Rodzaje kosiarek ogrodowych | Zalety i wady

Kosiarki ręczne

Wyposażone są w bębnowy przyrząd tnący z nożami listwowymi. Nie mają silnika – napęd na bęben tnący przenoszony jest z kół podporowych, a koszenie wykonuje się skokami, nadając kosiarce możliwie dużą prędkość przez gwałtowne wyprostowanie rąk.

Koszenie przypomina ścinanie za pomocą nożyczek – źdźbła trawy nie mają poszarpanych końców, nie żółkną i są bardziej odporne na choroby. Z tego powodu kosiarki ręczne są doskonałe do pielęgnacji trawników dywanowych typu angielskiego – systematycznie koszonych na wysokość do 3 cm. Po skoszeniu trawę należy zgrabić lub zebrać za pomocą odkurzacza do liści.

Przy zakupie takiej kosiarki warto zwrócić uwagę na opory toczenia (warto dla porównania przetoczyć kilka modeli) oraz na zakres i sposób regulacji wysokości cięcia.

Kosiarki elektryczne

W tej grupie kosiarek znajdują się urządzenia akumulatorowe, zasilane kablem elektrycznym i hybrydowe (pracują dzięki energii z akumulatora lub przy zasilaniu sieciowym). W większości kosiarek elektrycznych zamontowany jest rotacyjny nóż tnący z pionową osią obrotu, ale są też modele z bębnowym przyrządem tnącym.

• Moc silników
  Najczęściej wynosi 700–1600 W.
  
  
• Obudowa
  Wykonywane są głównie z tworzyw sztucznych, ale są też modele z obudową aluminiową lub stalową.
  
  
• Podwozie
  W tańszych modelach koła łożyskowane są na plastikowych tulejach, a regulacja wysokości polega na przestawieniu śrub w otworach regulacyjnych oddzielnie dla każdego koła. Trwałość takiego łożyskowania jest dość ograniczona i po kilku sezonach koła z reguły trzeba wymienić. Droższe modele mają koła na łożyskach kulkowych. Regulacja wysokości koszenia odbywa się przez oddzielne podnoszenie osi przedniej lub tylnej lub za pomocą dźwigni centralnej.
  
  

Z zasilaniem sieciowym

Kosiarki elektryczne z zasilaniem sieciowym wyposażone są w silnik połączony bezpośrednio z nożem tnącym. Warto zwrócić uwagę, czy na połączeniu silnika z nożem tnącym znajduje się sprzęgło przeciążeniowe, chroniące silnik przed skutkami zablokowania noża, gdy trafi on na kamień czy krawężnik. Ważne jest też, czy silnik ma zabezpieczenie przed przegrzaniem, do którego może dojść np. przy koszeniu wysokiej, mokrej trawy.

Akumulatorowe i hybrydowe

Kosiarki te są kilkakrotnie droższe od kosiarek z zasilaniem sieciowym, ale nie trzeba podłączać ich za pomocą kabla do źródła zasilania. Wyposażone są w akumulatory litowo-polimerowe o dużej sprawności, które jednak po kilku latach trzeba wymieniać, co zwiększa koszty użytkowania. Mają też z reguły mniejszą moc niż kosiarki sieciowe, a ciężar akumulatora wpływa na zwiększenie oporów toczenia.

Akumulator ma określoną pojemność elektryczną i gdy się wyczerpie, trzeba poczekać 2-3 godziny na jego naładowanie. Kosiarkę hybrydową, w przypadku rozładowania akumulatora, można podłączyć do sieci, co umożliwia dalszą pracę (w tym czasie akumulator może się ładować). Aby stwierdzić, czy dana kosiarka akumulatorowa sprawdzi się podczas koszeniu naszego trawnika, trzeba określić, ile czasu potrzeba do jego skoszenia. Producenci podają powierzchnię lub czas koszenia, na jaki wystarczy naładowany akumulator w danej kosiarce, ale należy pamiętać, że np. podczas koszenia wysokiej trawy akumulator szybciej się rozładowuje. Oprócz tego z czasem spada jego pojemność.

Kosiarki spalinowe

Są bardziej kłopotliwe w eksploatacji niż elektryczne, ale można nimi pracować niezależnie od dostępu do sieci elektrycznej. Charakteryzują się dużą mocą oraz dużą szerokością roboczą, co pozwala na efektywną pracę nawet przy mocno wybujałej trawie i dużym zachwaszczeniu roślinami o twardych łodygach. Mają rotacyjny przyrząd tnący.

• Silnik
  Montowane są głównie silniki 4-suwowe, chłodzone powietrzem.
  
  
• Moc
  3,5–6 KM dla kosiarek z napędem i bez oraz 10–18 KM w przypadku traktorków. Zbiornik paliwa wystarcza zwykle na 1–2 godziny pracy.
  
  
• Rozrusznik
  Może być ręczny (uruchamianie kosiarki za pomocą linki) lub elektryczny (w kosiarkach o większej mocy), zasilany z niewielkiego akumulatora.
  
  
• Obudowa
  Najczęściej ze stali (kosiarki z obudową stalową są najcięższe).
  
  
• Podwozie
  Koła osadzone są na obudowie. Z reguły wyposażone są one w łożyska kulkowe o niewielkich oporach, zamknięte w szczelnej osłonie. Łożyska kulkowe nie wymagają okresowego smarowania. Dobrze jeśli koła, zwłaszcza tylne, są duże – ułatwiają prowadzenie kosiarki, gdy napełniony kosz stanowi dodatkowe obciążenie.
  
  
• Napęd
  Kosiarki z napędem umożliwiają jazdę tylko z jedną prędkością lub wyposażone są w kilkustopniową przekładnię (mogą umożliwiać nawet płynną regulację prędkości jazdy). W każdym momencie można wyłączyć napęd i pracować urządzeniem, jak kosiarką bez napędu.
  
  

Kosiarki traktorowe

Jeśli do koszenia mamy teren o powierzchni kilku tysięcy metrów kwadratowych, warto pomyśleć o zakupie kosiarki traktorowej. Traktorki wyposażone są w dwunożowe kosiarki o szerokości roboczej ok. 1 m, które zbierają trawę do dużego, zamontowanego z tyłu zbiornika lub mają wyrzut boczny. Silnik o mocy 10-18 KM napędza zarówno zespół tnący, jak i przekładnię 4-5-biegową lub bezstopniową (obie z biegiem wstecznym). Wysokość cięcia reguluje się jedną dźwignią centralną. W czasie przejazdów jałowych można odłączyć napęd noży kosiarki.

Co ze ściętą trawą?

Kosiarki spalinowe mogą być wyposażone w kosz, w którym gromadzi się ścięta trawa, w wyrzut boczny lub mogą mieć funkcję mielącą. Zależnie od modelu kosiarka przystosowana jest do pracy tylko w jednym trybie lub można zmieniać go na inny.

Pozostawianie pokosu
Jeśli użyliśmy kosiarki z funkcją mielenia skoszonej trawy, rozdrobniony pokos pozostały po strzyżeniu na powierzchni trawnika można pozostawić jako tzw. nawóz zielony. Pozostawienie pokosu jest też korzystnym rozwiązaniem, gdy nie mamy miejsca na jego gromadzenie (wywóz może się wiązać z kosztami). Kosiarki z funkcją mielenia trawy zwykle rozdrabniają cały pokos, jednak w przypadku niektórych modeli sami decydujemy, ile pokosu pozostanie na trawniku, a ile zostanie zebrane do kosza. Z funkcji mielenia można korzystać przy częstym koszeniu. Nie można jednak stale pozostawiać ściętej trawy na murawie, gdyż sprzyja to rozwojowi chorób roślin (po 2-3 koszeniach z pozostawieniem pokosu, kolejnym razem trawę należy zebrać).

Zbieranie pokosu
Przy zastosowaniu kosiarki z wyrzutem bocznym skoszoną trawę trzeba zgrabić i wywieźć z trawnika. Pokos wyrzucany jest przez boczną osłonę, dzięki czemu kosiarka nie zapycha się przy koszeniu wysokiej trawy. Trawa może być też zbierana do zbiornika w postaci parcianego lub plastikowego kosza, w który wyposażona jest kosiarka. Kosiarka z koszem ma zastosowanie w przypadku trawników koszonych systematycznie (gdy wysokość źdźbeł nie przekracza 12 cm) – najczęściej w ogrodach przydomowych.

Tekst: Cezary Jankowski, Małgorzata Cuch, zdjęcie tytułowe: "Old Swan House"/HerryLawford/CC BY 2.0