Ogrody lecznicze – jak natura może wspierać zdrowie? Sprawdź, co mówią badania

Czym są ogrody lecznicze?

Ogrody lecznicze to specjalnie zaprojektowane przestrzenie, które mają na celu wspierać zdrowie osób cierpiących na różne schorzenia, zwłaszcza związane ze stresem i wypaleniem zawodowym. Jak pisze Stigsdotter, „ogrody lecznicze to nie tylko estetyczna przestrzeń, ale także miejsce, gdzie projekt i dobór roślin są ściśle powiązane z potrzebami pacjentów” (Stigsdotter, 2005). W takim ogrodzie nie znajdziesz przypadkowych roślin – każda z nich ma swoje zadanie. Drzewa, krzewy i kwiaty są starannie dobierane, by nie tylko cieszyć oko, ale także koić nerwy i wspomagać procesy regeneracyjne.

Ciekawostką jest fakt, że takie ogrody działają na wiele sposobów – mogą być miejscem aktywności fizycznej, relaksu lub terapii grupowej. Kluczowe jest to, że są dostosowane do potrzeb osób, które z nich korzystają. Jak zauważa Stigsdotter, „ogrody lecznicze muszą być projektowane z myślą o specyficznych potrzebach pacjentów, aby mogły naprawdę wspierać proces leczenia”.

Jak działa ogród leczniczy?

Ogród leczniczy to nie tylko zieleń – to przestrzeń, która stymuluje wszystkie zmysły. W swoich badaniach Stigsdotter podkreśla, że „kluczowe znaczenie mają elementy takie jak dźwięk wody, szelest liści czy zapach kwiatów, które wpływają na nasz system nerwowy i pomagają się zrelaksować”. Woda, będąca nieodzownym elementem wielu ogrodów leczniczych, działa uspokajająco, redukuje poziom stresu i pozwala oderwać myśli od codziennych problemów.

Równie ważnym elementem są różne strefy w ogrodzie, które pozwalają na różnorodną aktywność. Niektóre z nich mogą być otwarte i służyć do ćwiczeń fizycznych, inne – zaciszne i odosobnione, idealne do medytacji lub cichej refleksji. Ogród musi dostosowywać się do potrzeb osób, które z niego korzystają – to przestrzeń, która daje wybór i pozwala na aktywność na różnych poziomach.

Zielone przestrzenie miejskie – remedium na stres?

Nie każdy z nas ma dostęp do ogrodu leczniczego, ale Stigsdotter pokazuje, że nawet miejskie tereny zielone mogą spełniać podobną funkcję. W badaniach autorki, obejmujących blisko 1000 osób mieszkających w miastach, wykazano, że „im częściej odwiedzamy miejskie parki, tym mniej odczuwamy stres”. I nie jest to zjawisko zarezerwowane tylko dla wybranych – każdy, niezależnie od wieku, płci czy statusu społecznego, może skorzystać z dobrodziejstw miejskiej zieleni.

Miejskie parki, skwery czy nawet małe zielone oazy między blokami mogą działać jak naturalne leki na stres. Regularne spędzanie czasu w zielonych przestrzeniach zmniejsza uczucie napięcia, poprawia nastrój, a także sprzyja aktywności fizycznej, która jest nieodzownym elementem zdrowego stylu życia.

Jak stworzyć swoją oazę zdrowia?

Nie musisz mieć dostępu do wielkiego ogrodu, aby czerpać korzyści z natury. Nawet mały balkon może stać się Twoją osobistą oazą spokoju, jeśli wypełnisz go roślinami. W swoim badaniu Stigsdotter pokazuje, że „nawet niewielkie, zielone przestrzenie, takie jak balkony czy tarasy, mogą znacząco obniżyć poziom stresu”.

Warto więc zainwestować czas i energię w stworzenie takiej przestrzeni, nawet jeśli wydaje się, że to drobnostka. Kilka doniczek z ziołami, skrzynki z kwiatami czy małe drzewko w donicy mogą całkowicie odmienić Twój balkon i stworzyć miejsce, w którym będziesz mógł się zrelaksować po długim dniu.

Ogrody lecznicze – inwestycja w przyszłość

Ogrody lecznicze to nie tylko chwilowa moda, ale inwestycja w zdrowie na przyszłość. Jak pokazują badania, odpowiednio zaprojektowane przestrzenie mogą wspierać procesy regeneracyjne, zapobiegać wypaleniu zawodowemu, a nawet poprawiać naszą odporność psychiczną. Dobrze zaplanowana przestrzeń zielona to także świetne narzędzie profilaktyki zdrowotnej – pomaga utrzymać równowagę między ciałem a umysłem.

Warto więc, aby ogrodnicy, architekci krajobrazu i decydenci miejscy zaczęli myśleć o zielonych przestrzeniach nie tylko jako o miejscach rekreacji, ale także jako o kluczowych elementach wspierających zdrowie publiczne. Jak podkreśla Stigsdotter, „zdrowie to zasób, który należy pielęgnować, a ogrody lecznicze są jednym z najskuteczniejszych narzędzi w walce o poprawę zdrowia”.

Podsumowanie – natura na wyciągnięcie ręki

Ogrody lecznicze i zielone przestrzenie miejskie mają ogromny potencjał, aby wspierać nasze zdrowie. W świecie, gdzie stres i szybkie tempo życia stają się normą, warto zwrócić się ku naturze i pozwolić jej działać na nas kojąco. Niezależnie od tego, czy masz duży ogród, mały balkon czy tylko park w pobliżu, każda chwila spędzona wśród zieleni może przynieść ulgę i pomóc w regeneracji.

Jak pokazują badania Stigsdotter, „zawsze warto zainwestować czas w naturę – to ona pomoże nam zadbać o nasze zdrowie, zarówno fizyczne, jak i psychiczne”. Czas więc zainspirować się tymi badaniami i zacząć działać – Twój ogród może być kluczem do lepszego samopoczucia!

Artykuł został opracowany na podstawie doktoratu Ulriki A. Stigsdotter zatytułowanego „Architektura krajobrazu i zdrowie – projektowanie i planowanie promujące zdrowie oparte na dowodach naukowych” (2005), obronionego na Szwedzkim Uniwersytecie Nauk Rolniczych. Praca ta bada wpływ ogrodów leczniczych i miejskich terenów zielonych na zdrowie psychiczne i fizyczne. Opiera się na szerokich badaniach naukowych, które pokazują, jak właściwie zaprojektowane przestrzenie zielone mogą wspierać zdrowie, redukować stres i wspomagać procesy regeneracyjne.

Jeśli jesteś zainteresowany szczegółowymi wynikami badań oraz pełnym tekstem doktoratu, możesz go pobrać bezpośrednio ze strony: https://pub.epsilon.slu.se/864/1/UlrikaStigsdotter.pdf

Zdjęcie tytułowe: olezzo / Adobe Stock