Związek Szkółkarzy Polskich opublikował „Listę 500 roślin do miast”. To praktyczne narzędzie przygotowane z myślą o osobach projektujących, zakładających i utrzymujących zieleń w przestrzeni publicznej. Zestawienie ma pomóc wybierać gatunki i odmiany, które dobrze funkcjonują w trudnych warunkach miejskich lub mają duży potencjał do takich zastosowań.
500 roślin, które mają sprostać trudnym warunkom w mieście
Miejskie nasadzenia muszą mierzyć się z problemami, których często nie ma w przydomowym ogrodzie. Susza, wysoka temperatura, zasolenie podłoża, zanieczyszczenia czy niewielka przestrzeń dla systemu korzeniowego mogą znacząco ograniczać rozwój roślin. Dlatego przypadkowy wybór gatunku może skończyć się koniecznością szybkiej wymiany nasadzeń.
Nowa lista ma pomóc ograniczyć takie ryzyko. Przy jej tworzeniu połączono doświadczenia szkółkarzy, projektantów, osób zajmujących się zielenią publiczną oraz naukowców badających odporność roślin na stres środowiskowy. Dobór roślin oparto na rekomendacjach ekspertów, praktycznych doświadczeniach oraz wiedzy naukowej, a propozycje konsultowano również z wykonawcami i zarządcami zieleni.
Co znalazło się na liście?
Zestawienie jest bardzo szerokie. Obejmuje drzewa, krzewy, pnącza oraz krzewinki dostępne na rynku szkółkarskim. Nie chodzi więc wyłącznie o duże drzewa sadzone przy ulicach, ale także rośliny, które mogą znaleźć zastosowanie na osiedlach, skwerach, placach, przy budynkach czy w innych miejskich kompozycjach.
Na liście można znaleźć m.in. klony polne, miłorzęby, glediczje, platany, lipy, jarzęby, sosny, jałowce, róże, derenie, tawuły, hortensje, bluszcze i winobluszcze. Uwzględniono przy tym nie tylko same gatunki, lecz w wielu przypadkach także konkretne odmiany. Przykładowo zestawienie wskazuje kilka odmian klonu polnego, liczne odmiany róż oraz odmiany hortensji wiechowatej czy jałowców.
To ważne, bo nie każda odmiana tego samego gatunku zachowuje się identycznie. W przestrzeni miejskiej liczą się nie tylko odporność i zdrowotność, ale też docelowa wielkość rośliny, pokrój oraz możliwość dopasowania jej do konkretnego miejsca.
Kliknij i pobierz listę 500 roślin do miastNie tylko odporność. Ważna jest też bioróżnorodność
Przy opracowywaniu zestawienia zwrócono uwagę również na bioróżnorodność i udział gatunków rodzimych. Jednocześnie nie wykluczono automatycznie roślin obcego pochodzenia. Celem było znalezienie rozwiązań, które pozwolą tworzyć zieleń jednocześnie odporną, funkcjonalną, różnorodną i możliwą do zastosowania w praktyce.
Lista ma więc być przede wszystkim narzędziem wspomagającym decyzję, a nie prostym schematem typu „ta roślina nadaje się wszędzie”. Warunki konkretnego stanowiska nadal pozostają kluczowe – inne gatunki sprawdzą się przy ruchliwej ulicy, inne na dużym skwerze, a jeszcze inne w cieniu między budynkami.
Lista nie jest zamknięta. Pojawią się także byliny
Co ciekawe, tegoroczne zestawienie nie ma być sztywnym i niezmiennym katalogiem. Autorzy zakładają jego aktualizowanie wraz z kolejnymi dyskusjami ekspertów i doświadczeniami zdobywanymi w praktyce. Wersja opublikowana w 2026 roku obejmuje rośliny drzewiaste, natomiast w kolejnych latach planowane jest przygotowanie podobnej listy dotyczącej bylin.
Projekt powstał w ramach kampanii „Zieloni Bohaterowie Europy”, realizowanej w latach 2026–2028 i współfinansowanej ze środków Unii Europejskiej. Jej jednym z celów jest wspieranie tworzenia odporniejszej i bardziej funkcjonalnej zieleni w europejskich miastach.
500 roślin może ułatwić projektowanie zieleni na lata
Nowa lista pokazuje przede wszystkim, że zieleń miejska wymaga dziś znacznie bardziej świadomego doboru roślin niż jeszcze kilka dekad temu. Coraz trudniejsze warunki i zmieniający się klimat sprawiają, że liczy się nie tylko wygląd rośliny w dniu sadzenia, ale przede wszystkim jej zdolność do funkcjonowania w danym miejscu przez wiele lat.
Dobrze dobrane gatunki mogą oznaczać mniej wymian, skuteczniejsze wykorzystanie środków przeznaczonych na zieleń oraz trwalsze nasadzenia. I właśnie w tym ma pomagać „Lista 500 roślin do miast” – nie zastępować projektanta, lecz dawać mu szeroki, praktyczny punkt wyjścia do tworzenia zielonych przestrzeni odpornych na miejskie warunki.
Opisy wszystkich roślin prezentowanych na liście można znaleźć na stronie internetowej www.e-katalogroslin.pl.
