Dlaczego fikusy tak łatwo rozmnażać w domu?
Fikusy (inaczej figowce) należą do roślin, które dobrze znoszą cięcie i szybko regenerują pędy. W wielu miejscach łodygi – zwłaszcza tam, gdzie wcześniej były liście lub powstają drobne uszkodzenia – łatwo tworzą się nowe korzenie. Dzięki temu nawet krótki, zdrowy fragment pędu potrafi stosunkowo szybko wytworzyć własny system korzeniowy, jeśli zapewni się mu odpowiednią wilgotność i światło.
Większość popularnych gatunków, szczególnie o drobniejszych liściach, bardzo dobrze reaguje na rozmnażanie przez sadzonki pędowe. U większych, bardziej wymagających fikusów sprawdza się natomiast odkład powietrzny, który pozwala na ukorzenianie bez konieczności natychmiastowego odcinania pędu od rośliny matecznej.
Metoda 1: Rozmnażanie fikusa w wodzie
Ukorzenianie w wodzie pozwala na bieżąco obserwować tworzenie się korzeni sadzonki pędowej, czyli odpowiedniego kawałka pędu rośliny.
Najpierw trzeba pobrać odpowiedni fragment pędu. Najlepiej sprawdzają się wierzchołkowe sadzonki długości ok. 5-15 cm, z kilkoma liśćmi u góry i odsłoniętym fragmentem łodygi na dole. Dolne liście należy usunąć, aby nie gniły w wodzie, a po cięciu dać pędowi chwilę na obeschnięcie, bo fikus wydziela biały, lepki sok.
Sadzonkę wkłada się do stabilnego, niezbyt głębokiego naczynia tak, aby dolny koniec pędu był zanurzony tylko na kilka centymetrów. Wodę warto wymieniać co kilka dni. Po 3-4 tygodniach zwykle pojawiają się pierwsze korzenie – wtedy sadzonkę przenosi się do lekkiego, przepuszczalnego podłoża i podlewa z umiarem, tak aby ziemia była lekko wilgotna, ale nie mokra.
Metoda 2: Sadzonki fikusa w podłożu
Przy ukorzenianiu bezpośrednio w ziemi korzenie od razu rozwijają się w środowisku, w którym roślina będzie rosła na stałe. Dzięki temu łatwiej znosi później dalszą uprawę. Sadzonki można umieszczać osobno w małych doniczkach lub po kilka w jednym pojemniku – dobrze znoszą swoje sąsiedztwo.
Wybiera się zdrowy, mocny pęd, najlepiej wierzchołkowy. Dolne liście się usuwa, a zbyt duże można skrócić, aby ograniczyć parowanie wody i ułatwić roślinie przetrwanie okresu bez rozbudowanego systemu korzeniowego. Cięcie wykonuje się ostrym nożem lub sekatorem, po czym miejsce cięcia można lekko osuszyć i zanurzyć w preparacie ukorzeniającym przeznaczonym do sadzonek.
Jakie podłoże wybrać i jak o nie zadbać?
Do ukorzeniania oraz dla piewszych młodych korzeni rośliny, dobrze sprawdza się lekkie, przepuszczalne podłoże, np. mieszanka ziemi uniwersalnej z dodatkiem piasku, drobnego żwiru, perlitu lub keramzytu. Doniczka powinna być na tyle głęboka, by gleba przykryła miejsca po odciętych odgałęzieniach, bo tam najczęściej pojawiają się nowe korzenie. Po posadzeniu sadzonkę podlewa się delikatnie i pilnuje umiarkowanej wilgotności – ziemia nie może ani całkowicie wysychać, ani być stale przelana.
Metoda 3: Ukorzenianie fikusa na roślinie – odkład powietrzny
Przy dużych fikusach o długich pędach można zastosować odkład powietrzny. Polega on na tym, że fragment pędu ukorzenia się bez całkowitego odcinania go od rośliny, a dopiero po wytworzeniu korzeni jest on oddzielany i sadzony jako nowa roślina.
W praktyce wybiera się odcinek pędu z kilkoma liśćmi powyżej i poniżej miejsca nacięcia. Na łodydze wykonuje się płytkie nacięcie lub usuwa wąski pasek kory, po czym otacza się ten fragment wilgotnym materiałem (np. mchem lub lekką mieszanką podłoża) i zabezpiecza folią. Trzeba dbać, aby „opatrunek” był stale lekko wilgotny – przesuszenie zahamuje tworzenie korzeni, a zbyt mokre środowisko może sprzyjać zgniliźnie. Gdy w miejscu nacięcia pojawi się wyraźna kępka korzeni, górną część pędu odcina się czystym, ostrym narzędziem i umieszcza w przepuszczalnym podłożu.
Co zwiększa szanse powodzenia – praktyczne wskazówki i błędy, których lepiej unikać
Przy rozmnażaniu fikusów, niezależnie od metody, warto pamiętać o kilku zasadach:
- zdrowa, silna roślina mateczna (bez objawów chorób i szkodników),
- czyste, ostre narzędzia do cięcia,
- przepuszczalne podłoże zamiast ciężkiej, zbitej ziemi,
- umiarkowana wilgotność podłoża lub materiału ukorzeniającego,
- jasne, ciepłe stanowisko bez bezpośredniego słońca i przeciągów.
Najczęstsze problemy pojawiają się przy zalewaniu sadzonek, zbyt ciemnym miejscu lub ciągłym przestawianiu doniczek. Warto też odłożyć cięcia, jeśli roślina mateczna jest wyraźnie osłabiona, gubi liście lub niedawno była przesadzana – wtedy nowe sadzonki mają większą szansę być silne, a cały proces rozmnażania jest bezpieczniejszy dla fikusa.
Zdjęcie tytułowe: Tatiana Foxy / AdobeStock
