluminium – to bardzo dobry budulec szklarni i tuneli, jednak jest mniej popularny głównie ze względu na cenę. To trwały i dość łatwy w utrzymaniu materiał nie ulegający korozji. Wadą jest mniejsza wytrzymałość (w porównaniu ze stalą). To interesujące rozwiązanie dla działkowców budujących obiekty do uprawy roślin na własne potrzeby.

Drewno – materiał jest często wykorzystywany do budowy małych szklarni przydomowych, gdyż takie konstrukcje mają przyjemny wygląd i łatwo komponują się z ogrodem. Dodatkową zaletą jest słabe przewodnictwo cieplne. Natomiast wadą drewna jest jego słaba trwałość (w przypadku cienkich konstrukcji) lub duże zacienianie roślin (przy wyborze grubszych listew). Z rodzimych gatunków drewna warto wybierać modrzew lub dąb, gdyż są odporne na niesprzyjające warunki pogodowe i wilgoć. Drewno warto impregnować, aby przedłużyć jego trwałość.

Tworzywa sztuczne – w naszym kraju są rzadko wykorzystywane przy budowie szklarni i tuneli ogrodowych. Zaletą jest duża elastyczność, dobra trwałość i słabe przewodnictwo cieplne. Wadą jest cena. Czasem mogą wystąpić problemy ze znalezieniem materiałów o odpowiedniej specyfikacji – za to można wykorzystywać "całościowe" materiały, np.: okna plastykowe.

Fot. LaraHughes, Rebeccavalleyview, Marin, StillWorksImagery/Pixabay

Materiały na pokrycie szklarni i tunelu foliowego

Nie mniej istotną sprawą jest wybór odpowiedniego materiału pokryciowego. Decydując się na konkretny rodzaj zwraca się uwagę przede wszystkim na jego trwałość, słabe przewodnictwo ciepła, przezroczystość (powinien przepuszczać możliwie najwięcej światła) oraz oczywiście cenę.

Folia – największą zaletą tego materiału jest jej lekkość (w małym stopniu obciąża konstrukcję) oraz dobra przepuszczalność. Zwykle stosuje się materiały polietylenowe, poliestrowe lub celulozowe o grubości do maksymalnie 1 mm (często o ok. 0,2 mm). Folia znalazła szerokie zastosowanie przy pokryciu szklarni, tuneli i innych osłon.

Szkło mineralne – jako materiał pokryciowy wykorzystuje się zarówno szkło całkowicie przezroczyste jak i tonowane. To powszechnie stosowany materiał przy budowie szklarni. Jego wadą jest mała trwałość (nieodporny na tłuczenia) oraz dość duży ciężar. Zwykle szkło używane przy budowie szklarni ma grubość 3-6 mm. Jego przepuszczalność świetlna waha się na poziomie ok. 90%. W produkcji dostępne są materiały pojedyncze lub warstwowe oraz produkty zróżnicowane pod względem przepuszczalności promieniowania o różnej długości fal.

Szkło polistyrenowe – jest bardziej wytrzymałe i łatwiejsze do utrzymania od szkła mineralnego. Można je ciąć i wiercić w nim. To dobre rozwiązanie dla właścicieli ogródków, szczególnie tych posiadających dzieci. Pokrycie obiektu takim szkłem daje większe bezpieczeństwo. Materiał jest ciężej stłuc a nawet przy stłuczeniu nie ma odprysków i ostrych krawędzi. Z wyglądu na pierwszy rzut oka polistyren nie różni się od tradycyjnego szkła.

Płyty poliwęglanowe – przepuszczają mniej światła mniej światła niż folia czy szkło, za to są lekkie, elastycznie i wytrzymałe.

Pleksiglas (szkło akrylowe) – często stosowany przy budowie obiektów szklarniowych jako zamiennik szkła. Jego zaletą jest duża odporność na uszkodzenia, trwałość, niska masa i dobra przepuszczalność świetlna (porównywalna ze szkłem). Niestety wadą jest stosunkowo wysoka cena.

Podstawa szklarni

Przy budowie większych szklarni fundament to konieczność. Do budowy elementów podziemnych wykorzystuje się beton, natomiast część nadziemna może być zbudowana nie tylko z betonu, ale również z cegły lub pustaków.

Tekst: Michał Mazik, zdjęcia tytułowe: Sue Rickhuss, Alexei, Daniel Sjöstrand/Pixabay, Marina Lohrbach/Fotolia