Z czego zbudować zbiornik oczka wodnego?

Murowane oczko wodne
Zbiornik z cegieł lub betonu

Wymurowanie zbiornika jest czaso- i pracochłonne. No i wymaga umiejętności. Obecnie takie zbiorniki wykonuje się na dwa sposoby.

OCZKO WODNE Z CEGIEŁ

Cegły przeznaczone do takiej budowy muszą być odporne na wilgoć – można wymurować oczko o niemal dowolnym kształcie. Spoiwo, którym łączy się cegły również musi być wodoszczelne. Najczęściej buduje się niewielkie, kwadratowe lub prostokątne zbiorniki. Stosuje się głównie cegły klinkierowe. Nie powinny mieć one długotrwałego kontaktu z wodą, dlatego od wewnątrz oczko wykładamy folią.

Sam zbiornik nie powinien być głęboki. Jego boki są zazwyczaj pionowe. Obrzeże, przynajmniej z jednej strony, musi znajdować się na równi z powierzchnią wody. Inaczej staw będzie śmiertelną pułapką dla zwierząt wodnych.

OCZKO WODNE Z BETONU 

Można zrobić zwykły zbiornik betonowy. Konieczne jest wykonanie szalunku, dodanie do masy środków uszczelniających i bardzo staranne przeprowadzenie prac. W zasadzie można uzyskać niemal dowolny kształt zbiornika, jednak wykonanie skomplikowanego szalunku jest bardzo pracochłonne. Boczne krawędzie mogą być pionowe – takie najłatwiej zrobić, ale korzystniejsze będzie lekkie nachylenie ich na zewnątrz, a jeszcze lepsze, ale najtrudniejsze – wyprofilowanie półek.

Gotowy zbiornik uszczelniamy od wewnątrz odpowiednim preparatem. Niestety, takie oczko jest narażone na rozsadzenie przez wodę. Dlatego na zimę trzeba je opróżniać. Bardziej trwały jest zbiornik z siatkobetonu. W tym przypadku do zbrojenia betonu używa się cienkiej siatki podtynkowej. Siatkobeton jest bardziej odporny od betonu wylanego, nie jest więc konieczne opróżnianie oczka z wody.

Oczko wodne wykładane materiałem:
zbiornik z folii lub geomembrany

"Z metra" jest oczywiście materiał, z którego wykonujemy staw. Stosuje się do tego celu specjalną folię lub geomembranę.

OCZKO WODNE Z FOLII

To rozwiązanie jest obecnie najbardziej rozpowszechnione. Do budowy oczek wodnych przeznaczone są folie PVC, polietylenowe (PE), z syntetycznego kauczuku (EPDM) oraz z etylenokopolimeru (ECB). Większość z nich ma kolor czarny. Chroni on wodę przed rozwojem glonów, a sam materiał przed szkodliwym wpływem promieni UV.

• Najbardziej zróżnicowane kolorystycznie są folie PVC, które oprócz czarnych mogą być zielone, turkusowe, a także ozdobione wzorem kamieni.
• Poszczególne pasy wykładziny skleja się ze sobą na zakład. Powinien on mieć ok. 15 cm. Wyjątkiem jest ECB, które wymaga zgrzewania.
• Wykładziny są narażone na uszkodzenie przez korzenie roślin. Dlatego trzeba je hodować w szczelnych pojemnikach.
• W handlu są dostępne zestawy do reperacji niewielkich uszkodzeń mechanicznych.
  
  

OCZKO WODNE Z GEOMEMBRANY

Czyli jednowarstwowej wykładziny z monomerów etylenowo-propylenowo-dienowych. Przeznaczone do budowy oczek wodnych wykładziny mają grubość ok. 1 mm. Zróżnicowane wymiary arkuszy – długość od 30 do 60 m i szerokość od 3 do 15 m – pozwalają na wykonanie każdego stawu bez konieczności łączenia materiału.

Geomembrana jest bardzo trwała, elastyczna, odporna na promieniowanie UV i wysokie temperatury oraz nietoksyczna. Można ją układać przy temperaturze powietrza od -45 do +80° C!

Gotowe oczko wodne:
zbiornik wodny z formy

Chcemy mieć staw szybko i łatwo? Nic prostszego. Można kupić gotową formę. Formy wytwarza się z utwardzanego tworzywa sztucznego lub z laminatu wzmacnianego włóknem szklanym.

Dostępne kolory to czarny, turkusowy i piaskowy. Niektórzy producenci wykonują formy w kolorze brunatnym i o fakturze wykończenia powierzchni wewnętrznej przypominającej ziemię. Oczka wodne mają też bardzo zróżnicowaną wielkość i kształty. Ich boki są wyprofilowane w taki sposób, że na różnych głębokościach powstają półki, na których można umieścić rośliny.

Formy oczek wodnych są lekkie i łatwe w transporcie.

Na co zwrócić uwagę planując oczko wodne w ogrodzie?

Oczko wodne powinniśmy budować, zanim posadzimy rośliny. Robienie wykopu uszkodzi bowiem ich korzenie. W szczególności dotyczy to krzewów i drzew, których korzenie sięgają czasem na bardzo dużą odległość.

Jeśli na działce są już drzewa, warto wybrać takie miejsce, aby spadające z nich liście nie trafiały do wody.

Lustro wody nie powinno jednak znajdować się w ostrym, południowym słońcu, gdyż szybko pojawią się duże ilości glonów.

Wielu projektantów zieleni zaleca, aby staw był usytuowany w centralnym miejscu ogrodu. Najważniejsze jest jednak to, aby zbiornik wodny komponował się z roślinnością i pasował do całej koncepcji otoczenia. Tu trzeba zaznaczyć, że w przydomowym ogrodzie najbardziej chyba niekorzystnie wygląda staw o regularnym kształcie, utworzony na środku gładkiego trawnika.

Jeśli już zdecydowaliśmy, gdzie ma być staw, musimy określić jego kształt i wielkość. Od tego m. in. zależą możliwości wykonawcze.

Tekst: Anna Grocholska, zdjęcie tytułowe: photosforyou/Pixabay