Logo
Logo

Aktinidia (Actinidia)

Aktinidia (Actinidia) | Przeczytaj opis rośliny, zobacz zdjęcia i dowiedz się o niej więcej. Poznaj jej wymagania, zastosowanie oraz wskazówki dotyczące uprawy i pielęgnacji.
  • Dekoracyjność: owoce, ulistnienie
  • Gleba: torfowa, żyzna, gliniasta, piaszczysto-gliniasta
  • Kolor kwiatów: białe
  • Kwiaty: pojedyncze, drobne
  • Odczyn gleby: lekko kwaśna, obojętna
  • Owoce: owalne
  • Pokrój: pnącze
  • Przydatność do spożycia: owoce
  • Okres kwitnienia: V, VI
  • Kolor owoców: zielone
  • Trwałość liści: sezonowe
  • Wilgotność: gleba wilgotna, gleba umiarkowanie wilgotna
  • Stanowisko: słońce
  • Zastosowanie: roślina pnąca, sadzona przy podporach, w grupie, duże ogrody, roślina jadalna
  • Spis treści
    Opis rośliny Wymagania i uprawa Pielęgnacja Szkodniki i choroby Zastosowanie Polecane odmiany Ciekawostki Gdzie kupić?

    Aktinidia (Actinidia) to rodzaj pnączy należący do rodziny aktinidiowatych (Actinidiaceae), który znany jest ze swoich nietypowych owoców. Wśród gatunków, które możemy uprawiać w Polsce należą aktinidia ostrolistna (A. arguta) oraz aktinidia pstrolistna (A. colomicta). Dowiedz się więcej o aktinidiach z naszego opisu.

    Jak wygląda aktinidia?

    Aktinidia ostrolistna i pstrolistna są bardzo do siebie podobne – różnią się jedynie zabarwieniem liści i siłą wzrostu. Aktinidia ostrolistna dorasta do 15 m, podczas gdy pstrolistna tylko do 5 m. Liście aktinidii ostrolistnej są zielone (oprócz kilku odmian), a pstrolistnej są trójbarwne – zielono-biało-różowe. Oba gatunki ładnie przebarwiają się jesienią na intensywnie żółty kolor.

    Aktinidia kwitnie na początku maja. Jest rośliną dwupienną, zatem warunkiem ukazania się owoców na osobnikach żeńskich jest posadzenie w pobliżu przynajmniej jednego egzemplarza męskiego. Kwiaty są niewielkie i białe.

    Zapylone kwiaty żeńskie szybko przekształcają się w owoce wielkości 3-4 cm, o zielonej skórce, przypominające owoce agrestu, a które czasem nazywamy "mini-kiwi" (u aktinidii ostrolistnej). Dojrzewają w październiku i są jadalne.

    Wymagania i uprawa aktinidii

    Uprawa aktinidii w ogrodzie jest umiarkowanie trudna. Najlepsze stanowisko to miejsce słoneczne. Gleba powinna być żyzna, dość wilgotna, gliniasta z domieszką torfu lub kompostu, o odczynie lekko kwaśnym do neutralnego (pH 5-6).

    Sadzonki aktinidii najlepiej sadzić i przesadzać późną jesienią lub wczesną wiosną. Warto zaznaczyć, że w większości przypadków zakwitają dopiero po około 3 latach od posadzenia.

    Pielęgnacja aktinidii

    Aktinidia to roślina wymagająca szczególnie w pierwszych latach uprawy. Trzeba ją intensywnie podlewać, zwłaszcza w czasie intensywnego wzrostu lub upałów. Warto ją też systematycznie nawozić (ale nie w pierwszym roku po posadzeniu). Aktinidia ma płytki ale szeroko rosnący system korzeniowy, dlatego nawóz można rozsypywać dalej od jej pnia.

    Cięcie aktinidii jest bardzo istotne. Pierwsze, ograniczające rozrost pnącza, najlepiej wykonywać latem lub pod koniec zimy (luty/marzec). Następne, odmładzające należy robić co 3-4 lata. Dzięki odpowiedniemu przycinaniu roślina dobrze kwitnie i owocuje.

    Szkodniki i choroby aktinidii

    Aktinidia nie jest podatna na choroby grzybowe, mszyce czy gąsienice, jednak pnącze to upodobały sobie koty, którym smakują szczególnie jego młode pędy (młode sadzonki warto więc osłonić plastikową siatką).

    Zastosowanie aktinidii w ogrodzie

    Ze względu na dużą siłę wzrostu aktinidia potrzebuje dość dużo miejsca do rozpostarcia pędów. Podpory powinny być ażurowe (siatka, drewniane sztachety, metalowe pręty), aby roślina mogła się wokół nich owijać.

    Owoce aktinidii można jeść na surowo (zawierają dużo wit. C), suszyć, dodawać do ciast lub robić z nich konfitury, wina czy nalewki.

    Polecane odmiany aktinidii

    • 'Vitikwi' 
    • Hokey Pokey
    • 'Genewa', 'Rogów', 'Rumbo'
    • 'Issai', 'Dr Szymanowski' (obupłciowe, czyli samopylne)

    Uwaga! Przed wyborem odmiany zawsze dowiadujmy się, czy są to rośliny żeńskie, męskie (potrzebne do zapylania i uzyskiwania owoców na tych pierwszych), czy obupłciowe!

    Ciekawostki o aktinidii

    Roślina, która rodzi znane nam ze sklepów owoce kiwi to aktinidia smakowita (Actinidia deliciosa). Początkowo używano dla niej nazwy "chiński agrest", która jednak stosunkowo szybko została zastąpiona nazwą "kiwi" (ze względu na podobieństwo ich owoców do tego wyjątkowego ptaka).

    Uprawa aktinidii smakowitej w naszym kraju jest niemożliwa ze względu na jej wysokie wymagania cieplne przez cały sezon.

    Gdzie kupić sadzonki aktinidii?

    Kilkuletnie sadzonki aktinidii kupimy w wielu punktach stacjonarnych zajmujących się sprzedażą roślin ogrodowych – w szkółkach roślin ozdobnych, centrach ogrodniczych itp. Oprócz tego jest wiele sklepów internetowych oferujących te rośliny, np.:

     

    Tekst: Katarzyna Jeziorska, zdjęcia: Katarzyna Jeziorska, zoosnow/Pixabay

    Autor
    Aktinidia
    Aktinidia
    Katarzyna Jeziorska

    Z wykształcenia i zamiłowania ogrodniczka. Przy kawie, yerba macie czy wszelakiej herbacie chętnie rozmawia o roślinach oraz dzieli się swoimi ogrodniczymi doświadczeniami. Uwielbia pagórkowate ogrody i kuchnię pełną "zielonej alchemii". Istnieje sporo dowodów na to, że ktoś z jej przodków był hobbitem.

    Powiązane tematy
    Zwiń Pokaż więcej (6)
    Powiązane rośliny
     

    Komentarze

    Dodaj komentarz
    Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu. Może będziesz pierwsza/-y? Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl

    Gość Halina

    20-09-2020 10:47

    dzień dobry mam 4 letnią aktinidie czy moge ją przesadzić i kiedy na wiosnę czy jesienią?

    Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl