Kiedy można wyciąć drzewo bez zezwolenia? Najważniejsze zasady na 2026 rok
Właściciele prywatnych nieruchomości mogą w określonych sytuacjach usunąć drzewa i krzewy bez zezwolenia, ale tylko pod warunkiem, że robią to na potrzeby niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jeśli planujesz usunięcie roślinności wyłącznie w celach prywatnych – na przykład, żeby zrobić miejsce na grządkę warzywną, altanę albo nową ścieżkę – nie musisz martwić się o formalności, o ile spełniasz warunki określone przez prawo.
Kluczowe znaczenie ma obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 5 cm od ziemi. Jeśli obwód nie przekracza wskazanych limitów, nie trzeba występować o zezwolenie. Przepisy wskazują konkretne wartości dla poszczególnych gatunków drzew – niektóre z nich można usunąć bez pytania urzędników, inne – nawet niewielkie – są objęte ochroną.
Jakie drzewa można wyciąć bez pozwolenia w 2026 roku?
Zgodnie z aktualnymi przepisami, zezwolenie na wycinkę nie jest wymagane, jeśli drzewo rośnie na prywatnej posesji i jego usunięcie nie jest związane z działalnością gospodarczą, a jego pień nie przekracza określonych wymiarów (mierzone na 5 cm wysokości):
-
do 80 cm obwodu – dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego,
-
do 65 cm obwodu – dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platana klonolistnego,
-
do 50 cm obwodu – dla pozostałych gatunków drzew.
Jeśli drzewo ma większy obwód niż dopuszczalny, konieczne będzie uzyskanie zgody urzędu gminy lub miasta. Warto podkreślić, że obowiązek ten dotyczy również samosiejek – nawet jeśli same wyrosły i nie zostały celowo posadzone.
A co z krzewami? Czy wolno je usuwać bez formalności?
W przypadku krzewów przepisy są znacznie łagodniejsze. Jeśli porastają teren prywatny i ich usunięcie nie jest związane z działalnością gospodarczą, można je usunąć bez żadnych formalności, niezależnie od gatunku czy rozmiaru. Wyjątkiem są sytuacje, w których krzewy rosną na terenach objętych ochroną przyrody lub stanowią część pasa drogowego – wtedy wymagane są dodatkowe ustalenia.
Czy można wyciąć drzewo, które zagraża bezpieczeństwu?
Tak, prawo przewiduje wyjątki, które pozwalają usunąć drzewo natychmiast, bez czekania na zgodę urzędników. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy:
-
drzewo jest martwe lub obumierające,
-
doszło do jego uszkodzenia (np. po wichurze) i stanowi zagrożenie dla ludzi lub mienia,
-
zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub infrastruktury.
W takich przypadkach należy jednak udokumentować powód wycinki – najlepiej za pomocą zdjęć, opinii specjalisty lub zgłoszenia do urzędu po fakcie. To ważne, bo organy kontrolne mogą później sprawdzić, czy działanie było uzasadnione.
Jak sprawdzić, czy potrzebujesz zezwolenia?
Zanim sięgniesz po piłę, zmierz obwód pnia drzewa na wysokości 5 cm od ziemi i sprawdź, do jakiego gatunku należy. Jeśli przekracza dopuszczalne limity lub nie masz pewności co do przepisów, najlepiej skonsultuj się z lokalnym urzędem gminy lub miasta. Wiele samorządów oferuje darmowe porady lub publikacje, które pomogą uniknąć kosztownych błędów.
Co grozi za nielegalną wycinkę?
Nie warto działać na własną rękę bez znajomości przepisów. Za nielegalne usunięcie drzewa lub krzewu grożą wysokie kary finansowe, które mogą sięgać nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych – w zależności od gatunku, rozmiaru i wartości przyrodniczej rośliny. Urzędy naliczają opłaty administracyjne według stawek określonych w rozporządzeniach, a nieznajomość prawa nie chroni przed odpowiedzialnością.
