Zawilec żółty Anemone ranuncoloides

Zawilec żółty (Anemone ranuncoloides) to niewielka bylina z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Naturalnie występuje w Azji i w Europie, w tym także w Polsce, gdzie uznawana jest za gatunek rodzimy. W naturze najchętniej zasiedla wilgotne lasy liściaste i mieszane oraz brzegi zbiorników wodnych. Bywa też uprawiany w ogrodach jako roślina ozdobna.

Jak wygląda zawilec żółty?

Zawilec żółty może dorastać do ok. 10-20 cm. Wczesną wiosną rozwija odziomkowe, zielone, duże, trójdzielne liście o mocno powcinanych klapach, osadzone na długich, sztywnych, cienkich, nagich ogonkach. Liście po kwitnieniu zamierają, a roślina przechodzi w stan spoczynku i pojawia się ponownie dopiero wiosną następnego roku. Zawilec ten należy do tzw. znikających roślin.

Zawilec żółty zakwita wczesną wiosną (IV-V), rozwijając duże, 5-8 płatkowe, jaskrawo żółte kwiaty z licznymi, żółtymi pręcikami oraz słupkami, zebranymi w gęste okółki na dnie kwiatowym. Kwiaty osadzone są pojedynczo na długich, lekko owłosionych szypułkach, wyrastających na szczytach ogonków liściowych. Na jednym liściu mogą rozwinąć się 1-3 kwiaty. Po przekwitnieniu kwiaty przekształcają się w zielone, a po dojrzeniu brunatne, pękate, owłosione, szorstkie owocostany (niełupki), zawierające liczne, drobne nasiona i zebrane na szczytach pędów w główkowate, zwisające owocostany.

Zawilec żółty tworzy pod ziemią kłączowy system korzeniowy, za pomocą którego mocno się rozrasta. Na dobrych stanowiskach może być ekspansywny.

Zawilec żółty zawiera w swoich tkankach toksyczną substancję (anemoninę), która może powodować min. podrażnienia skóry i błon śluzowych. Po spożyciu w stanie świeżym, roślina jest trująca dla psów i kotów, a także zwierząt hodowlanych, ale po wysuszeniu traci swoje trujące właściwości.

Jakie wymagania uprawowe ma zawilec żółty?

Zawilec żółty preferuje półcieniste stanowiska i żyzne, próchnicze, przepuszczalne, lekko wilgotne, liściaste podłoża. Nie toleruje gleb suchych ani mokrych i ciężkich. Nie znosi też stagnującej wody. Jest natomiast w pełni mrozoodporny i może być uprawiany na terenie całego kraju.

Zawilec żółty może być rozmnażany przez wysiew nasion (daje obfity samosiew) lub przez podział roślin.

Pielęgnacja rośliny – podlewanie, nawożenie, cięcie i inne

Zawilec żółty posadzony na odpowiednim, lekko wilgotnym i próchniczym stanowisku właściwie nie wymaga żadnych zabiegów pielęgnacyjnych. Nie oczekuje ciecia i nawożenia, a jedynie ściółkowania stanowiska od czasu do czasu warstwą liści.

Choroby i szkodniki – czyli na co trzeba uważać

Zawilec żółty jest stosunkowo odporny ataki szkodników (bardzo rzadko go atakują), jednak na nieodpowiednim, zbyt wilgotnym stanowisku, może zostać porażony przez choroby grzybowe (mączniaka prawdziwego lub gnicie korzeni).

Jakie jest zastosowanie zawilca żółtego w ogrodzie?

Zawilec żółty w ogrodzie sprawdza się przede wszystkim jako roślina okrywowa pod drzewami i krzewami, bo kiedy wczesną wiosną dopiero rozwijają się na nich liście, wypełnia przestrzeń zielonym kobiercem liści, ozdobionym jaskrawożółtymi kwiatami. Może być zestawiany z innymi roślinami runa leśnego jak np. zawilcem gajowym, ziarnopłonem wiosennym czy przylaszczką pospolitą, ale też bylinami takimi jak np. tawułki czy funkie.

Po kwitnieniu znika z rabaty, ale wtedy krzewy i byliny osiągają już pełnię swojego rozwoju, wypełniając przestrzeń bujną zielenią i kwiatami. Roślina najlepiej sprawdza się w ogrodach leśnych i naturalistycznych.

Popularne odmiany zawilca żółtego

• 'Pleniflora' – kwiaty żółte, o pełnej budowie (wiele płatków), nieco większe od gatunku

Zdjęcia: delobol, Iwona, Kaja / AdobeStock

Czy w opisie są wszystkie informacje, których szukałaś/-eś? Daj znać w komentarzu!