Logo
Logo
Gardeners' world marzec - kwiecień 2019
Do góry
Artykuł na: 4-5 minut

Uprawa irysów w ogrodzie

Irysy czyli kosaćce to jedne z najpopularniejszych kwiatów ogrodowych. Poznaj ich najpopularniejsze gatunki i odmiany oraz dowiedz się jakie mają wymagania i jak je pielęgnować.

Irysy w ogrodzie

Irysy, inaczej kosaćce, reprezentuje ponad 300 gatunków bylin kłączowych i cebulowych, kwitnących od wczesnej wiosny do lata. Wszystkie wymagają stanowiska słonecznego i ciepłego oraz żyznych gleb o obojętnym odczynie pH.

Najbardziej popularne w Polsce są irysy bródkowe i żyłkowane. Podczas sezonu nie wykopuje się ich kłączy ani cebul. Jedynie co 3–4 lata, gdy rośliny rozrosną się zbyt mocno na rabacie, dzieli się ich kłącza, usuwając stare środkowe części i sadząc na nowo młodsze zewnętrzne przyrosty.

Kosaciec żyłkowany

Kosaciec żyłkowany (Iris reticulata) jest przedstawicielem irysów cebulowych. Osiąga ok. 20 cm wysokości i kwitnie już wiosną (w marcu–kwietniu). W lipcu, gdy zaschną jego liście, można podjąć się jego rozmnażania (przez podział cebul). Kwiaty mają różne odcienie fioletów i kontrastowe, żółte plamki na płatkach.

irysy żyłkowane
Irysy żyłkowane

Kosaciec bródkowy

Kosaciec bródkowy (Iris barbata) należy do irysów kłączowych, najczęściej uprawiany ze względu na różnorodność kolorów i kształtów kwiatów oraz wysokości roślin. Odmiany miniaturowe osiągają wysokość 10–20 cm, pośrednie oraz wysokie 70–90 cm.

Kwitnienie irysów bródkowych przypada na maj. Ich kwiaty są duże i występują w całej palecie barw. U różnych odmian spotyka się brzegi płatków oraz bródki kontrastowo zabarwione w stosunku do reszty kwiatu.

Sadzenie
Najlepszym momentem sadzenia kłączy jest sierpień i wrzesień. Istotne jest ukorzenienie się roślin jeszcze przed zimą, dlatego jeśli lato jest upalne, powinno się poczekać z sadzeniem do września. Dla irysów bródkowych bardzo istotny jest drenaż podłoża. Zaleca się sadzenie ich na podwyższonej rabacie (wzniesieniu) lub na pochyleniu terenu (stoku).

Kłącza sadzi się stosunkowo płytko. Zielona część ma wystawać ponad ziemię, korzenie skierowane do dołu, a same kłącza przysypane po bokach na ok. 1 cm. Zbyt głębokie sadzenie może doprowadzić do gnicia kłączy lub słabego kwitnienia. Odległość między irysami na rabacie to 30–60 cm, w zależności od wielkości odmiany.

Podlewanie
Nowo posadzone irysy podlewa się, dzięki czemu roślina szybciej się zakorzeni. W kolejnych sezonach podlewanie nie jest tak bardzo istotne (z wyjątkiem upalnych dni) – irysy nie tolerują jednak zalewania.

Pozostałe zabiegi pielęgnacyjne
Pielęgnacja rabaty z tymi bylinami polega głównie na odchwaszczaniu, co pozwala wierzchołkom kłączy wygrzewać się w słońcu. Nie powinno się ściółkować korą ani innym materiałem. Podczas kwitnienia, sukcesywnie usuwa się przekwitnięte kwiaty, a gdy roślina już nie kwitnie – wycina się całą łodygę przy ziemi. Późną jesienią przycina się liście na ok. 15 cm. Zimą nowo posadzone irysy potrzebują okrycia ze słomy, sosnowych gałązek albo suchych liści.

Irys bródkowy odmiana Master Charles
Irys bródkowy
odmiana Master Charles
Irys bródkowy odmiana Peach Frost
Irys bródkowy
odmiana Peach Frost
Irys bródkowy odmiana Tangerine
Irys bródkowy
odmiana Tangerine

Odmiany kosaćca bródkowego

  • ‘Decadence’ – kwiaty dwubarwne żółtobordowe;
  • ‘Peach Frost’ – kwiaty delikatnie wybarwione na kolor brzoskwiniowy;
  • ‘Ming Dynasty’ – kwiaty intensywnie żółte;
  • ‘Superstition’ – kwiaty czarnofioletowe;
  • ‘Spiced Lemon’ – kwiaty żółto-brązowe;
  • ‘Change of Pace’ – kwiaty w kilku odcieniach różu.

Tekst: Małgorzata Szymańska, zdjęcie główne: kconnors Morguefile, zdjęcia w tekście: Małgorzata Szymańska

Może to Cię zainteresuje...
Pokaż więcej (4)
Nowe treści
Porady na ten tydzień
Tydzień 8, Sentencja nr:5
Tydzień 8, Sentencja nr:5
Rośliny zimozielone i iglaste warto cieniować. Podczas pogodnych dni silne słońce wysusza bowiem rośliny, a zamarznięta ziemia uniemożliwia uzupełnienie strat wody. Do cieniowania można użyć agrowłókniny. Podczas odwilży podlewajmy iglaki, szczególnie te, które rosną w pojemnikach
Tydzień 8, Sentencja nr:4
Tydzień 8, Sentencja nr:4
Jeśli wstawimy do wazonu z wodą gałązki wcześnie kwitnących krzewów (forsycja pośrednia, migdałek trójklapowy, pigwowiec pośredni) - zakwitną i staną się piękną dekoracją wnętrza
Przeczytaj także:
Tydzień 8, Sentencja nr:3
Tydzień 8, Sentencja nr:3
Dobry czas na zaplanowanie obsadzenia rabat i zakup nasion, nawozów czy narzędzi ogrodowych, które potrzebne będą w nadchodzącym sezonie
Tydzień 8, Sentencja nr:2
Tydzień 8, Sentencja nr:2
Możemy rozpocząć wysiewanie nasion warzyw na rozsadę (pomidor, por, bakłażan), jak również nasion roślin jednorocznych (lobelia, szałwia, tunbergia)
Tydzień 8, Sentencja nr:1
Tydzień 8, Sentencja nr:1
Odgarniając śnieg ze ścieżek ogrodowych czy podjazdu pamiętajmy, aby nie przysypywać trawnika. Ubita warstwa śniegu wolniej topnieje i może powodować gnicie darni. Jeśli jednak w obrębie trawnika powstanie warstwa zamarzniętego śniegu, należy ją rozkruszyć
Warto przeczytać
Twoja strona ogrodu