Często rośnie dziko na polach, nieużytkach, ale jednocześnie jest stosowana też w nasadzeniach parkowych lub ogrodowych jako formowaną lub nie. Ma niewielkie wymagania, dość szybko rośnie, dobrze się krzewi, świetnie znosi cięcie i jest odporna. Dowiedz się, jak uprawiać i pielęgnować ałyczę jako żywopłot.
Zalety i wymagania śliwy wiśniowej
Nieduże drzewo, dorastające zwykle do około 8 m, ale często rosnące dość powszechnie jako krzew nazywamy potocznie ałyczą. Z botanicznego punktu widzenia jest to jednak śliwa wiśniowa (łac. Prunus cerasifera), ale to nie owoce są jej zaletą. Choć gatunek ten pochodzi z Azji, to na stałe już zadomowił się w naszym kraju, gdzie często uważany jest za pospolity, rosnący dziko w lasach, na polach czy nieużytkach. Zwykle drzewo to wytwarza zaokrągloną koronę, a jego nieduże, eliptyczne liście są lekko piłkowane i zielone, a u odmian także ciemnoczerwone, purpurowe, brązowawe czy nawet żółtawe. Pędy starszych okazów ałyczy wyposażone są w ciernie (głównie u podstawowego gatunku), co jest atutem w przypadku żywopłotów obronnych.
Ałycza kwitnie wczesną wiosną (marzec/kwiecień) przed lub równocześnie z rozwojem liści, a pojedyncze kwiaty są białe i miododajne (u dekoracyjnych odmian uprawnych kwiaty także pełne i w różnych odcieniach różu).
Choć to śliwa głównie ozdobna, rodzi też owoce – nieduże i kuliste o średnicy 2-3 cm, w zależności od odmiany żółtawe, pomarańczowe, fioletowe, lub w odcieniach czerwieni. Są jadalne, dość soczyste, ale bywają cierpkie i kwaskowate, dlatego stanowią atrakcję bardziej dla ptaków niż ludzi.
Co bardzo ważne, ałycza jest mało wymagająca, w pełni mrozoodporna i można uprawiać ją niemal w każdym ogrodzie i na przeciętnej ogrodowej glebie. Najlepiej jednak rośnie i prezentuje się, gdy ma zapewnione słoneczne stanowisko oraz umiarkowanie wilgotne, dość żyzne i zwięzłe podłoże.
Odmiany ałyczy dobre na żywopłot
Dużym walorem ałyczy jest duża ilość wartościowych, dekoracyjnych odmian, które można uprawiać w ogrodach, jak i w zieleni miejskiej. Szczególnie dekoracyjne są odmiany o liściach w ciekawych kolorach, takie jak:
- 'Atropurpureum', 'Pissardii', 'Wodii' – o liściach bordowych,
- 'Złoty Obłok' – o liściach żółtych,
- 'Hessei' – o liściach zielonopurpurowych z kremowożółtym obrzeżeniem.
Żywopłot z ałyczy – dlaczego warto?
Oprócz walorów dekoracyjnych (barwa liści i kwiatów u odmian), gatunek ten ma też zalety wskazane u roślin żywopłotowych. Wyróżnia się silnym wzrostem i rocznie potrafi przyrosnąć nawet 80 do 100 cm. Nadaje się zarówno na żywopłoty formowane (lubi i dobrze znosi cięcie) i nieformowane. Dzięki sztywnym, ciernistym pędom potrafi w dość krótkim czasie stworzyć szczelną, zieloną i obronną barierę (ścianę trudną do przejścia), potrafiącą często zastąpić płot czy ogrodzenie zewnętrzne, także zimą.
Jak i kiedy sadzić żywopłot z ałyczy?
Sadzonki ałyczy (śliwy wiśniowej) oferowane są w szkółkach lub w sklepach ogrodniczych, zarówno z gołym korzeniem lub w doniczkach. Na żywopłoty najlepiej wybierać dość młode, dobrze rozgałęzione sadzonki, które szybko się zagęszczą. Okazy z kopane z gruntu (z tzw. gołym korzeniem) najczęściej oferowane są jesienią lub wczesna wiosną i w tych terminach najlepiej je sadzić, przy czym termin jesienny jest nieco korzystniejszy – rośliny lepiej się przyjmują. Sadzonki ukorzenione, sprzedawane w doniczkach z bryłą ziemi, można właściwie sadzić przez cały sezon (z wyjątkiem okresów upałów). Warto przygotować do sadzenia odpowiednio większy dołek (około dwa razy większy niż bryła sadzonej rośliny) i dodatkowo zaprawić go nieco lepszym podłożem (np. podłożem uniwersalnym) lub zmieszać je z glebą macierzystą z ogrodu.
Zazwyczaj sadzi się ałyczę w rozstawie 3 sztuki na 1 metr bieżący, ale można sadzić ją też w dwóch rzędach naprzemiennie lub w trzech (w tzw. piątkę). Wówczas sadzimy 6 i więcej sztuk na metr, co pozwala uzyskać bardzo gęsty żywopłot.
Po posadzeniu zawsze obficie podlewamy rośliny, a także nisko (na wysokość około 20 cm) przycinamy młode okazy mające stworzyć żywopłot, aby pobudzić je do zagęszczania się od dołu. Brak takiego cięcia powoduje, że w następnych sezonach krzewy są słabo zagęszczone i ogołacają się od dołu. Starsze rośliny nie wymagają regularnego, intensywnego podlewania i nieźle znoszą okresy suszy.
Jak ciąć i pielęgnować żywopłotową ałyczę?
Kluczowe jest wspomniane niskie cięcie po posadzeniu, aby uzyskać zagęszczony żywopłot. W kolejnych latach uprawy zazwyczaj polega na skracaniu pędów około połowę ich długości, by stale utrzymywać zagęszczanie się wnętrza żywopłotu. Zazwyczaj wystarczy ciąć ałycze dwa razy w roku – wiosną cięcie sanitarne i formujące oraz w trackie lata (np. w sierpniu) by skorygować jego kształt.
W przypadku żywopłotów nieformowanych, kwitnących co roku, cięcie wiosenne lepiej wykonać dopiero w czerwcu, po kwitnieniu. Aby zapewnić żywopłotowi formowanemu jak najlepszy dostęp światła słonecznego, najlepiej ciąć go w kształt trapezu, tak by nieco zwężał się ku górze.
Kolejnym zabiegiem, który warto wykonywać w uprawie ałyczy jest nawożenie i najlepiej stosować do tego głównie nawozy organiczne, naturalne, np. kompost lub obornik granulowany. Można z powodzeniem stosować też uniwersalne nawozy mineralne do krzewów ogrodowych, w tym bardzo praktyczne otoczkowane, długo działające (np. 6 miesięcy), które stosujemy raz w sezonie, wiosną.
Uwaga! Nie wsypujemy nawozów mineralnych do dołków w czasie sadzenia, ponieważ może to uszkodzić nie zregenerowany jeszcze system korzeniowy roślin.
Zdjęcie tytułowe: Adobe Firefly, kostik2photo / AdobeStock
Jesienne kwiaty 
Dzikie zwierzęta 
Ochrona przed mrozem 
Iglaki 
Owoce 
Warzywa 
Trawy ozdobne 
Ptaki 
Filmy ogrodnicze 
