Logo
Logo

Rośliny na cmentarzach – symbolika i znaczenie

Wiele roślin, sadzonych niegdyś na cmentarzach, miało znaczenie symboliczne lub było otoczonych czcią. Dziś botanicy potrafią czytać wskazówki zdradzane przez rośliny i odnaleźć dawne mogiły tam, gdzie nie ma już śladu nagrobków.

Co symbolizują popularne rośliny, którymi zdobimy cmentarze? Niektóre gatunki mogą was zaskoczyć! 

Spis treści
Stare cmentarze pod lupą badaczy! Co symbolizują rośliny na cmentarzach? Możecie być zaskoczeni! Ponadczasowa róża, czyżby? Czym są fitoindykatory?

Od wielu lat w Katedrze Botaniki na Wydziale Rolnictwa, Ogrodnictwa i Bioinżynierii UPP prowadzone są badania starych, zapomnianych cmentarzy na obszarze Wielkopolski. Podobne prace, choć nie na taką skalę, prowadzone są w całej Polsce.

Na obszarze Wielkopolski istnieje ponad 2150 starych, nieczynnych cmentarzy, które są obecnie niepielęgnowane i zapomniane – zwraca uwagę rzeczniczka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (UPP) w informacji przesłanej PAP. – Cmentarze takie bywają różnie zlokalizowane – niektóre ukryte są w lasach, inne rozrzucone wśród pól uprawnych, czy usytuowane w mniejszych lub większych miejscowościach lub na ich obrzeżach.

Od wielu lat w Katedrze Botaniki na Wydziale Rolnictwa, Ogrodnictwa i Bioinżynierii UPP prowadzone są badania tego typu obiektów. Choć badania w ostatnich latach prowadzone są w całej Polsce, najlepiej przebadanym obszarem jest Wielkopolska.

Śmiało można powiedzieć, że zgromadzony materiał botaniczny (ze wszystkich znanych cmentarzy Wielkopolski), należy z całą pewnością do najbogatszych w skali kraju, a może i Europy – podkreśliła przedstawicielka uczelni.

Bluszcz pospolity, fot. Alexas_Fotos - PixabayFot. Alexas_Fotos/Pixabay

Symbolika roślin na cmentarzach

Wiele roślin sadzonych na cmentarzach Wielkopolski miało znaczenie symboliczne lub było otoczonych czcią.

Na badanych cmentarzach znaleziono aż 36 gatunków jeżyn (dla porównania w całej Polsce stwierdzono ich 90 gatunków). Jeżyny pozyskiwano z pobliskich lasów i sadzono na wybranych grobach.

Róża na cmentarzach

Podobnie gatunki z rodzaju róża (Rosa sp.) były sadzone stosunkowo często (35 gatunków) – symbolika róż jest wieloraka i wiąże się z przemijaniem, miłością i śmiercią. Róża jako krzew kolczasty ma również znaczenie podobne, jak inne cierniste rośliny: odstrasza zmarłych od świata żywych. Same kolory róż mają duże znaczenie: białe kwiaty róży mają znaczenie jako zwiastun śmierci i jednocześnie znak dziewiczej czystości (Św. Marii), natomiast czerwone oznaczają krew Chrystusa.

Róża damasceńska, fot. Capri23auto - PixabayFot. Capri23auto/Pixabay

Botanicy zauważają, że na starych cmentarzach najczęściej występuje róża francuska, róża girlandowa, róża frankfurcka i róża damasceńska. Dr Aneta Czarna i dr hab. Wojciech Antkowiak z Katedry Botaniki UPP we współpracy z Profesorem Jerzym Zielińskim z Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku utworzyli kolekcję ich najciekawszych gatunków w ogrodzie Katedry Botaniki przy budynkach Collegium Cieszkowskich. Kolekcja liczy 83 okazy, a taksonów jest 25.

Fitoindykatory, czyli o czym mówią nam rośliny

Botanicy potrafią też odczytywać wskazówki, związane z pewnymi gatunkami roślin – tzw. fitoindykatorami. To dzięki roślinom wiadomo, gdzie znajdowały się dawne groby. Inwentaryzacja botaniczna pozwala zidentyfikować miejsca pochówku tam, gdzie brakuje już tzw. substancji nagrobnej.

Barwinek pospolity, fot. Anna Pismenskova - Pixabay
Fot. Anna Pismenskova/Pixabay
Coraz częściej w Polsce stare, nieczynne cmentarze są odnawiane. W Wielkopolsce takimi pracami zajmuje się Stowarzyszenie Rewitalizacji Zabytkowych Cmentarzy "Koimeterion", które przed rozpoczęciem prac korzysta z wiedzy konserwatorskiej i botanicznej – podkreśla rzeczniczka UPP.


Tekst: Karolina Duszczyk/PAP - Nauka w Polsce, zdjęcie tytułowe: drippycat/Pixabay

Autor
Rośliny na cmentarzach – symbolika i znaczenie
Rośliny na cmentarzach – symbolika i znaczenie
Porady ekspertów

Eksperci czołowych firm ogrodniczych oraz specjaliści w różnych dziedzinach ogrodnictwa, budowy i urządzania domu, pielęgnacji ogrodu i roślin doniczkowych, dzielą się z Wami swoim doświadczeniem.

Komentarze

Dodaj komentarz

 

 
Powiązane rośliny
Zobacz więcej
To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (1)
Twoja strona ogrodu