Klon zwyczajny, klon pospolity (Acer platanoides) należy do rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). W środowisku naturalnym występuje w Europie i Azji. W Polsce jest najpospolitszym z klonów. To okazałe drzewo o rozłożystej, szerokiej koronie osiągające do 30 m. wysokości.

Klon zwyczajny jest wyjątkowo podobny do platana klonolistnego – wskazują na to same nazwy roślin (klon w nazwie łacińskiej, platan – w polskiej). Drzewa te różnią się budową kory i bardzo delikatnie pokrojem.

Młode pędy klona mają oliwkowo-szarą korę, starsze szaro-brunatną. Wytwarza duże (średnica 10-20 cm), atrakcyjne 5-7 klapowe liście. Jesienią przebarwiają się na żółto i pomarańczowo.

Kwitnie w kwietniu i maju (żółte kwiaty zebrane są w baldachogrona). Owoce są charakterystyczne – składają się z dwóch płaskich orzeszków wyposażonych w lotne skrzydełka. Potocznie nazywa się je "noskami".

Wymagania i uprawa

Klon jest tolerancyjny względem środowiska – może rosnąć zarówno na stanowiskach słonecznych jak i w półcieniu. W całkowitym zacienieniu (i jednocześnie przy dużym zagęszczeniu) rośnie wolniej i częściej porażany jest przez choroby). Toleruje różne typy gleb, poza kamienistymi i podmokłymi.

Gatunek jest mrozoodporny. Dobrze znosi silne wiatry i zanieczyszczenie powietrza (źle reaguje natomiast na zasolenie podłoża).

Klony pospolite można rozmnażać przez sadzonki. Najlepiej wysadzać je do gruntu wczesną wiosną lub jesienią (optymalnie – w stanie bezlistnym). Młode okazy w czasie susz powinno się podlewać, starsze dobrze znoszą niedobór wody. Klony rosnące na piaszczystym podłożu (lepiej tego unikać) powinno się sporadycznie dokarmiać, np. nawozami organicznymi. Okazy uprawiane w żyznej glebie nie wymagają podlewania.

Klony często są porażane przez antraknozę – na liściach występują wtedy brunatne lub czarne plamy z żółtymi obwódkami.

Zastosowanie

Klon pospolity ze względu na rozmiar w przydomowych ogrodach najczęściej uprawia się jako soliter. Na większych areałach (lub w parkach) wykorzystuje się go także do tworzenia szpalerów i alei. Podstawowy gatunek szczególnie dobrze prezentuje się w ogrodach wiejskich, leśnych i naturalistycznych.

Wiele odmian, np. z liści i kolorów przypominających klony palmowe, pasują także do ogrodów orientalnych. Drewno klonowe jest wykorzystywane jako materiał budulcowy, surowiec do produkcji instrumentów i narzędzi kuchennych.

Interesujące odmiany

  • 'Fassen's Black – ciemnoczerwone, niemal czarne liście
  • 'Columnaris' – owalna, wąska korona; liście jesienią przebarwiają się na intensywnie żółty
  • 'Drumondii' – o liściach z grubymi kremowymi obrzeżami
  • 'Nowush' – odmiana o mocno powcinanych, skręconych do wnętrza, atrakcyjnych liściach
  • 'Novinka' – drzewo wytwarza liście czterokrotnie mniejsze niż u typowego gatunku
  • 'Warmia' – wyjątkowo wąski pokrój, złoty medal na "Konkursie Nowości 2019", na Międzynarodowej Wystawie Zieleń To Życie.

Zdjęcia: Ulrike Leone/Pixabay; CC BY-SA 2.5/Wikimedia Commons; Hans Braxmeier, PublicDomainPictures/Pixabay