Śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum) to długowieczna bylina należąca do rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae). Niekiedy możemy ją spotkać pod nazwą gładyszek lub śniegółka. W naturze występuje w lasach liściastych i wilgotnych łąkach środkowej i południowej Europy. W Polsce natrafimy na nią głównie w górach (Karpaty, Sudety, Bieszczady). Występuje zwykle w dużych populacjach, tworzących łany. Roślina jest objęta częściową ochroną gatunkową.

Nazwa gatunkowa – leucojum, pochodzi od greckich słów λευκό (wym. leuko) czyli biały oraz Ίον (wym. ijon) czyli fiołek.

Śnieżyca wiosenna dorasta do 20-30 cm, gdzie łodygi kwiatowe są zwykle wyższe od liści. Same łodygi są bezlistne, gładkie i nierozgałęzione. Na każdej pojawia się jeden lub dwa kwiaty. Liście śnieżycy są odziomkowe, równowąskie, długie, zaokrąglone na końcu i osiągają szerokość do 13 mm. Każda roślina ma ich od 2 do 4.

Kwiaty rośliny są dzwonkowate, sześciopłatkowe, białe i pachnące. Każdy z płatków ma taki sam rozmiar i posiada charakterystyczną żółtawo-zielonkawą plamkę, co odróżnia śnieżycę wiosenną od podobnej do niej śnieżyczki przebiśnieg. Śnieżyca wiosenna może kwitnąć już od lutego do kwietnia co sprawia, że jest bardzo cenną rośliną miododajną chętnie odwiedzaną przez pszczoły. Nasiona dojrzewają i wysiewają się w lipcu (często w rozsiewaniu pomagają mrówki – myrmekochoria).

Organem podziemnym rośliny jest kulista cebula (ok. 3 cm średnicy) o szarobrązowej tunice. Cała roślina jest lekko trująca.

Wymagania i uprawa

Roślina jest łatwa w uprawie, o ile posadzimy ją na odpowiednim stanowisku. Aby cebulica wiosenna najpiękniej kwitła potrzebuje stanowiska półcienistego oraz gleb żyznych, próchniczych, lekkich, przepuszczalnych, umiarkowanie gliniastych i wilgotnych, najlepiej o odczynie kwaśnym.

Śnieżyca wiosenna jest całkowicie odporna na mróz. W okresie najintensywniejszego wzrostu (kwiecień) konieczne może okazać się jej podlewanie. 

Cebule roślin sadzimy pod koniec września. Będą rosnąć na tym samym stanowisku przez kilka lat. Wykopywanie cebulek przeprowadzamy w czerwcu. Podczas tego zabiegu rozdzielamy cebule i od razu sadzimy na nowe miejsca lub przechowujemy do jesieni. Przechowuje je się w pomieszczeniu o temp. 17-20 ºC przykryte piaskiem lub trocinami.

Śnieżyce rozmnaża się wegetatywnie przez podział cebulek przybyszowych (potomnych) lub z siewu.

Zastosowanie

Roślinę najczęściej sadzi się pod drzewami i niezbyt mocno zacieniającymi krzewami. Nadaje się również do obsadzania oczek wodnych czy strumieni. Sprawdza się też w ogrodach skalnych i żwirowych, jednak zawsze należy dbać o wysoką wilgotność gleby.

Wybrane odmiany

  • 'Carpathicum' – wysokość do 20 cm; kształt płatków szpiczasty, plamki na płatkach intensywnie żółte
  • 'Vagneri' – większa od gatunku i posiada po dwa kwiaty na łodydze

Tekst: Katarzyna Jeziorska, zdjęcia: Couleur, ivabalk, berger_anja/Pixabay