Uprawa araukarii chilijskiej (małpiego drzewa) w ogrodzie | Gdzie sadzić? Co zrobić, by rosła wiele lat?

Jaką araukarię wybrać? Którą uprawiać w gruncie lub w doniczce?

Choć istnieje około 20 gatunków tej rośliny, to najczęściej spotykanymi w uprawie w naszym kraju są araukaria wyniosła (Araucaria heterophylla) oraz araukaria chilijska (Araucaria araucana). 

Pierwsza z nich pochodzi z Wysp Fidżi oraz rejonu Oceanii i najczęściej uprawiana jest u nas jako domowa roślina doniczkowa (nazywana „jodełką pokojową”). Na okres letni donicę z rośliną można wystawiać także do ogrodu lub na tarasy, ale przed zima lepiej schować ją do pomieszczenia, ponieważ gatunek ten nie toleruje niskich temperatur (niższych niż 5°). ▼

Fot. YuanGeng / Adobe Stock

Araukaria wyniosła w naturze potrafi dorosnąć do ponad 50 m wysokości, jednak w naszym klimacie osiąga maksymalnie około 2m. Zwraca uwagę stożkowatym („choinkowatym”) pokrojem i okółkowym rozgałęzieniem pędów, które odchodzą od pni niemal pod kątem prostymi i są gęsto pokryte sztywnymi, ale dość miękkimi igłami.

Z kolei araukaria chilijska, pochodząca z wilgotnych, ciepłych rejonów Patagonii i mająca prehistoryczny rodowód (rośnie na Ziemi od około 200 milionów lat), sadzona jest częściej na zewnątrz, w ogrodach (lepiej znosi niskie temperatury), ale ze względu na jej wymagania najlepiej uprawiać ją głównie w najcieplejszych rejonach Polski, czyli na zachodzie, północnym-zachodzie i na Dolnym Śląsku (w pasie Szczecin-Zielona Góra-Wrocław).

Fot. longtaildog / Adobe Stock

Araukaria chilijska wyróżnia się niezwykłymi, gęsto ułożonymi na pędach i pniu igłami, które mają formę sztywnych, skórzastych, ostro zakończonych i nachodzących na siebie blaszek. W naturze również dorasta do około 60 -70m wysokości, ale w naszym klimacie rośnie wolniej i nie osiąga tak dużych rozmiarów.

▲ Araukarię chilijską można także uprawiać w donicach na zewnątrz i przenosić na okres zimy do pomieszczeń, pamiętając o zapewnieniu roślinie odpowiedniej wilgotności powietrza. Zwisające gałęzie araukarii chilijskiej, kojarzą się z małpimi ogonami, stąd popularna nazwa „małpie drzewo”. Natomiast igły porywające gałęzie to przypominające kolce, ciemnozielone, kolczaste wyrostki. Po około 10 latach roślina zaczyna wytwarzać oryginalne, jajowate i pokryte kolczastymi wyrostkami szyszki. 

Co lubi araukaria ogrodowa?

Najważniejsze dla araukarii jest właściwe stanowisko, które musi być ciepłe, słoneczne, ale też osłonięte od chłodnych wiatrów w zimie. Młode drzewa posadzone w ogrodzie przez pierwsze sezony wymagają zabezpieczania przed mrozem. Należy okrywać je podwójną warstwą białej agrowłókniny lub słomianymi chochołami albo najpierw hodować ją w donicy (przenoszonej zimą do pomieszczenia) i dopiero po kilku latach, starsze okazy sadzić w ogrodzie. 

Araukaria chilijska jest nieco odporniejsza na mróz i w sprzyjających warunkach może znosić zimowe spadki temperatur sięgające około - 10°C. Zawsze jednak trzeba mieć świadomość, że jest to drzewo, pochodzące z zupełnie innego klimatu niż nasz i kilku, czy nawet kilkunastoletnie okazy mogą zostać zniszczone przez jedną, wyjątkowo srogą zimę. 

Ze względu na niezwykły, oryginalny pokrój oraz niezwykłe igły, araukaria chilijska najlepiej będzie prezentować się rosnąc samotnie, jako soliter lub w niewielkich zestawieniach z innymi drzewami iglastymi – w wyeksponowanym lub reprezentacyjnym miejscu w ogrodzie.

Jak dbać o araukarię, by rosła przez wiele lat?

Sadzenie
Przy sadzeniu wato na dno dołka wsypać co najmniej kilkucentymetrową warstwę drenażu, np. keramzytu lub drobnego żwiru. Najlepiej posadzić drzewo używając żyznego podłoża, które powinno składać się z torfu zmieszanego z ziemią macierzystą z ogrodu z dodatkiem kompostu. Można także zakupić gotowe podłoże do iglaków i zmieszać je z ziemią z ogrodu. Jak zawsze po posadzeniu, podłoże lekko ubijamy i obficie podlewamy, a następnie glebę ściółkujemy, np. korą drzew iglastych, co zabezpieczy glebę przed parowaniem, a korzenie drzewa przed przemarzaniem.  

Ziemia
Nie należy sadzić araukarii w bardzo ciężkiej, mokrej, gliniastej glebie, ani nadmiernie podlewać, ponieważ nadmiar wilgoci i brak powietrza w podłożu szybko doprowadzą do zamierania korzeni i całego drzewa. 

Nawożenie
Po ukorzenieniu się drzewa, można zasilać je standardowymi nawozami przeznaczonymi do zasilania iglaków (granulowanymi, długo działającymi lub rozpuszczalnymi w wodzie). Najkorzystniej jest nawozić araukarię dwukrotnie - głównie w sezonie wiosenno-letnim, ale najpóźniej do końca sierpnia. Później nie używamy już nawozów zawierających azot, a ewentualnie tylko tzw. jesienne, czyli potasowo-fosforowe, wzmacniające rośliny przed zimą.

Zimowanie
Nie można absolutnie dopuszczać do pozostawienia młodej araukarii nie okrytej na zimę w ogrodzie. Przez co najmniej 2-3 sezony po posadzeniu (a także i później) należy okrywać jej pędy i pień, a ziemię pod drzewem dodatkowo ściółkować korą przed zimą.

Tekst: Maciej Aleksandrowicz, zdjęcie tytułowe: Anna, longtaildog / Adobe Stock