Logo
Logo
61
Do góry

Uprawa zimowitów w ogrodzie

Zimowit jesienny jest rośliną cebulową, która zachwyca swym wyglądem w okresie gdy kolory lata już znikają. Jego piękne fioletowe kwiaty pojawiają się we wrześniu i są zapowiedzią nadchodzącej jesieni. Dowiedz się, kiedy sadzić i jak pielęgnować zimowity.

 

Zimowit jesienny (Colchicum autumnale) jest rośliną cebulową, należącą do rodziny liliowatych (Liliaceae). Poprzez swoje duże podobieństwo do krokusa (Crocus) jest bardzo często mylony z jego jesiennymi odmianami. Dziko rosnące zimowity spotyka się w Europie w okolicach Morza Śródziemnego, aż po Azję Środkową i Indie.

Zimowity rosną również w warunkach naturalnych w Polsce – na Podkarpaciu i w pasie nadmorskim. Objęte są ścisłą ochroną gatunkową, mimo tego ich populacja stopniowo ulega zmniejszaniu wskutek zbierania bulw do celów leczniczych i bezpośredniego niszczenia, ale również w wyniku zaorywania i osuszania łąk.

zimowit
Fot. Tatiana6/Pixabay

Polska nazwa "zimowit" wzięła się od tego, że te cebulowe kwiaty, "witają zimę" – pojawiają się na jesieni i są zapowiedzią zimnych dni.

Jak wyglądają zimowity

Liście zimowitów mają szerokość około 4-6 cm i długości nawet do 25 cm. Pojawiają się wiosną i utrzymują do czerwca. Następnie żółkną i zamierają. Roślina wchodzi wtedy w stan spoczynku.

Następnie na jesieni pojawiają się kwiaty zimowitów – kwitną od września (często już w drugiej połowie sierpnia!) do października. Wyrastają wprost z ziemi tworząc kolorowe "mini-łany". Mogą mieć wysokość od 5 do 25 cm (w zależności od odmiany). Są najczęściej fioletowe, ale można znaleźć również gatunki i odmiany kwitnące na różowo i biało.

Zimowity są całkowicie mrozoodporne i zimują w gruncie w postaci mięsistej bulwy.

Zimowity kwitną o tej samej porze roku co krokusy jesienne, co prowadzi do pomyłek. Są do siebie bardzo podobne, jednak różnią się budową kwiatu – kwiat krokusa jest mały i ma 3 pręciki, a kwiat zimowita jest zdecydowanie większy i ma 6 pręcików.


Fot. Rüdiger Stehn/Flickr, Capri23auto/Pixabay 

Zimowit – kwiat ma sześć pręcików (fot. z lewej), krokus jesienny – kwiat ma trzy pręciki (fot. z prawej)

 
Legenda zimowita

Według greckiej legendy zimowity powstały z kilku kropel magicznego napoju czarodziejki Madei. Krople mikstury spadły jej na ziemię w krainie o nazwie Kolchida, leżącej u podnóży Kaukazu. W miejscach, na które upadły wyrosły bujne kwiaty. Nowe rośliny nazwano na cześć krainy – Colchicum.


Fot. Cillas CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

Kwiaty zimowitów najczęściej mają barwę fioletową lub jasnofioletową, ale są również gatunki i odmiany, kwitnące na różowo i biało.

Wymagania, uprawa i pielęgnacja zimowitów

  • Idealne stanowisko dla zimowitów to miejsca słoneczne lub nieco zacienione, gorzej rosną w cieniu.
  • Zimowity doskonale wyglądają w grupach, posadzone na jesiennych rabatach, na skalniakach - pośród gatunków o pędach płożących lub tworzących niskie poduszki, które będą maskować puste miejsca w okresach, gdy zimowity trwają w uśpieniu, czyli latem i zimą lub w sąsiedztwie krzewów i w dużych skupieniach pod drzewami.
  • Podłoże dla zimowitów powinno być wilgotne, najlepiej o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Najlepiej rosną na glebie próchniczej, przepuszczalnej.
  • Pielęgnacja zimowitów nie jest ani trudna, ani pracochłonna. Wymagają jedynie starannego odchwaszczania i podlewania w okresach suszy.
  • Nawożenie zimowitów na ubogich glebach powinno być zastosowane 2-3 razy w okresie intensywnego wzrostu. Najlepiej zastosować nawozy wieloskładnikowe. W okresie kwitnienia nie należy nawozić zimowitów!

  • Zimowity na trawniku wyglądają wyjątkowo dekoracyjnie, jednak z koszeniem trawy należy zaczekać do czasu zaschnięcia liści.
  • Zimowity są długowieczne i mogą rosnąć na jednym miejscu przez 3-4 lata. Jeśli rosną dłużej wtedy nadmiernie się zagęszczają, gdyż co roku przybywa bulw przybyszowych. Należy je wtedy rozsadzić i przenieść w inne miejsce.
  • Bulwy zimowitów należy wykopywać co kilka lat, najlepiej w połowie czerwca. Po wykopaniu należy je oczyścić, do czasu sadzenia należy je przechować w koszykach w suchym, przewiewnym pomieszczeniu. Bulwy zimowitów dostępne są w sprzedaży w lipcu i w sierpniu.
  • Rozmnażanie zimowitów powinno odbywać się na początku lata - w okresie spoczynku, zwykle w drugiej połowie czerwca lub na początku lipca. Najlepiej rozmnożyć je z bulw przybyszowych, które tworzą się u podstawy rośliny matecznej. Każda potomna bulwa powinna posiadać wykształconą łuskę okrywającą. Po wykopaniu bulwy należy oczyścić z resztek ziemi. Do chwili sadzenia, należy je przechować w suchym przewiewnym pomieszczeniu w temperaturze około 20°C.
  • Sadzenie zimowitów powinno odbywać się w sierpniu. Bulwy najlepiej sadzić w niewielkich skupiskach, na głębokości 10-15 cm (w zależności od ich wielkości). Jeśli spóźnimy się z sadzeniem, bulwy wypuszczą kwiaty jeszcze w czasie przechowywania w skrzynkach.

bulwy zimowitów
Fot. iBulb

Cebulki zimowitów gotowe do sadzenia.

Zimowit jest rośliną silnie trującą!

W odróżnieniu od krokusów (używanych jako przyprawa w kuchni) wszystkie części zimowitów są trujące! Głównie nasiona i bulwy zawierają trujący dla człowieka i zwierząt alkaloid – kolchicynę. Nawet woda, w której rośliny stoją w wazonie staje się trująca!

Różne gatunki zimowitów

Rodzaj Colchicum obejmuje około 65 gatunków. Najbardziej popularny jest zimowit jesienny (Colchicum aulumnale). W ogrodach sadzimy jego odmiany oraz inne gatunki, t.j.:

  • zimowit bizantyjski (Colchicum byzantinum)
    Posiada kwiaty do 20 cm wysokości i większe bulwy od zimowita jesiennego.

  • zimowit powabny, syn. zimowit okazały (Colchicum speciosum)
    Ma duże kwiaty (25 cm wysokości i 15 cm średnicy). Z jednej bulwy sukcesywnie wyrasta od 5 do 10 kwiatów.

  • zimowit pstry (Colchicum variegatum)
    Tworzy szerokie, lejkowate, czerwono-fioletowe kwiaty w mocno widoczną kratkę.

  • zimowit mieszańcowy (krzyżówka Colchicum latituium i C. speciosum)
    W przeciwieństwie do pozostałych nie rozsiewa się i nie jest długowieczny. Mimo tych wad może się pochwalić gęstymi i pełnymi kwiatami.


Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: "Herbstzeitlose (3)"/Rüdiger Stehn/CC BY-SA 2.0

Warto przeczytać
Powiązane artykuły
Powiązane rośliny

Komentarze

BALKON
Na czasie
BALKON
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 19, Sentencja nr:5
Tydzień 19, Sentencja nr:5
Rabaty bylinowe odchwaszczamy, spulchniamy glebę i ściółkujemy ją torfem, a następnie nawozimy nawozem długo działającym, np. Osmocote.
Tydzień 19, Sentencja nr:4
Tydzień 19, Sentencja nr:4
Nawozimy trawnik. Nawożenie przeprowadzone 3-4 razy w sezonie zapewni murawie odporność i ładny wygląd. W maju można zastosować pełnoskładnikowy nawóz mineralny (np. Azofoska, Polifoska). Po rozsypaniu nawozu murawę trzeba obficie podlać. Nie należy nawozić trawnika w czasie suszy.
Tydzień 19, Sentencja nr:3
Tydzień 19, Sentencja nr:3
Do oczka wodnego możemy już wpuścić ryby. Wodę w stawie należy systematycznie oczyszczać z glonów i obumarłych szczątków roślin. Ciągły przepływ wody w zbiorniku (np. dzięki fontannie bądź kaskadzie) ograniczy ilość glonów.
Tydzień 19, Sentencja nr:2
Tydzień 19, Sentencja nr:2
Możemy sadzić w ogrodzie krzewy ozdobne sprzedawane w pojemnikach (ich wybór jest o tej porze roku bardzo duży). W tym celu wykopujemy dołek nieco większy niż bryła korzeniowa. Po posadzeniu rośliny, wokół szyjki korzeniowej formujemy misę, w której będzie zatrzymywać się woda.
Tydzień 19, Sentencja nr:1
Tydzień 19, Sentencja nr:1
Maj jest miesiącem, gdy trawa rośnie intensywnie, należy więc ją kosić regularnie, przynajmniej raz na dwa tygodnie. Kosimy w bezdeszczowe dni, kiedy trawa jest sucha (koszenie wilgotnej murawy może doprowadzić do zniszczenia sprzętu oraz zwiększyć ryzyko powstania chorób grzybowych na trawniku), na wysokość nie mniejszą niż 3,5 cm.
 
Twoja strona ogrodu