Brukselka / Kapusta brukselska Brassica oleracea var. gemmifera

Kapusta brukselska (Brassica oleracea var. gemmifera) nazywana potocznie brukselką to botaniczna odmiana kapusty warzywnej, zaliczana do rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Roślina uprawiana jest jako warzywo i ceniona za wysokie wartości odżywcze.

Jak wygląda i czym charakteryzuje się kapusta brukselka?

Kapusta brukselska jest wysoką rośliną dwuletnią (ok. 1-1,5 m wys.). W pierwszym roku uprawy tworzy wzniesiony, sztywny, gruby, zwieńczony pióropuszem okazałych, skórzastych, owalnych, długoogonkowych liści pęd, na którym w czasie sezonu wegetacyjnego tworzy małe, okrągłe, zielone główki (silnie skrócone i ulistnione pędy boczne). Główki dojrzewają późną jesienią (X-XI).

W drugim roku uprawy roślina rozwija na szczycie pędu wysoki kwiatostan, który osiąga nawet do 1,5 m wysokości. Brukselka kwitnie w lecie, wytwarzając grona żółtych kwiatów.

Wymagania i uprawa kapusty brukselki

Roślina jest mniej wymagająca od kapusty głowiastej. Kapusta brukselska w uprawie oczekuje słonecznego stanowiska i żyznej, próchniczej, lekko wilgotnej gleby, bogatej w wapń. Nie może być uprawiana na stanowiskach po innych warzywach kapustnych ze względu na wspólne choroby i szkodniki.

Brukselka ma długi okres wegetacji (ok. 5 m-cy, a odm. wczesne ok. 3 m-ce), dlatego poleca się uprawiać ją z rozsady (produkcja trwa ok. 6-8 tyg.). W zależności od wybranej odmiany, rozsadę przygotowuje się na rozsadniku w kwietniu i wysadza na miejsce stałe w czerwcu (odm. późne) lub wysiewa nasiona pod osłonami w pod koniec marca i wysadza do gruntu w maju (odm. wczesne).

Wiosenne i jesienne chłody roślinie nie szkodzą, gdyż brukselka lubi niskie temperatury (optimum to ok. 12-15°C), zagrożeniem są dla niej natomiast upały (główki się rozluźniają).

Bardzo ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym w jej uprawie jest ogławianie czyli usuwanie wierzchołka wzrostu łodygi w celu zahamowania jej dalszego wzrostu i uzyskania większych główek. Zabieg należy przeprowadzić w odpowiednim terminie czyli wtedy, gdy wszystkie główki są wykształcone, a te położne najniżej mają ok. 2 cm śr. (zwykle poł. IX).

Brukselki zbiera się sukcesywnie w miarę dorastania, w terminie zgodnym z odmianą. Wczesne można zbierać jesienią (X), późne nawet przez większą część zimy, gdyż po przemrożeniu ich główki stają się smaczniejsze.

Zastosowanie kapusty brukselki

Brukselka to miniaturka kapusty głowiastej, mająca podobne wartości odżywcze i zastosowanie, ale nieco inny, ostrzejszy smak. Można ją gotować i zapiekać jako samodzielne warzywo lub dodawać do innych potraw. Nadaje się też do mrożenia.

Ciekawostką jest, że posiada ona najwięcej wit. C ze wszystkich warzyw kapustowatych (94 mg na 100 g). Brukselka dodatkowo ma niską wartość energetyczną i dużo błonnika dlatego jest elementem diety osób odchudzających się.

Wybrane odmiany kapusty brukselki

• 'Groninger', 'Ajax' – odm. późne
• 'Apetita' – odm. średniopóźna
• 'Prezes' – odm. średniowczesna
• 'Long Island' – odm. wczesna
• 'Red' – odm. o fioletowych główkach, śrdniowczesna

Zdjęcia: Public Domain Pictures/Pexels; Nick Saltmarsh/CC BY 2.0/Flickr; Ben Kerckx, Florin Birjoveanu/Pixabay

Czy w opisie są wszystkie informacje, których szukałaś/-eś? Daj znać w komentarzu!