Hartowanie roślin krok po kroku. Jak to robić, by nie popełnić błędu?

Na czym polega hartowanie roślin? Banalny zabieg, który daje ogromne korzyści

Hartowanie to proces stopniowego przyzwyczajania siewek i młodych roślin do warunków panujących na zewnątrz. W warunkach domowych siewki mają idealne życie: ciepło, brak wiatru, dużo wody i rozproszone światło. Na zewnątrz czeka na nie słońce, chłodniejsze noce, wahania temperatury i przeciągi. Bez odpowiedniego przygotowania ich delikatne liście i łodygi mogą mieć duże kłopoty, by się dostosować.

Celem hartowania jest więc zwiększenie odporności na stres środowiskowy – nagłe spadki temperatury, intensywne promieniowanie UV czy suszę. Dzięki temu rośliny szybciej się przyjmują, rosną zdrowiej i rzadziej chorują.

Kiedy rozpocząć hartowanie roślin?

Moment rozpoczęcia hartowania zależy od gatunku oraz od terminu wysiewu. Najczęściej proces zaczyna się na około 1-2 tygodnie przed planowanym wysadzeniem do gruntu. Warto obserwować prognozy pogody – hartowanie nie powinno odbywać się w czasie ulew czy ostrego słońca.

Rośliny najlepiej przyzwyczajać, gdy dni stają się dłuższe wiosną, a temperatury stabilniejsze. Zbyt wczesne wynoszenie sadzonek może skutkować ich zahamowaniem wzrostu lub uszkodzeniem przez chłód.

Jak prawidłowo hartować rośliny?

1. Stopniowe wydłużanie czasu na zewnątrz

Na początku rośliny wystawia się na świeże powietrze tylko na kilkadziesiąt minut dziennie, w miejscu osłoniętym od wiatru i bezpośredniego słońca. Z każdym dniem czas przebywania na zewnątrz należy wydłużać, aż do kilku godzin, a w końcu do całego dnia.

2. Ograniczenie podlewania i nawożenia

Przed hartowaniem rośliny często są podlewane obficie. Jednak aby przyzwyczaiły się do trudniejszych warunków, warto lekko ograniczyć podlewanie i nie stosować nawozów tuż przed wynoszeniem. Dzięki temu wytworzą mocniejsze tkanki i będą bardziej odporne na chwilowy brak wody.

3. Kontakt ze słońcem i wiatrem

Rośliny, które całe życie rosły na parapecie, nie znają prawdziwego słońca. Zbyt szybka ekspozycja na promienie UV powoduje oparzenia liści. Dlatego należy zaczynać od półcienia, a dopiero potem wystawiać rośliny w pełne słońce. Również wiatr jest istotnym czynnikiem – delikatne podmuchy wzmacniają łodygi, ale silny przeciąg może je połamać.

Jakie rośliny wymagają hartowania?

Najczęściej hartujemy:

• warzywa ciepłolubne – pomidory, papryki, ogórki, dynie, cukinie,
• rośliny jednoroczne kwitnące – pelargonie, petunie, aksamitki, begonie,
• sadzonki bylin i krzewów – szczególnie te uprawiane wcześniej w domu lub szklarni.

Rośliny wysiewane wcześniej, na rozsady, szybciej dają plony, za to rośliny siane bezpośrednio do gruntu hartują się naturalnie i nie wymagają dodatkowych zabiegów.

Błędy i zagrożenia podczas hartowania

Hartowanie wydaje się proste, ale w praktyce łatwo popełnić błędy. Najczęstsze z nich to:

• zbyt szybkie wystawienie na pełne słońce, które kończy się poparzeniem liści,
• pozostawienie roślin na chłodną noc bez przygotowania, co prowadzi do ich osłabienia,
• przesuszenie podłoża – choć ograniczamy podlewanie, nie wolno dopuścić do całkowitego wyschnięcia ziemi,
• brak systematyczności – hartowanie musi być procesem codziennym, a nie jednorazową akcją.

Hartowanie roślin w szklarni i tunelu

Nie tylko balkon czy ogród nadają się do hartowania. Jeśli dysponujesz szklarnią lub tunelem foliowym, możesz stopniowo uchylać okna i drzwi, by wpuszczać chłodniejsze powietrze i światło. To bezpieczny sposób, by sadzonki same nauczyły się znosić różnice temperatur i wiatru

Fot. VPales / AdobeStock

Pod agrowłókniną rośliny mają zapewnione łagodniejsze warunki, dzięki czemu łatwiej przyzwyczajają się do chłodniejszych nocy i lekkiego wiatru. Stopniowe uchylanie osłony pozwala im zahartować się przed wysadzeniem do gruntu. Tak chronione sadzonki stają się mocniejsze, bardziej odporne i szybciej adaptują się w ogrodzie.

Dlaczego warto hartować rośliny?

Hartowanie to inwestycja w przyszłość ogrodu. Rośliny poddane temu procesowi szybciej się aklimatyzują, mają mocniejsze liście i łodygi, a plony są bardziej obfite. Zyskujemy więc nie tylko zdrowy ogród, ale i satysfakcję, że nasze wysiłki przynoszą wymierne efekty.

Co ciekawe, badania ogrodnicze pokazują, że hartowane siewki chorują nawet o połowę rzadziej niż te nieprzygotowane. To dowód na to, że warto poświęcić kilka dni, by później cieszyć się silnymi i odpornymi roślinami.

Zdjęcie tytułowe: Petra Richli / AdobeStock