Kalendarz pielęgnacji murawy | Co robić przez 12 miesięcy

Jak dbać o murawę przez cały rok?

Idealny trawnik równy i mocny niczym piłkarska murawa, soczyście zielony i pozbawiony chwastów, to marzenie niejednego posiadacza ogrodu. Niestety realizacja tego marzenia bywa często bardzo trudna. Nawet jeśli zlecimy założenie trawnika profesjonalnej firmie, to jego pielęgnacja najprawdopodobniej spadnie na nasze barki, gdyż usługa zewnętrzna jest bardzo droga. Nie bez powodu, gdyż pielęgnacja trawnika to szereg czynności: m.in. nawożenie, podlewanie, usuwanie chwastów, wertykulacja, aeracja, piaskowanie... i wiele innych.

Jak pielęgnować murawę wiosną?

Wiosna to czas, gdy przyroda budzi się do życia, jest kolorowa dzięki setkom kwitnących roślin. Niestety, gdy cały ogród gra symfonię kolorów, trawnik wygląda jak siedem nieszczęść i jego widok przywodzi na myśl jedynie melodię marszu żałobnego. Murawa po zimie jest pożółkła, miejscami martwa i zwyczajnie brzydka. Dlatego, gdy inni ogrodnicy podziwiają kwitnąca wiosnę, posiadacze trawników biorą się do ciężkiej pracy.

Pierwszym zabiegiem jest wertykulacja – t.j. „wyczesywanie trawnika” oraz nacinanie darni na głębokość około 5–7 cm. Ma ona na celu usunięcie martwej, zbitej trawy – t.j. filcu oraz rozluźnienie murawy. Można to zrobić ręcznie – specjalnymi grabiami lub wypożyczyć kultywator. Tuż po wertykulacji wykonujemy aerację – nakłuwanie murawy (np. grabiami) na głębokość 10 cm, aby poprawić strukturę gleby, napowietrzyć system korzeniowy i pobudzić trawę do wzrostu. Następnie wykonujemy piaskowanie – wypełnienie otworów po aeracji piaskiem, który poprawia przepuszczalność. Jeśli trawnik ma ubytki, trzeba je uzupełnić. Z gołych placów usuwamy martwą trawę, wymieniamy część podłoża na nowe i wysiewamy specjalną, regeneracyjną mieszanką nasion.

Po tych zabiegach przychodzi czas na wiosenne nawożenie, które pobudzi trawę do wzrostu i pomoże szybko zregenerować zimowe uszkodzenia. Wczesną wiosną (i późną jesienią) warto rozrzucić na trawniku cienką warstwę dobrze rozłożonego kompostu. Materia organiczna „zwabi” dżdżownice, które wprowadzą ją w głąb profilu glebowego, a wraz z nią wszystkie pierwiastki niezbędne trawnikom. Jeśli nie masz kompostu, zastosuj biohumus – cenny nawóz z odchodów dżdżownic kalifornijskich. Możesz także zastosować nawozy mineralne (sztuczne) oznaczone jako „wiosenne”. Zawierają one dużo azotu, odpowiedzialnego za szybki wzrost trawy.

Fot. tab62 / Fotolia

Wygrab dokładnie starą trawę, t.j filc oraz mech. To pomoże murawie „złapać oddech”. Możesz to zrobić specjalnymi grabiami lub mechanicznym wertykulatorem.

Jak pielęgnować murawę w sezonie?

Wiosenna pielęgnacja da murawie szansę na dobry start, jednak aby zachowała urodę przez cały sezon wymaga dalszej pielęgnacji.

Koszenie
Bez regularnego podcinania trawy, murawa szybko straci swoją odporność i urodę. W sezonie źdźbła rosną nawet 5 cm tygodniowo. Optymalna wysokość dla trawników przydomowych, czyli intensywnie deptanych, wynosi 3,5-4,0 cm, dlatego taką murawę trzeba kosić regularnie co 5 dni. Koszenie poniżej 3,5 cm jest niewskazane, gdyż krótko ścięte źdźbła szybko zbrązowieją podczas suszy. Nie można także doprowadzić do stanu, gdy trawa urośnie ponad 10 cm, gdyż podczas jednego koszenia można maksymalnie ściąć połowę jego wysokości. Lepie kosić często i mało, niż rzadko a dużo! ▶ Dowiedz się więcej o koszeniu trawy

Fot. Andreas / Pixabay

Wybierz odpowiednią kosiarkę dostosowaną do wielkości ogrodu – elektryczne mogą być stosowane na trawnikach do 1000 m², spalinowe sprawdzają się najlepiej na trawnikach o powierzchni 300-2500 m². Im większa szerokość robocza, tym szybciej skosisz trawnik.

Nawożenie
Jeśli kosisz murawę kosiarką z koszem i zbierasz ścinki – musisz regularnie nawozić trawnik, gdyż materia organiczna i minerały niezbędne dla trawnika nie wracają z powrotem do gleby. Odpowiednie nawożenie uzupełnia niedobory pierwiastków w glebie i sprzyja prawidłowemu rozwojowi trawy. Wbrew obiegowym opiniom nawożenie mineralne (t.j. stosowanie nawozów sztucznych) nie jest niezbędne! Pierwszeństwo ma nawożenie organiczne, a nawozy sztuczne warto stosować tylko jako uzupełnienie. ▶ Dowiedz się więcej o nawożeniu trawnika

Oprócz terminu wczesnowiosennego, zwykle wykonuje się je jeszcze 2–3-krotnie w ciągu sezonu. Nawożenie azotem powoduje szybkie zazielenienie się trawy i intensywny wzrost, ale będzie ona mniej odporna na deptanie. Kolejne zasilanie trawnika nawozem zawierającym azot najlepiej wykonywać w maju i w czerwcu (najpóźniej do połowy lipca). W połowie sierpnia ostatni raz nawozimy trawnik, stosując tylko nawozy jesienne – czyli niezawierające azotu, lub zawierające go tylko niewiele.

Fot. bildergala / Fotolia

Aby trawnik był soczyście zielony, zdrowo rósł, szybko regenerował się po koszeniu i dobrze się korzenił, wymaga regularnego nawożenia. Szczególnie istotne jest to na wiosnę!

Podlewanie
Trawnik podlewamy co 2–3 dni, ale intensywnie (8–12 litrów wody na 1 m2). Błędem jest częste, codzienne podlewanie po trochu. Tylko dzięki intensywnemu podlewaniu woda przenika do głębszych warstw gleby, a trawa przyzwyczajona do rzadszego podlewania rozbudowuje swój system korzeniowy. Trawnik podlewamy najlepiej z samego rana, aby woda mogła swobodnie przenikać do głębszych warstw ziemi. Nie podlewamy trawnika w południe gdyż z uwagi na wysoką temperaturę, woda będzie szybko odparowywać. ▶ Dowiedz się więcej o nawadnianiu trawnika

Chwasty i mech
Dla większości z nas chwasty na trawniku są wrogiem numer 1. Nawet jeden, mały, żółty mniszek na tle zielonego morza trawy wygląda nieestetycznie i pierwszą myślą jaka przychodzi nam wtedy do głowy jest: „Jak go szybko i skutecznie zwalczyć, zanim pojawią się kolejne?”. Nie jest to łatwe, a walka będzie długa i podzielona na wiele bitew, których większości nie wygrasz! ▶ Dowiedz się więcej, jak usuwać chwasty i mech z trawnika

Mniszki rosną błyskawicznie i jeszcze szybciej się rozsiewają, dlatego gdy zauważysz pierwsze osobniki usuń je jak najszybciej – wykop wraz z głębokim korzeniem, aby się nie rozrastał. Rób to często, aby kwiaty nie zamieniły się w „dmuchawce” i nie rozsiały z wiatrem setek nasion. Gdy chwastów będzie zbyt wiele, aby usunąć je ręcznie, możesz zastosować herbicydy do zwalczania chwastów dwuliściennych – np. Chwastox Trio 540 SL, Starane Trawniki. Są one w pełni bezpieczne dla trawy, a oprócz mniszka poradzą sobie z babką, gwiazdnicą, maruną, podbiałem, przetacznikiem, rdestem i innymi.

Fot. meineresterampe / Pixabay	Fot. Hans Braxmeier / Pixabay
Nie ma w pełni skutecznego sposobu na pozbycie się kretów z trawnika. W kretowiska możesz włożyć kulki naftalinowe, kilka ząbków czosnku lub wsypać pieprzu cayenne. Wbij w ziemię dziecięce wiatraki lub zakup butelki po same szyjki, aby gwizdał w nich wiatr. Jedynym skutecznym sposobem na trawnik bez kretów jest położenie specjalnej siatki przed jego założeniem. ▶ Dowiedz się więcej jak pozbyć się kreta z trawnika	Jeśli zamiast zielonego dywanu chcesz mieć łąkę, wybierz odpowiednią mieszankę nasion (np. Polska łąka kwietna). Pamiętaj jednak, że w przeciwieństwie do trawnika, łąka nie ma charakteru użytkowego i bardzo źle znosi częste deptanie. Nie nadaje się więc do małego ogrodu. Jeśli chcesz, aby oprócz trawy rosły inne kwiaty to wysiej stokrotki, które dobrze znoszą nawet niskie koszenie. ▶ Dowiedz się więcej jak założyć łąkę kwietną
Fot. amyinlondon / Fotolia	Fot. kingan / Fotolia
Usuwaj chwasty jak tylko się pojawią. Nie pozwól im wydać nasion! Wykop je wraz z całym korzeniem, aby nie odrosły. Jeśli chwastów jest bardzo dużo, zastosuj odpowiedni herbicyd. ▶ Dowiedz się więcej jak usunąć chwasty z trawnika	Każdy, kto choć raz w życiu zakładał trawnik, wie doskonale, że wybór najtańszej mieszanki nasion, choć z pozoru wydaje się być sporą oszczędnością, to najszybsza droga do porażki i... kolejnego zakładania trawnika, co w ogólnym rozrachunku wychodzi znacznie drożej, niż kupienie markowego produktu wysokiej jakości. Na zielonym dywanie nie można oszczędzać! Od wyboru odpowiedniej mieszanki nasion traw gazonowych zależy wygląd naszego przyszłego trawnika. ▶ Dowiedz się więcej jak wybrać nasiona na trawnik

Znacznie większym problemem są inne trawy – t.j. chwasty jednoliścienne – np. perz lub chwastnica. Nie ma herbicydów zarejestrowanych do ich zwalczania na trawnikach. Walka z nimi ogranicza się jedynie do zabiegów mechanicznych – ręcznego wyrywania.

Mech pojawia się na trawniku, gdy trawa jest osłabiona i niewłaściwie pielęgnowana – najczęściej wtedy gdy ziemia jest ciężka i zbita, ma niskie pH, na trawniku gromadzi się filc oraz gdy trawnik rośnie w cieniu. Aby usunąć mech najlepiej zastosować wapnowanie – czyli odkwaszanie gleby lub zastosować specjalny preparat – Antymech – zawierający siarczan żelaza. Zanim jednak zastosujesz preparaty, chwyć za grabie wachlarzowe i usuń mech przy ich pomocy!

Jak założyć idealną murawę?

Jeśli dopiero zakładasz trawnik, musisz pamiętać, że najważniejsze jest odpowiednie przygotowanie gruntu! Od tego zależy szybkość kiełkowania i późniejszy wzrost trawy! Przygotowanie podłoża to najczęściej zaniedbywany element zakładania trawnika. Jeśli zrobisz to nieprawidłowo, szybko będziesz zakładać trawnik od nowa!

1. Usuń dokładnie wszystkie chwasty, zwłaszcza gatunki wieloletnie (mniszek, perz, babka, przetacznik). Wykop je wraz z korzeniami lub zastosuj odpowiedni herbicyd – np. Mniszek Ultra Hobby AL lub herbicydy totalne: Avans Premium 360 SL i Roundup. Jeśli nie usuniesz chwastów przed założeniem trawnika, będziesz walczył z nimi przez lata.

2. Przekop ziemię na głębokość 20 cm i wymieszaj ją z żyznym i przepuszczalnym podłożem (glebie piaszczystej pomoże magazynować wodę, a gliniastej – poprawi przepuszczalność). Jeśli nie poprawisz struktury gleby, trawa będzie słabiej rosła i pojawią się chwasty i mech.

3. Sprawdź pH podłoża, powinno wynosić 5,5-6,5. Aby podnieść odczyn – zastosuj dolomit lub kredę nawozową. Aby obniżyć pH – użyj nawozu zakwaszającego. Jeśli pH podłoża będzie zbyt niskie, zamiast trawy będzie rósł mech.

4. Wyrównaj ziemię walcem ogrodowym lub ugnieć ją szeroką deską. Rozgnieć też wszystkie grudki i usuń resztki patyków, korzeni i kamieni. Jeśli nie wyrównasz podłoża, nasiona będą wymywane zanim skiełkują. Na pustych placach szybo pojawią się chwasty.

5. Wysiej odpowiednią mieszankę traw lub rozłóż trawnik z rolki. Skład gatunkowy murawy musi być dostosowany do warunków panujących na Twojej działce – t.j. do typu podłoża, nasłonecznienia i rodzaju użytkowania trawnika. Jeśli wybierzesz trawę źle dostosowaną do warunków na działce, szybko zginie, a na jej miejscu pojawią się chwasty.

Źródło: Wiosenne porady ogrodowe, magazyn Budujemy Dom 4/2017, tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: Cellfast