Fertygacja w ogrodzie i w domu | Czym jest i jakie ma zalety? Przy których roślinach ją stosować?

Zastosowanie fertygacji w uprawach roślin

Od dłuższego czasu w profesjonalnej produkcji wielu warzyw czy roślin owocowych (np. truskawek) zasilanie upraw wraz z podlewaniem jest już normą. Dzięki fertygacji, czyli połączeniu nawożenia roślin z nawadnianiem, możliwe jest stosowanie konkretnej, dopasowanej dla roślin dawki nawozu, który dzięki rozpuszczeniu w wodzie jest szybciej i lepiej przyswajany przez system korzeniowy.

Fertygację stosuje się najczęściej w dużych gospodarstwach ogrodniczych, produkujących duże ilości warzyw czy roślin owocowych, ale też roślin domowych, czy w szkółkach roślin ozdobnych. Zwykle zabieg ten wykorzystuje zastosowanie systemów automatycznego nawadniania (np. (kropelkowego lub zraszającego), a także urządzeń filtrujących i podających dawki mieszanek nawozowych, dzięki specjalnym pompom.

Fertygacja zapewnia stały dopływ składników odżywczych roślinom, co przekłada się na ich wyrównany wzrost i plony, a sama produkcja jest bardziej ekonomiczna i prostsza.

Zalety i zasady nawożenia przez fertygację

Przede wszystkim fertygacja pozwala uzyskać o wiele lepszą efektywność nawożenia w porównaniu z tradycyjnym, czyli posypowym stosowaniem nawozów.

Odpowiednio dobrane i podane w odpowiednim stężeniu nawozy, które są rozcieńczone w wodzie są też o co najmniej 50% lepiej przyswajane przez rośliny, co pokazuje ich skuteczność i ekonomiczność w polowych uprawach wielu roślin.

Warto jednak pamiętać, że profesjonalne stosowanie fertygacji wymaga zastosowania odpowiednio zaprojektowanego i zainstalowanego systemu nawadniania. Ponadto, do fertygacji można wykorzystywać tylko odpowiednio dobrane i zbilansowane nawozy rozpuszczalne w wodzie, ponieważ podawanie nawozów w innych formach będzie skutkowało uszkodzeniem (zapychaniem się) kroplowników czy zraszaczy. Jak widać, przy planowaniu upraw polowych na większą skalę i nawożenia w formie fertygacji warto zasięgnąć porady profesjonalnych firm specjalizujących się w tym zakresie.

Jakość wody i gleby – klucz do udanej fertygacji

Samo wymieszanie nawozów z wodą, którą podlewamy rośliny może nie przynieść spodziewanych efektów, ponieważ dostępność i przyswajalność składników pokarmowych w ogromnej mierze zależy od pH gleby i składu chemicznego samej wody. Z tego względu, przed zainstalowaniem systemu nawadniania, który będzie wykorzystywany do fertygacji roślin, powinno się przeprowadzić badanie pH gleby i jakości wody. Uzyskane wartości będą niezbędne do dobrania najlepszej dla roślin mieszanki nawozowej i ich dawki, tak by składniki pokarmowe były jak najlepiej dostępne dla roślin w danych warunkach uprawy. 

Zazwyczaj jednak tego typu dokładne zabiegi wykonuje się w przypadku profesjonalnych upraw w dużych gospodarstwach ogrodniczych, a rzadziej w ogrodach przydomowych.

Nieodpowiednie (zbyt niskie lub wysokie pH) lub twarda woda mogą powodować zachodzenie reakcji chemicznych, które blokują pobieranie przez system korzeniowych roślin niektórych składników pokarmowych z nawozów lub zasolenie gleby.

Fertygacja roślin ogrodowych i domowych

Również w uprawie roślin domowych i ogrodowych stosujemy od lat nieco uproszczona formę fertygacji, czyli wykorzystujemy wodne roztwory nawozów rozpuszczalnych i stosujemy je do ręcznego podlewania (np. z konewki). W sprzedaży można spotkać także specjalny zestaw złożony z niewielkiego pojemnika, w którym rozcieńcza się nawóz, a następnie podłącza do węża ogrodowego i w ten sposób zasila rośliny wraz z podlewaniem.

W sklepach i centrach ogrodniczych znajdziemy obecnie szeroką ofertę gamę nawozów mineralnych (w formie żeli, granulek, kryształków czy proszku proszku) do rozpuszczania w wodzie. Są łatwe w użyciu i wystarczy odpowiednią dawkę nawozu rozpuścić w odpowiedniej ilości wody i stosować wraz z podlewaniem. Podobną metodą jest stosowanie odżywki w formie nawożenia dolistnego, czyli np. zraszania liści roślin roztworem nawozu za pomocą opryskiwacza.

W przypadku upraw roślin domowych czy ogrodowych raczej rzadko wykorzystuje się nawożenie z wykorzystaniem kropelkowych systemów nawadniania, ponieważ wymaga to specjalnej instalacji. Jednak jest to rozwiązanie możliwe i nawet zalecane w przypadku uprawy wielu roślin w domu, czy w dużych ogrodach (np. podczas naszej dłuższej nieobecności). Wymaga to zwykle zainstalowania zbiornika z rozcieńczonym nawozem i pompy, która pobiera mieszkankę i rozprowadza do systemu nawadniającego lub gotowych instalacji tego typu dostępnych w sprzedaży.

Ważne przy fertygacji!

Decydując się na stosowanie fertygacji należy bezwzględnie pamiętać o właściwych dawkach oraz bardzo dokładnym rozwodnieniu (rozpuszczaniu) stosowanych nawozów. Trzeba wziąć pod uwagę, że fertygacja, to podlewanie roślin, a zabieg ten wykonujemy zwykle częściej niż samo nawożenie (w trakcie sezonu, altem nawet 1-2 razy w tygodniu). W przypadku zbyt dużej dawki lub słabego rozmieszania nawozu jest więc spore ryzyko, że nawóz będzie powodować zasolenie gleby i zaszkodzi roślinom, zamiast je odżywić. Ponadto, stosowane nawozy powinny być zróżnicowane, odpowiednio zbilansowane i dobrane, aby nie przenawozić roślin jednym składnikiem pokarmowym (np. tylko azotem).

Tekst: Maciej Aleksandrowicz, zdjęcie tytułow, kolaż: Aisyaqilumar, Floki, Wasan, interstid / AdobeStock