Logo
Logo
90
Okazje

Uprawa zimowitów w ogrodzie

Zimowit jesienny jest rośliną cebulową, która zachwyca swym wyglądem w okresie gdy kolory lata już znikają. Jego piękne fioletowe kwiaty pojawiają się we wrześniu i są zapowiedzią nadchodzącej jesieni. Dowiedz się, kiedy sadzić i jak pielęgnować zimowity.

 

Zimowit jesienny (Colchicum autumnale) jest rośliną cebulową, należącą do rodziny liliowatych (Liliaceae). Poprzez swoje duże podobieństwo do krokusa (Crocus) jest bardzo często mylony z jego jesiennymi odmianami. Dziko rosnące zimowity spotyka się w Europie w okolicach Morza Śródziemnego, aż po Azję Środkową i Indie.

Zimowity rosną również w warunkach naturalnych w Polsce – na Podkarpaciu i w pasie nadmorskim. Objęte są ścisłą ochroną gatunkową, mimo tego ich populacja stopniowo ulega zmniejszaniu wskutek zbierania bulw do celów leczniczych i bezpośredniego niszczenia, ale również w wyniku zaorywania i osuszania łąk.

zimowit
Fot. Tatiana6/Pixabay

Polska nazwa "zimowit" wzięła się od tego, że te cebulowe kwiaty, "witają zimę" – pojawiają się na jesieni i są zapowiedzią zimnych dni.

Jak wyglądają zimowity

Liście zimowitów mają szerokość około 4-6 cm i długości nawet do 25 cm. Pojawiają się wiosną i utrzymują do czerwca. Następnie żółkną i zamierają. Roślina wchodzi wtedy w stan spoczynku.

Następnie na jesieni pojawiają się kwiaty zimowitów – kwitną od września (często już w drugiej połowie sierpnia!) do października. Wyrastają wprost z ziemi tworząc kolorowe "mini-łany". Mogą mieć wysokość od 5 do 25 cm (w zależności od odmiany). Są najczęściej fioletowe, ale można znaleźć również gatunki i odmiany kwitnące na różowo i biało.

Zimowity są całkowicie mrozoodporne i zimują w gruncie w postaci mięsistej bulwy.

Zimowity kwitną o tej samej porze roku co krokusy jesienne, co prowadzi do pomyłek. Są do siebie bardzo podobne, jednak różnią się budową kwiatu – kwiat krokusa jest mały i ma 3 pręciki, a kwiat zimowita jest zdecydowanie większy i ma 6 pręcików.


Fot. Rüdiger Stehn/Flickr, Capri23auto/Pixabay 

Zimowit – kwiat ma sześć pręcików (fot. z lewej), krokus jesienny – kwiat ma trzy pręciki (fot. z prawej)

 
Legenda zimowita

Według greckiej legendy zimowity powstały z kilku kropel magicznego napoju czarodziejki Madei. Krople mikstury spadły jej na ziemię w krainie o nazwie Kolchida, leżącej u podnóży Kaukazu. W miejscach, na które upadły wyrosły bujne kwiaty. Nowe rośliny nazwano na cześć krainy – Colchicum.


Fot. Cillas CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

Kwiaty zimowitów najczęściej mają barwę fioletową lub jasnofioletową, ale są również gatunki i odmiany, kwitnące na różowo i biało.

Wymagania, uprawa i pielęgnacja zimowitów

  • Idealne stanowisko dla zimowitów to miejsca słoneczne lub nieco zacienione, gorzej rosną w cieniu.
  • Zimowity doskonale wyglądają w grupach, posadzone na jesiennych rabatach, na skalniakach - pośród gatunków o pędach płożących lub tworzących niskie poduszki, które będą maskować puste miejsca w okresach, gdy zimowity trwają w uśpieniu, czyli latem i zimą lub w sąsiedztwie krzewów i w dużych skupieniach pod drzewami.
  • Podłoże dla zimowitów powinno być wilgotne, najlepiej o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Najlepiej rosną na glebie próchniczej, przepuszczalnej.
  • Pielęgnacja zimowitów nie jest ani trudna, ani pracochłonna. Wymagają jedynie starannego odchwaszczania i podlewania w okresach suszy.
  • Nawożenie zimowitów na ubogich glebach powinno być zastosowane 2-3 razy w okresie intensywnego wzrostu. Najlepiej zastosować nawozy wieloskładnikowe. W okresie kwitnienia nie należy nawozić zimowitów!

  • Zimowity na trawniku wyglądają wyjątkowo dekoracyjnie, jednak z koszeniem trawy należy zaczekać do czasu zaschnięcia liści.
  • Zimowity są długowieczne i mogą rosnąć na jednym miejscu przez 3-4 lata. Jeśli rosną dłużej wtedy nadmiernie się zagęszczają, gdyż co roku przybywa bulw przybyszowych. Należy je wtedy rozsadzić i przenieść w inne miejsce.
  • Bulwy zimowitów należy wykopywać co kilka lat, najlepiej w połowie czerwca. Po wykopaniu należy je oczyścić, do czasu sadzenia należy je przechować w koszykach w suchym, przewiewnym pomieszczeniu. Bulwy zimowitów dostępne są w sprzedaży w lipcu i w sierpniu.
  • Rozmnażanie zimowitów powinno odbywać się na początku lata - w okresie spoczynku, zwykle w drugiej połowie czerwca lub na początku lipca. Najlepiej rozmnożyć je z bulw przybyszowych, które tworzą się u podstawy rośliny matecznej. Każda potomna bulwa powinna posiadać wykształconą łuskę okrywającą. Po wykopaniu bulwy należy oczyścić z resztek ziemi. Do chwili sadzenia, należy je przechować w suchym przewiewnym pomieszczeniu w temperaturze około 20°C.
  • Sadzenie zimowitów powinno odbywać się w sierpniu. Bulwy najlepiej sadzić w niewielkich skupiskach, na głębokości 10-15 cm (w zależności od ich wielkości). Jeśli spóźnimy się z sadzeniem, bulwy wypuszczą kwiaty jeszcze w czasie przechowywania w skrzynkach.

bulwy zimowitów
Fot. iBulb

Cebulki zimowitów gotowe do sadzenia.

Zimowit jest rośliną silnie trującą!

W odróżnieniu od krokusów (używanych jako przyprawa w kuchni) wszystkie części zimowitów są trujące! Głównie nasiona i bulwy zawierają trujący dla człowieka i zwierząt alkaloid – kolchicynę. Nawet woda, w której rośliny stoją w wazonie staje się trująca!

Różne gatunki zimowitów

Rodzaj Colchicum obejmuje około 65 gatunków. Najbardziej popularny jest zimowit jesienny (Colchicum aulumnale). W ogrodach sadzimy jego odmiany oraz inne gatunki, t.j.:

  • zimowit bizantyjski (Colchicum byzantinum)
    Posiada kwiaty do 20 cm wysokości i większe bulwy od zimowita jesiennego.

  • zimowit powabny, syn. zimowit okazały (Colchicum speciosum)
    Ma duże kwiaty (25 cm wysokości i 15 cm średnicy). Z jednej bulwy sukcesywnie wyrasta od 5 do 10 kwiatów.

  • zimowit pstry (Colchicum variegatum)
    Tworzy szerokie, lejkowate, czerwono-fioletowe kwiaty w mocno widoczną kratkę.

  • zimowit mieszańcowy (krzyżówka Colchicum latituium i C. speciosum)
    W przeciwieństwie do pozostałych nie rozsiewa się i nie jest długowieczny. Mimo tych wad może się pochwalić gęstymi i pełnymi kwiatami.


Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: "Herbstzeitlose (3)"/Rüdiger Stehn/CC BY-SA 2.0

Tagi
Newsletter
Zapisz się na newsletter, aby otrzymywać od nas bezpłatne porady ogrodnicze!
Warto przeczytać
To Cię zainteresuje
Powiązane rośliny
Nowe treści

 

Lista zakupów

Komentarze

Porady na ten tydzień
Tydzień 4, Sentencja nr:7
Tydzień 4, Sentencja nr:7
Odpowiednio dbaj o rośliny domowe – skąpe zimowe światło, nadmierne lub zbyt rzadkie podlewanie mogą być przyczyną zrzucania ich liści, a w skrajnych przypadkach nawet zamierania całych roślin.
Tydzień 4, Sentencja nr:5
Tydzień 4, Sentencja nr:5
Pod koniec stycznia wykonuje się bielenie pni drzew, gdy temperatura wzrośnie powyżej zera. Bielenie zapobiegnie pękaniu kory na skutek zmian temperatury oraz silnego nasłonecznienia, które są częste w późniejszych, zimowych miesiącach.
Tydzień 4, Sentencja nr:4
Tydzień 4, Sentencja nr:4
Kwiaty domowe przechodzą teraz okres spoczynku. Podlewajmy je zatem umiarkowanie i nie nawoźmy. Gatunki, które preferują wilgoć – zraszajmy. Jeśli jest możliwość, przenieśmy je w jak najwidniejsze miejsce.
Tydzień 4, Sentencja nr:3
Tydzień 4, Sentencja nr:3
Jeśli na Święta Bożego Narodzenia mieliśmy w domu choinkę w formie żywego drzewka z korzeniami, możemy zacząć proces przesadzania go do ogrodu. Nie można tego robić od razu, ale pomału, by roślina przystosowała się do nowych, surowych warunków.
Tydzień 4, Sentencja nr:2
Tydzień 4, Sentencja nr:2
W okresie odwilży podlejmy krzewy zimozielone rosnące w doniczkach na tarasie. Przez ich liście wyparowuje bowiem woda, co naraża rośliny na uschnięcie.
Tydzień 4, Sentencja nr:1
Tydzień 4, Sentencja nr:1
Możemy formować drzewa liściaste i iglaste – na wykonanie tego zabiegu mamy czas do końca marca. Pamiętajmy, że niektóre gatunki liściaste, np. klon, grab czy brzoza, po przycięciu bardzo obficie tracą soki roślinne, dlatego formuje się je od czerwca do września.
 
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu