Czym jest biofilia? Dlaczego rośliny nas uszczęśliwiają?

Czym jest biofilia? 

Coraz więcej mówi się o tym, że ogrody i tereny zieleni wpływają na poprawę zdrowia fizycznego i psychicznego. Jak stwierdził brytyjski lekarz Sir Muir Gray, każdy potrzebuje Narodowej Służby Zdrowia, ale także tej Naturalnej. W 2021 r. RHS opublikowało badania, które wykazały, że osoby, które codziennie uprawiają ogród, mają o 6,6% wyższe wyniki w zakresie dobrego samopoczucia i o 4,2% niższy poziom stresu niż osoby, które w ogóle nie mają styczności z ogrodem. Badanie przeprowadzone na ponad 6000 osób wykazało istotny związek między częstszym uprawianiem ogrodu a poprawą samopoczucia. 

Dlaczego rośliny nas uszczęśliwiają? 

Powszechnie wiadomo, że ćwiczenia fizyczne są dobre dla naszego zdrowia. NHS (National Health Service) uważa, że są one niezbędne do prowadzenia zdrowego i satysfakcjonującego życia, a medycznie udowodniono, że osoby regularnie uprawiające aktywność fizyczną mają nawet o 35% niższe ryzyko choroby wieńcowej i udaru mózgu. Choroby fizyczne i psychiczne związane z siedzącym trybem życia w miastach mają wobec tego coraz większe koszty ekonomiczne i społeczne.

Mniej znana jest jednak rola, jaką ogrodnictwo może odegrać w utrzymaniu dobrej kondycji i zdrowia. Ogrodnicy, będziecie zachwyceni, gdy dowiecie się, że liczba kalorii spalonych podczas 30 minut pracy w ogrodzie jest porównywalna z grą w badmintona, siatkówkę lub uprawianiem jogi! 

Ogród lekiem na depresję?

Jednak korzyści płynące z przebywania w ogrodzie jest znacznie więcej. Raport King's Fund na temat korzyści zdrowotnych płynących z ogrodnictwa okazał się szeroki i zróżnicowany, a badania wykazały znaczne zmniejszenie depresji i lęku oraz poprawę funkcjonowania społecznego. Co ciekawe, ogrodnictwo może również pomóc w utrzymaniu niezależności i zapobieganiu pogorszeniu funkcji poznawczych. Uniwersytety w Tokio i Exeter również znalazły solidne dowody na pozytywny wpływ ogrodnictwa na zdrowie, wzywając rządy i organizacje zdrowotne do promowania ogrodnictwa.

Coraz więcej lekarzy pierwszego kontaktu zaleca uprawianie ogrodu nie tylko w celach rehabilitacyjnych, ale także jako mechanizm zapobiegawczy. W Lambeth w Londynie 13 lekarzy rodzinnych otworzyło ogrody społecznościowe. 

W 2014 r. naukowcy z University of Exeter Medical School przeanalizowali dane dotyczące zdrowia psychicznego 1000 mieszkańców miast i wykorzystali mapowanie o wysokiej rozdzielczości do śledzenia, gdzie badani mieszkali przez 18 lat. Okazało się, że osoby mieszkające w pobliżu terenów zielonych zgłaszały mniej problemów natury psychicznej, nawet po uwzględnieniu dochodów, wykształcenia i zatrudnienia. W 2009 r. zespół holenderskich naukowców stwierdził mniejszą częstość występowania 15 chorób - w tym depresji, lęku, chorób serca, cukrzycy, astmy i migreny - u osób, które mieszkały w odległości pół mili od terenów zielonych.

Co więcej, badania przeprowadzone przez RHS potwierdzają te ustalenia. Dodanie roślin do ogrodów frontowych zmniejszyło stres w takim samym stopniu, jak 8 sesji mindfulness. Ogrody frontowe mają znaczący wpływ na redukcję stresu. Czterech na pięciu nauczycieli, którzy zapisali się do kampanii organizowanej przez RHS, stwierdziło, że ogrodnictwo miało pozytywny wpływ na zdrowie i samopoczucie uczniów.

Ogród z Chelsea Flower Show pomaga pacjentom 

W 2017 roku RHS połączyło siły z NHS, aby promować rolę, jaką ogrody mogą odgrywać dla dobrego zdrowia psychicznego. W 2018 i 2019 roku RHS przekazało ogrody z RHS Chelsea Flower Show do Highgate Mental Health Centre i Dewnans Centre w Devon. Badania wykazały, że pacjenci z pokojami z widokiem na przyrodę zdrowieją szybciej niż ci, którzy nie mają ogrodu za oknem. 

Obecnie RHS prowadzi badania we współpracy z University of Surrey i University of Sheffield, aby lepiej zrozumieć, jak zmaksymalizować korzyści zdrowotne wynikające z ogrodnictwa. Zespół naukowców z RHS bada wpływ kolorów i zapachów w ogrodach na poprawę samopoczucia psychicznego. 

Terapia ogrodem w Polsce 

W Polsce terapia ogrodem zdobywa coraz większą popularność jako innowacyjna metoda wspierająca tradycyjne leczenie. Coraz więcej placówek medycznych integruje terapię ogrodem do swojej oferty, rozumiejąc jej potencjał w poprawie jakości życia pacjentów. 

Już po kilku zajęciach widać, jak poprawia się stan zdrowia dzieci. Czasami na samym początku nie potrafią one złapać czegoś w rękę, a po kilku zajęciach okazuje się, że ta ręką jest bardziej sprawna i faktycznie te zajęcia są bardzo pomocne - mówi Hubert Lamański, zaangażowany w prowadzenie hortiterapii, czyli terapii ogrodem dla dzieci w Szpitalu im. św. Ludwika w Radziszowie. 

Ogród to nie jedyna forma terapii, czy poprawy samopoczucia, ale szereg badań naukowych, opinii specjalistów dowodzi, że nasza nierozerwalna symbioza z roślinami i Naturą może dać nam wiele zdrowotnych korzyści. Dlatego otaczanie się zielenią jest tak istotne i całe szczęście, staje się coraz bardziej modne.

Tekst: Katarzyna Augustyniak, zdjęcie tytułowe: icon0 com / Pexels