Logo
Logo

Arcydzięgiel litwor (Archangelica officinalis)

Arcydzięgiel litwor (Archangelica officinalis) | Przeczytaj opis rośliny, zobacz zdjęcia i dowiedz się o niej więcej. Poznaj jej wymagania, zastosowanie oraz wskazówki dotyczące uprawy i pielęgnacji.
  • Gleba: żyzna, przepuszczalna
  • Kolor kwiatów: białe, żółte, zielonkawe
  • Kwiatostan: baldach
  • Kwiaty: niepozorne
  • Odczyn gleby: zasadowa
  • Owoce: rozłupnia
  • Pokrój: wzniesiony
  • Przydatność do spożycia: owoce, korzenie
  • Zapach: kwiaty, liście
  • Wysokość: do 2,5 m
  • Okres kwitnienia: V, VIII
  • Trwałość liści: sezonowe
  • Wilgotność: gleba stale wilgotna
  • Stanowisko: słońce, półcień, cień
  • Zastosowanie: pojedynczo, w grupie, ogrody przydomowe, roślina lecznicza
  • Arcydzięgiel litwor (Archangelica officinalis) lub po prostu litwor, jest rośliną dwuletnią należącą do rodziny selerowatych (Apiaceae). Należy do znanych, starych ziół i ma wiele nazw zwyczajowych jak i ludowych: dzięgiel lekarski, angelika, anielskie ziele, archangielski korzeń, anielski korzeń. Roślina występuje w Europie i Azji na terenach wilgotnych. W Polsce możemy ją spotkać w górach (np. Karpatach) oraz nad rzekami i w pasie wybrzeża. Jest bardzo znanym ziołem objętym ochroną gatunkową.

    Litwor osiąga wysokość do 2,5 m. wraz z kwiatostanem. Cała roślina bardzo silnie pachnie. W pierwszym roku po wysianiu się, rośliny wytwarzają rozetę pojedynczych, pierzastych liści. W drugim rozwijają długie, rozgałęzione łodygi z pędami kwiatostanowymi.

    Kwiatostany mają kształt dużej kuli (typu baldach złożony) i są złożone z niepozornych kwiatków o żółtawozielonej barwie. Kwitną od maja do czerwca.

    Owocem arcydzięgla, jak u wszystkich roślin selerowatych, jest rozłupnia. Składa się ona z dwóch płaskich rozłupek.

    Arcydzięgiel litwor jest często mylony z groźnym barszczem Sosnowskiego!

     

    Uprawa i wymagania

    Arcydzięgiel może być uprawiany zarówno na stanowiskach słonecznych, jak i zacienionych, ma jednak duże wymagania glebowe – preferuje podłoże żyzne, przepuszczalne i dość wilgotne.

    Główne zabiegi pielęgnacyjne to odchwaszczanie i ochrona przed chorobami oraz szkodnikami.

    Litwor rozmnaża się z nasion wysiewanych wprost do gruntu pod koniec lipca i w sierpniu. Nasion nie przykrywa się, a jedynie ugniata lekko glebę po posianiu.

    Zastosowanie

    Do potrzeb leczniczych wykorzystuje się korzeń arcydzięgla, zbierany jesienią i suszony w warunkach naturalnych. Ma aromatyczny i początkowo słodki, a potem palący smak. Arcydzięgiel poprawia trawienie i działa wiatropędnie.

    Ciekawostki

    W średniowieczu zakonnicy nazywali arcydzięgiel Zielem Ducha Świętego i zalecali żucie jego korzeni w celu osiągnięcia długowieczności.


    Tekst: Katarzyna Jeziorska, zdjęci: "Angelica Archangelica"/n0rthw1nd/CC BY 2.0, Krzysztof Ziarnek/Wikimedia Commons/CC-BY-SA-3.0, Doronenko/CC BY 2.5/Link, H.Zell/CC BY-SA 3.0/via Wikimedia Commons

    Powiązane tematy
    Zwiń Pokaż więcej (3)
     

    Komentarze

    Dodaj komentarz
    Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu. Może będziesz pierwsza/-y? Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl