Goździk ogrodowy (Dianthus caryophyllus) to roślina jednoroczna lub dwuletnia z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Gatunek występuje naturalnie w Europie Południowej, jednak w postaci odmian uprawiany jest także w wielu innych rejonach świata jako roślina ozdobna.
Jak wygląda goździk ogrodowy i czym się wyróżnia?
Goździk ogrodowy może dorastać do ok. 40-80 cm wys. Rozwija wzniesiony, nagi, rozgałęziający się pęd, na którym tworzą się kolanka (zgrubienia), z których wyrastają naprzeciwległymi parami wąskie, długie, sztywne, lancetowate, ostro zakończone, całobrzegie, lekko wywinięte na zewnątrz, siedzące, zielone liście. Cała roślina pokryta jest sinym, woskowatym nalotem.
W zależności od sposobu uprawy, goździk ogrodowy może kwitnąć latem w tym samym roku (VII-X) lub w następnym (VI-VIII), rozwijając duże, zwykle pachnące kwiaty, osadzone na szczycie łodygi pojedynczo lub zebrane po kilka w wiechowate kwiatostany.
Pojedynczy kwiat u gatunku zbudowany jest z wydłużonego, pękatego, zielonego, grubo ząbkowanego na szczycie kielicha, korony złożonej z 5 szerokich, postrzępionych na szczycie płatków oraz słupka i 10 pręcików, jednak u odmian kwiaty mogą być pełne (białe, różowe, czerwone, fioletowe, łososiowe, żółte lub dwukolorowe). Po przekwitnieniu kwiaty przekształcają się w owocostany (wydłużone, suche torebki), wypełnione licznymi, drobnymi nasionami.
Jakie są wymagania uprawowe goździka ogrodowego?
Goździk ogrodowy preferuje ciepłe, słoneczne stanowiska i żyzne, przepuszczalne, próchnicze gleby. Jest wrażliwy zarówno na zalanie jak i na suszę, dlatego jego podłoże powinno być lekko wilgotne.
Goździk ogrodowy może być uprawiany na dwa sposoby: jako roślina jednoroczna lub dwuletnia. W pierwszym wypadku jego nasiona wysiewa się pod koniec zimy lub na przedwiośniu w ciepłych inspektach lub szklarniach (II-III) i wysadza na miejsce stałe w V. Kwitną latem w tym samym roku.
W uprawie dwuletniej nasiona sieje się na rozsadniku wiosną (IV-V/VI), pikuje i wysadza na miejsce stałe w VIII. Kwitną latem w kolejnym roku. Rośliny można uprawiać też z gotowej rozsady (można je znaleźć na targach). Ponieważ zwykle są to już rośliny kwitnące, od razu wiadomo, jakie mają kwiaty.
Goździk ogrodowy jako gatunek rozmnażany jest z nasion (daje też samosiew), jednak w przypadku odmian należy zaopatrzyć się w nasiona u sprawdzonego sprzedawcy, gdyż rośliny uzyskane z własnych nasion lub pochodzące z nieznanego źródła mogą nie powtórzyć cech odmianowych rośliny matecznej. Odmiany można spróbować też rozmnażać przez sadzonki pędowe i odkłady.
Pielęgnacja – jak dbać?
Goździk ogrodowy podlewa się tak, aby podłoże było stale lekko wilgotne, ale nigdy zbyt mokre, gdyż nadmiar wody może sprzyjać chorobom grzybowym. Roślina potrzebuje również regularnego nawożenia – najlepiej nawozami wieloskładnikowymi, stosowanymi co kilka tygodni w okresie wzrostu i kwitnienia.
Przycinanie przekwitłych kwiatów sprzyja dłuższemu kwitnieniu oraz estetycznemu wyglądowi rośliny.
Goździki ogrodowe, zwłaszcza wyższe odmiany, mogą wymagać podwiązywania, aby uniknąć łamania się pędów pod ciężarem kwiatów.
Choroby i szkodniki – przed czym chronić?
Goździk ogrodowy jest dość podatny na choroby grzybowe, szczególnie w przypadku uprawy na zbyt wilgotnym stanowisku (np. szara pleśń, mączniak prawdziwy, rdza, fytoftoroza). Mogą go też atakować szkodniki takie jak mszyce czy przędziorki.
Zastosowanie goździka ogrodowego w ogrodzie i nie tylko
Goździk ogrodowy wspaniale wygląda na ogrodowej rabacie w towarzystwie niewielkich, kwitnących bylin lub roślin jednoocznych. Może być też wykorzystywany na obwódki lub sadzony w grupach. Niższe odmiany doskonale nadają się do uprawy w pojemnikach na balkonach i tarasach. Wyższe mogą być uprawiane na kwiat cięty.
Wybrane odmiany goździka ogrodowego
- 'Szabo' – mieszanka różnokolorowych odmian o pełnych kwiatach, wys. ok. 40-60 cm
- 'Purple Picotee' – kwiaty pełne, dwukolorowe, jasno różowe z ciemnoróżowym środkiem, wys ok. 40 cm
- 'Sweet Pleasure Apricot' – kwiaty pełne, łososiowe, wys ok. 40-50 cm
- 'Silver Stars Arctic Star' – kwiaty pełne, białe, wys ok. 20-30 cm
W uprawie gatunek i jego odmiany spotykane są rzadziej, niż odmiany mieszańcowe. Rzadziej też można znaleźć nasiona czystych odmian, gdyż najpopularniejsze są wielobarwne mieszanki odmianowe jak np. 'Grenadin mix' –. Czyste odmiany najłatwiej jest zakupić w postaci sadzonek u producenta.
Zdjęcia: binimin, cloud7days, OLENA / AdobeStock