Logo
Logo
Gardeners' world marzec - kwiecień 2020
4
Do góry

Uprawa irysów w ogrodzie

Irysy czyli kosaćce to jedne z najpopularniejszych kwiatów ogrodowych. Poznaj ich najpopularniejsze gatunki i odmiany oraz dowiedz się jakie mają wymagania i jak je pielęgnować.

Irysy w ogrodzie

Irysy, inaczej kosaćce, reprezentuje ponad 300 gatunków bylin kłączowych i cebulowych, kwitnących od wczesnej wiosny do lata. Wszystkie wymagają stanowiska słonecznego i ciepłego oraz żyznych gleb o obojętnym odczynie pH.

Najbardziej popularne w Polsce są irysy bródkowe i żyłkowane. Podczas sezonu nie wykopuje się ich kłączy ani cebul. Jedynie co 3–4 lata, gdy rośliny rozrosną się zbyt mocno na rabacie, dzieli się ich kłącza, usuwając stare środkowe części i sadząc na nowo młodsze zewnętrzne przyrosty.

Kosaciec żyłkowany

Kosaciec żyłkowany (Iris reticulata) jest przedstawicielem irysów cebulowych. Osiąga ok. 20 cm wysokości i kwitnie już wiosną (w marcu–kwietniu). W lipcu, gdy zaschną jego liście, można podjąć się jego rozmnażania (przez podział cebul). Kwiaty mają różne odcienie fioletów i kontrastowe, żółte plamki na płatkach.

irysy żyłkowane
Irysy żyłkowane

Kosaciec bródkowy

Kosaciec bródkowy (Iris barbata) należy do irysów kłączowych, najczęściej uprawiany ze względu na różnorodność kolorów i kształtów kwiatów oraz wysokości roślin. Odmiany miniaturowe osiągają wysokość 10–20 cm, pośrednie oraz wysokie 70–90 cm.

Kwitnienie irysów bródkowych przypada na maj. Ich kwiaty są duże i występują w całej palecie barw. U różnych odmian spotyka się brzegi płatków oraz bródki kontrastowo zabarwione w stosunku do reszty kwiatu.

Sadzenie
Najlepszym momentem sadzenia kłączy jest sierpień i wrzesień. Istotne jest ukorzenienie się roślin jeszcze przed zimą, dlatego jeśli lato jest upalne, powinno się poczekać z sadzeniem do września. Dla irysów bródkowych bardzo istotny jest drenaż podłoża. Zaleca się sadzenie ich na podwyższonej rabacie (wzniesieniu) lub na pochyleniu terenu (stoku).

Kłącza sadzi się stosunkowo płytko. Zielona część ma wystawać ponad ziemię, korzenie skierowane do dołu, a same kłącza przysypane po bokach na ok. 1 cm. Zbyt głębokie sadzenie może doprowadzić do gnicia kłączy lub słabego kwitnienia. Odległość między irysami na rabacie to 30–60 cm, w zależności od wielkości odmiany.

Podlewanie
Nowo posadzone irysy podlewa się, dzięki czemu roślina szybciej się zakorzeni. W kolejnych sezonach podlewanie nie jest tak bardzo istotne (z wyjątkiem upalnych dni) – irysy nie tolerują jednak zalewania.

Pozostałe zabiegi pielęgnacyjne
Pielęgnacja rabaty z tymi bylinami polega głównie na odchwaszczaniu, co pozwala wierzchołkom kłączy wygrzewać się w słońcu. Nie powinno się ściółkować korą ani innym materiałem. Podczas kwitnienia, sukcesywnie usuwa się przekwitnięte kwiaty, a gdy roślina już nie kwitnie – wycina się całą łodygę przy ziemi. Późną jesienią przycina się liście na ok. 15 cm. Zimą nowo posadzone irysy potrzebują okrycia ze słomy, sosnowych gałązek albo suchych liści.

Irys bródkowy odmiana Master Charles
Irys bródkowy
odmiana Master Charles
Irys bródkowy odmiana Peach Frost
Irys bródkowy
odmiana Peach Frost
Irys bródkowy odmiana Tangerine
Irys bródkowy
odmiana Tangerine

Odmiany kosaćca bródkowego

  • ‘Decadence’ – kwiaty dwubarwne żółtobordowe;
  • ‘Peach Frost’ – kwiaty delikatnie wybarwione na kolor brzoskwiniowy;
  • ‘Ming Dynasty’ – kwiaty intensywnie żółte;
  • ‘Superstition’ – kwiaty czarnofioletowe;
  • ‘Spiced Lemon’ – kwiaty żółto-brązowe;
  • ‘Change of Pace’ – kwiaty w kilku odcieniach różu.

Tekst: Małgorzata Szymańska, zdjęcie główne: kconnors Morguefile, zdjęcia w tekście: Małgorzata Szymańska


Warto przeczytać

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (3)

Komentarze

Nowe treści
Wieści z branży
WIELKANOC
Na czasie
WIELKANOC
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 14, Sentencja nr:5
Tydzień 14, Sentencja nr:5
Jeśli na trawniku pojawił się mech, dobrze jest przeprowadzić piaskowanie. Zabieg ten poprawi porowatość i przepuszczalność podłoża, a tym samym umożliwi wzrost nowym źdźbłom trawy.
Tydzień 14, Sentencja nr:4
Tydzień 14, Sentencja nr:4
Do połowy kwietnia można sadzić rośliny balotowane (z bryłą korzeniową ściśle owiniętą tkaniną jutową).
Tydzień 14, Sentencja nr:3
Tydzień 14, Sentencja nr:3
Drzewa owocowe (śliwy, grusze, jabłonie) warto prześwietlić, aby rozluźnić korony i dopuścić światło do ich wnętrza. Pamiętajmy, że jednorazowo można usunąć nie więcej niż 15% korony, a rany po usuniętych gałęziach należy posmarować maścią ogrodniczą. Nie powinno się ciąć starych i grubych gałęzi, gdyż powstające rany są duże i źle się...
Tydzień 14, Sentencja nr:2
Tydzień 14, Sentencja nr:2
Pamiętajmy o zwałowaniu trawnika. Zabieg ten polega na dociśnięciu walcem kęp trawy, które z powodu zamarzania i odmarzania gleby zostały wypchnięte ponad powierzchnię gruntu.
Tydzień 14, Sentencja nr:1
Tydzień 14, Sentencja nr:1
W kwietniu rozpoczyna się intensywny wzrost traw. Wymaga to rozpoczęcia cotygodniowego koszenia, które sprzyja prawidłowemu krzewieniu darni.
Twoja strona ogrodu