Warzywa dnia krótkiego – co to znaczy? Jakie mają cechy i kiedy je wysiewać, by się udały

"Warzywa dnia krótkiego" – co to za określenie i kiedy ma sens?

Choć w literaturze ogrodniczej nie funkcjonuje oficjalny termin "warzywa dnia krótkiego", określenie to bywa stosowane potocznie wśród ogrodników, aby opisać rośliny, które lepiej rozwijają się przy krótszym dniu – czyli wtedy, gdy słońce świeci krócej niż 12-13 godzin na dobę. Taka sytuacja ma miejsce wczesną wiosną oraz od końca lata do jesieni.

W fachowej terminologii mówi się raczej o roślinach dnia krótkiego – czyli takich, które rozpoczynają określone procesy (np. kwitnienie) właśnie wtedy, gdy długość dnia spada poniżej określonego progu. W przypadku niektórych warzyw ma to praktyczne znaczenie – zbyt długi dzień może sprawić, że zamiast liści czy korzeni, pojawią się niechciane kwiaty.

Jak światło wpływa na wzrost warzyw?

Rośliny potrafią precyzyjnie odczytywać długość dnia – to naturalny mechanizm zwany fotoperiodyzmem. W przypadku roślin ozdobnych, jak np. chryzantemy, krótszy dzień pobudza kwitnienie. W warzywniku działa to często odwrotnie – nadmiar światła może skłonić roślinę do wybijania w pęd, co kończy się utratą plonu.

Dotyczy to zwłaszcza warzyw liściowych i korzeniowych, które jemy zanim rozpoczną fazę generatywną. Jeśli wysiejemy je w czasie, gdy dni są już długie, zamiast sałaty czy rzodkiewki można dostać roślinę z małymi liśćmi i korzeniem oraz z twardą łodygą z pąkiem kwiatowym.

Fot. Maksim Shebeko / AdobeStock

Warto też unikać upałów – wiele z "warzyw dnia krótkiego" źle znosi wysokie temperatury, a ciepłe noce dodatkowo sprzyjają kwitnieniu.

Przykładowe "warzywa dnia krótkiego" – co warto o nich wiedzieć?

Termin "warzywa dnia krótkiego" dobrze oddaje potrzeby gatunków, które lepiej udają się wiosną lub jesienią, gdy dni są krótsze, a noce chłodniejsze. Są to rośliny o krótkim okresie wegetacji i dużej wrażliwości na długość dnia oraz temperaturę.

Do tej grupy należą m.in.:

• sałata masłowa,
• szpinak,
• rzodkiewka,
• koper ogrodowy,
• cebula z dymki (na szczypior),
• kalarepa,
• botwina (młode buraki ćwikłowe).

Wszystkie te warzywa najlepiej siać wcześnie wiosną lub późnym latem – gdy dzień nie jest już zbyt długi, a temperatury nie są zbyt wysokie.

Kiedy wysiewać, by uniknąć wybicia w pęd kwiatostanowy?

Największe ryzyko porażki to wysiew tych warzyw w okresie, gdy dni są najdłuższe – czyli od drugiej połowy maja do końca lipca. W tym czasie długość dnia przekracza 14–15 godzin, co może prowadzić do przedwczesnego kwitnienia i braku plonu.

Dlatego lepiej zaplanować siewy na:

• wczesną wiosnę – marzec, początek kwietnia (dzień poniżej 13 h),
• drugą połowę lata – od końca lipca do września (to czas, gdy dzień ponownie się skraca).

O czym pamiętać, by zebrać dorodny plon "warzyw dnia krótkiego"?

Warzywa reagujące na długość dnia wymagają dobrego terminu siewu i spokojnych warunków wzrostu. Aby uzyskać plon, trzeba dbać o wilgotność – niedobór wody wiosną lub jesienią hamuje wzrost i przyspiesza kwitnienie, stosować umiarkowane nawożenie – nadmiar azotu pobudza wzrost liści, ale też może przyspieszyć fazę generatywną, oraz nie przetrzymywać rozsad zbyt długo – przerośnięte siewki szybciej zakwitają.

Zdjęcie tytułowe: Ivonne Wierink, irynakolesova / AdobeStock