Co lubi agrest i jak o niego dbać? Wszystko, co musisz wiedzieć!

Jakie warunki lubi agrest?

Agrest, a tak naprawdę porzeczka agrest (łac. Ribes uva-crispa) to krzew, którego można spotkać w stanie dzikim w wielu rejonach Azji i Europy (w tym także w Polsce). W naturze chętnie zasiedla zarośla, obrzeża lasów i leśne polany, wybierając ciepłe, słoneczne lub półcieniste stanowiska oraz żyzne, przepuszczalne podłoża, dlatego podobnych warunków będzie oczekiwał także w uprawie.

Miejsce

Agrest preferuje w uprawie ciepłe, słoneczne lub lekko półcieniste miejsca, osłonięte przed mroźnym, zimowym wiatrem. Jest to bardzo ważne, bo choć z natury jest dostatecznie mrozoodporny i może być uprawiany na terenie całego kraju, jego kwiaty i pąki kwiatowe są wrażliwe na wiosenne przymrozki.

Ziemia

Agrest urośnie na każdej typowej glebie ogrodowej, ale najlepiej będzie się czuł na żyznym, przepuszczalnym, próchniczym, stale lekko wilgotnym podłożu o lekko kwaśnym odczynie pH. Posadzony na glebach mokrych, ciężkich, zimnych i zlewnych lub suchych i jałowych, może chorować, słabo owocować, a nawet zamierać.

Jak dbać o agrest?

Agrest nie jest krzewem szczególnie wymagającym. Oczekuje jedynie nawożenia w sezonie wegetacyjnym i podlewania w okresach suszy. Dobrze reaguje też na ściółkowanie wokół niego podłoża (np. ściętą trawą), co zahamuje rozwój chwastów i zapobiega nadmiernemu wysychaniu gleby. Jego pąki kwiatowe warto też osłaniać włókniną przed zapowiadanymi, wiosennymi przymrozkami. Ważnym zabiegiem w uprawie piennych form agrestu jest też stabilizowanie drzewek przez przywiązywanie pieńków podkładek do palików, co zapobiega uszkodzeniu roślin przez wiatr.

Sadzenie

Najlepszym terminem na sadzenie agrestu jest jesień (IX-X), gdyż wtedy panują optymalne warunki do aklimatyzacji krzewów w nowym miejscu (temperatury są umiarkowane, a opady częstsze). Rośliny sadzi się kilka centymetrów głębiej, niż rosły dotychczas (ok. 5-7 cm. głębiej), w rozstawie dostosowanym do siły wzrostu i pokroju danej odmiany (zwykle jest to ok. 1,5 m x 2,0 m. dla form krzaczastych i 1,5 m x 1,5 m dla form piennych).

Nawożenie

Agrest nie jest krzewem szczególnie żarłocznym. W sezonie wystarczą mu 1-2 dawki wieloskładnikowego nawozu do drzew i krzewów owocowych lub nawozu ekologicznego (np. Eko nawóz do drzew i krzewów owocowych), które należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta. Jesienią można też zasilić rośliny nawozem jesiennym uniwersalnym, który pomoże krzewom lepiej znieść trudne warunki zimowe.

Przycinanie

Cięcie to jeden z ważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych w uprawie agrestu. Jeśli go zaniechamy, po kilku latach krzew mocno się zagęści i zdziczeje, a jego owoce staną się małe i kwaskowate.

Agrest może być uprawiany w formie krzaczastej lub piennej. Bardziej kłopotliwa i zajmująca więcej miejsca jest forma krzaczasta, która jednocześnie jest też jednak odporniejsza na trudne warunki (mróz, suszę), gdyż miejsce szczepienia znajduje się u niej tuż pod ziemią, a nie ponad nią. Agrest pienny ma z kolei bardziej kompaktowy pokrój i jest łatwiejszy w pielęgnacji, za to gorzej znosi suszę i niskie temperatury.

Obie formy agrestu pierwszy raz przycina się wczesną wiosną po posadzeniu (III). Podczas zabiegu u agrestu krzaczastego skraca się wszystkie pędy nad 2-3 oczkiem, natomiast u formy piennej pozostawia 2-3 najsilniejsze pędy szkieletowe, a pozostałe mocno przycina. Agrest najlepiej owocuje na krótkopędach wyrastających na 2-5 letnich gałązkach, dlatego przez kolejne 4 lata wiosną (III) prowadzi się głównie cięcie formujące i sanitarne, usuwając z korony wszystkie pędy chore, słabe, cienkie, zdeformowane, pokładające się lub rosnące do wnętrza korony, pozostawiając tylko te najsilniejsze (zbyt długie można nieco skrócić). Po 4-5 latach krzew powinien posiadać luźną koronę, złożoną z ok. 10-12 silnych, zdrowych, 1-4 letnich pędów. Od piątego roku uprawy, każdego roku wiosną prowadzi się ciecie prześwietlające, polegające na wycinaniu 1-3 najstarszych, co najmniej 5 letnich gałązek i zastąpieniu ich młodymi.

W podobny sposób przycinana się też agrest pienny, u którego jednak po ok. 4-5 latach formowania korona powinna składać się z mniejszej ilości pędów (ok. 6-8 silnych, zdrowych gałązek). W jego przypadku ważne jest też systematyczne usuwanie odrostów, wyrastających z podkładki, gdyż inaczej mogłyby zagłuszyć odmianę szlachetną.

Ochrona przez chorobami i szkodnikami

Głównym problemem w uprawie agrestu jest amerykański mączniak agrestu, ale mogą mu też zagrażać takie choroby jak antraknoza liści porzeczek, gruzełek cynobrowy czy rdza agrestu, a także szkodniki (głównie mszyce i przędziorki).

W ochronie krzewów przed chorobami ważna jest profilaktyka, polegająca min. na pozyskaniu zdrowego materiału nasadzeniowego, unikaniu zbyt gęstego sadzenia roślin, usuwaniu pędów chorych i grabieniu opadłych z krzewu liści. W razie wystąpienia problemów, może być też konieczne zastosowanie jednego z aktualnie polecanych środków ochrony roślin.

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcie tytułowe: Ada K i PhotoWitch / Pixabay