Herbatka z olchowych bazi. Jak przygotować napar? Dlaczego warto pić?

Olcha, naturalny środek na stany zapalne i układ pokarmowy

Olcha (Alnus) jest drzewem lub krzewem, które rośnie na wilgotnych stanowiskach. Wielu osobom może kojarzyć się z bagnami, moczarami i złymi mocami. Wszystko za sprawą miejsc, w których rosną, ciemnego zabarwienia pni i konarów, a także pomarańczowego koloru, jakie przybiera drewno po ścięciu.

Warto jednak wiedzieć, że tak jak wiele innych roślin, kwiatostany, liście i pączki olchy stanowią surowiec o właściwościach prozdrowotnych. W Polsce rosną trzy gatunki olchy – olcha czarna (Alnus glutinosa) i olcha szara (Alnus incana), które są drzewami, oraz rzadko spotykana, krzewiasta olcha zielona (Alnus alnobetula).

Bazie olchy, zwłaszcza olchy czarnej i szarej, były stosowane w medycynie ludowej jako surowiec o właściwościach ściągających i przeciwzapalnych.

Podobnie jak kora olchy, zawierają garbniki, flawonoidy oraz olejki eteryczne, które wspierają zdrowie układu pokarmowego i skóry.

Zbór kwiatów olchy

Kwitnienie olchy rozpoczyna się wczesną wiosną, czyli w marcu i kwietniu. Rośliny te wytwarzają kwiatostany męskie i żeńskie, które różnią się od siebie wyglądem.

Do sporządzania naparów / herbatek należy wybierać zawierające pyłek kwiaty męskie. Są to zwisające, długie kotki (bazie) o żółto-brązowym zabarwieniu. Najlepiej zbierać je w marcu, gdy są jeszcze zamknięte i jeszcze nie pylą. Wtedy mają najwięcej cennych związków. Jeśli nie masz pewności, czy drzewo, z którego chcesz pozyskać bazie to olcha, nie zrywaj ich.

Kwiaty żeńskie są dużo mniejsze, zaokrąglone i różowe. Z nich, po zapyleniu, zaczynają rozwijać się owoce, charakterystyczne "szyszeczki'.

Fot. andre, Matauw / AdobeStock

Z lewej kwiatostan męski olchy (długie zwisające bazie), a z prawej dużo mniejszy kwiatostan żeński

Przepis na napar z bazi olchy (Alnus) 

Składniki: 1 garść świeżych lub suszonych bazi olchy (najlepiej zebranych w marcu lub kwietniu), 300 ml gorącej, ale nie wrzącej wody (ok. 85-90°C), opcjonalnie kilka kropli soku z cytryny lub odrobina miodu.

Sposób przygotowania: garść bazi olchy zalej gorącą wodą (nie wrzątkiem, aby nie utracić delikatnych związków aktywnych) i przykryj naczynie. Odstaw do zaparzenia na około 15 minut. Po tym czasie odcedź i podawaj ciepły napar. Możesz wzbogacić go cytryną lub miodem, dla złagodzenia cierpkiego smaku.

Właściwości lecznicze: napar z bazi olchy działa ściągająco i przeciwzapalnie – warto go stosować przy stanach zapalnych jamy ustnej, gardła i dziąseł (można stosować do płukania), przeciwbakteryjnie – wspomaga leczenie drobnych infekcji przewodu pokarmowego, przy biegunkach i niestrawności – dzięki wysokiej zawartości garbników działa łagodząco na układ trawienny, na skórę – stosowany zewnętrznie w formie okładów łagodzi podrażnienia i drobne stany zapalne skóry.

Spożywanie naparu z bazi olchy

Napar mogą pić dorośli przy lekkich dolegliwościach pokarmowych lub do płukania gardła. Stosowanie zewnętrzne poleca się również osobom z łagodnymi stanami zapalnymi skóry.

Nie zaleca się spożywania naparu z bazi olchy kobietom w ciąży, matkom karmiącym oraz osobom z chorobami nerek, a także osobom uczulonym na pyłek olchy. Ze względu na działanie ściągające nie powinny go również stosować osoby z tendencją do zaparć. Przy dłuższym stosowaniu lub przyjmowaniu w większych ilościach warto skonsultować się z lekarzem lub specjalistą od fitoterapii.

Zdjęcia tytułowe:  Louis, Елена Захарова / AdobeStock