Szkodniki iglaków – jak je rozpoznać i czym zwalczać?

Jak zapobiegać pojawieniu się szkodników na iglakach?

Najskuteczniejszą metodą ochrony iglaków przed szkodnikami jest profilaktyka. Drzewom i krzewom należy zapewnić jak najlepsze warunki i właściwą pielęgnację. Najcenniejsze okazy warto dodatkowo wzmacniać nawozami i preparatami zwiększającymi odporność. Ponadto zapobiegawczo można pryskać je i podlewać ekologicznymi gnojówkami z roślin. To nie zagwarantuje pełnego bezpieczeństwa, ale zwiększy szansę, że szkodniki ominą ogród. Jeśli tak się nie stanie, trzeba wykonać działania doraźne. Poniżej przedstawiamy dużą grupę powszechnych szkodników roślin iglastych.

Jakie szkodniki najczęściej atakują iglaki?

Ochojniki

To małe drobne owady zaliczane do mszyc. Najczęściej spotyka się ochojniki świerkowo-modrzewiowe. Dobrym miejscem to rozwoju jest ogród, w którym w bliskim sąsiedztwie rosną świerki pospolite i modrzewie. Na modrzewiu pojawiają się białe, puchowe kłaczki – to larwy. Ponadto igły mogą być posklejane – ochojniki wydzielają lepką substancję. Prowadzi to do zahamowania wzrostu i osłabienia drzew. U świerków natomiast żerują w pędach, tworząc charakterystyczne szyszkowate galasy. W wyniku ich działalności pędy mogą zamierać.

Zwalczanie: Wczesną wiosną w umiarkowanie ciepłe dni drzewa należy opryskać ekologicznym środkiem owadobójczym Treol. Pojawiające się galasy należy usuwać i palić nim owady je opuszczą (zwykle tak się dzieje na przełomie lipca i sierpnia).

Miodownice

To kolejna grupa mszyc. Drobne owady (o wydłużonym ciele) często żerują na tujach (np.: miodownica żywotnikowa). Najczęściej można je spotkać na 2-3 letnich pędach. Wydzielają lepką spadź. Są ciężkie do zauważenia, gdyż lubią żerować wewnątrz korony. Prowadzi to do żółknięcia i zasychania pędów (od podstawy ku górze). Ponadto ich wydzieliny przyczyniają się do rozwoju grzybów sadzakowych.

Zwalczanie: Chemiczne zabiegi (np. Mospilan) wykonuje się, bo zauważeniu owadów lub objawów. Najczęściej opryski wykonuje się w maju (larwy wylęgają się na początku miesiąca).

Przędziorek sosnowiec

To drobny pajęczak mający postać ciemnego punkciku. Łatwo go rozpoznać, gdyż żeruje w dużych grupach i tworzy delikatne pajęczynki. Atakuje nie tylko sosny, ale także cyprysiki, jałowce, świerki i jodły. Objawami są przebarwienie igieł (początkowo żółto-brązowe, potem brunatne). W rezultacie dochodzi do ogołacania krzewów i drzew.

Zwalczanie: Od maja warto sprawdzać obecność szkodników, podkładając pod pędy białą kartkę i potrząsając rośliną. Jeśli pojawią się liczne, drobne, szybko poruszające się „kropki”, należy zastosować środek odpowiedni środek (np. Provado Plus). Rozwojowi owadów sprzyja susza i mała wilgotność powietrza. Należy więc zadbać, aby iglaki były regularnie nawadniane.

Borecznik sosnowiec

To błonkówka żerująca głównie na sośnie pospolitej. Larwy mają żółtawozielone ciało z charakterystycznymi żółtymi kropkami. Zaniepokojone wyginają się w literę S. Owad dorosły ma do 1 cm długości, przezroczyste skrzydła (z widocznym unerwieniem) i czarne (samiec) lub brunatno-żółte (samica) ciało. Jego larwy żerują na igłach, powodując zasychanie. Może to doprowadzić do zahamowania wzrostu lub ogołacania drzewa.

Zwalczanie: W momencie zauważenia szkodnika należy zastosować Deltam.

Borecznik rudy

Błonkówka często atakuje różne gatunki sosen, szczególnie te uprawiane na mało żyznych glebach. Larwy mają ciemniejsze szarozielone zabarwienie i drobne kolce po bokach ciała. Owad dorosły od borecznika sosnowca różni się głównie ubarwieniem – ma rude lub pomarańczowe ciało. Larwy żerują głównie na starszych igłach, powodując ich zasychanie. Zmniejszają wzrost i walory estetyczne drzew.

Zwalczanie: Opryski należy wykonywać w maju (to okres wylęgania się larw). Stosuje się Deltam.

Osnuje

Owady należą do błonkówek. Mają wydłużone, dość obłe ciało. Zabarwienie jest zmienne w zależności od gatunku. Na iglakach można spotkać m.in. osnuję gwiaździstą, czerwonogłową i sadzonkową. To szkodniki sosny. Larwy żerują na igłach. Na pędach można zobaczyć oprzęd i zlepione odchody.

Zwalczanie: Pędy z oprzędami i larwami w miarę możliwości trzeba wycinać. (jeśli nie pogorszy to wyglądu roślin). Sosny należy opryskać np. preparatem Deltam.

Zwójka sosnóweczka

To drobny motyl o brunatno-pomarańczowym ubarwieniu skrzydeł. Składa jaja przy pąkach szczytowych. Brunatne gąsienice wgryzają się wewnątrz młodych pędów, powodując ich zasychanie i deformację. Często żerują na sośnie górskiej i kosodrzewinie.

Zwalczanie: Uszkodzone pędy należy wyciąć, a następnie spalić. Najczęściej zabieg wykonuje się od połowy maja. Na przełomie maja i czerwca sosny należy opryskać preparatem Deltam. Do wyłapywania szkodnika można używać także pułapek feromonowych.

Brudnica mniszka

Rozpiętość skrzydeł tego szarobrunatnego lub białawego motyla wynosi zwykle 25-45cm. Na przednich skrzydłach często występują charakterystyczne zygzaki. Gąsienice mają na bokach ciała po 2 rzędy widocznych brodawek. Ich ubarwienie jest zmienne. Pierwszy żer małe gąsienice odbywają na igłach, niekiedy na męskich kwiatostanach. Obgryzają igły u podstawy, powodując ich opadanie. Głównie atakują sosny, chociaż można je spotkać także na jodłach i świerkach.

Zwalczanie: W drugiej dekadzie kwietnia na pniach drzew warto zainstalować opaski lepowe. Samice można likwidować, instalując na wys. 2 m pułapki feromonowe. W razie wystąpienia gradacji rośliny należy opryskać chemią (Calypso). To jednak ostateczność – szkodnik żeruje głównie w lasach, rzadko pojawia się masowo w ogrodzie.

Tarcznik jałowcowiec

Drobny (do 0,5-0,9 cm) owad o obłym, miseczkowatym ciele należy do czerwców. Tworzy białe lub biało-szare tarczki. Żeruje na jałowcach i cyprysikach. Powoduje zahamowanie wzrostu roślin.

Zwalczanie: Owady można usuwać ręcznie, np.: za pomocą ostrego patyka. Miejsca, gdzie żerowały, zaleca się przemyć alkoholem. Przy masowym występowaniu warto 2-3 krotnie zastosować Mospilan (od połowy czerwca – wtedy wylęgają się larwy).

Szyszeń pospolity

To drobny motyl (rozpiętość skrzydeł dochodzi do 30 mm) o wydłużonym, wąskim ciele. Ma charakterystyczne mozaikowe szaro-brunatno-białe zabarwienie. Gąsienice mają długość do 30 mm, brunatną głowę i białe lub szare pasy wzdłuż ciała. Szyszeń lubi żerować na modrzewiu, daglezji, jodle i sośnie. Larwy wgryzają się do pędów, powodując więdnięcie końcówek.

Zwalczanie: W przypadku zauważenia szkodnika należy zastosować Fastac.

Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: HenrikL / Depositphotos