Spis treści
Fotergilla Gardena (Fothergilla gardenii), nazywana także fotergillą olszolistną, należy do rodziny oczarowatych (Hamamelidaceae). To niewielki krzew liściasty pochodzący z południowo-wschodnich rejonów Ameryki Północnej, gdzie rośnie na terenach wilgotnych, w lekkim cieniu lasów. W polskich warunkach jest najczęściej uprawiana jako ozdobny krzew ogrodowy, ceniony zarówno za wiosenne kwitnienie, jak i wyjątkowo dekoracyjne, jesienne przebarwienia liści. Choć wciąż nie jest tak popularna jak hortensje czy azalie, coraz częściej pojawia się w ogrodach naturalistycznych i przydomowych.
Wygląd fotergilli Gardena, czyli olszolistnej
Fotergilla Gardena, zwana także olszolistną, to wolno rosnący, niski krzew, który zazwyczaj osiąga od 0,6-1,5 m wysokości, przy podobnej lub nieco większej szerokości. Ma zwarty, wyprostowany pokrój i gęsto ulistnione pędy, które z czasem delikatnie się rozkrzewiają.
Liście są szerokie, z wyraźnym unerwieniem i lekko pofalowanym brzegiem. Przypominają z wyglądu liście olchy. Wiosną i latem liście mają ciemno zielony kolor, natomiast jesienią krzew zachwyca intensywnymi barwami – od żółtego i pomarańczowego po czerwony, a nawet purpurowy; przebarwienia często pojawiają się jednocześnie na jednej roślinie.
Fotergillę Gardena docenia się jednak przede wszystkich za wyjątkowo urodziwe kwiaty, które rozwijają się na przełomie kwietnia i maja, jeszcze przed pełnym rozwojem liści. Są one drobne, kremowobiałe, zebrane w charakterystyczne, puszyste kwiatostany (długości do 8 cm), przypominające szczotki do butelek. Kwiaty lekko pachną i są dobrze widoczne na tle nagich pędów rośliny, co dodatkowo podnosi walory dekoracyjne krzewu.
Wymagania uprawowe
Fotergilla Gardena najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych lub półcienistych. Im więcej światła, tym obfitsze kwitnienie i intensywniejsze jesienne przebarwienia liści, jednak w miejscach silnie nasłonecznionych warto zadbać o odpowiednią wilgotność podłoża. Gleba powinna być żyzna, próchnicza, lekko kwaśna (pH 5,6-7,2) i stale umiarkowanie wilgotna, ale nie podmokła. Roślina źle znosi zasadowy odczyn gleby.
Gatunek ten jest w mrozoodporny, choć nieco bardziej wrażliwy na niskie temperatury niż fotergilla większa i dobrze zimuje w polskich warunkach. Okrywania na zimę wymagają tylko młode rośliny.
Rozmnażanie fotergilli możliwe jest przez odkłady lub sadzonki półzdrewniałe, choć w praktyce najczęściej sadzi się rośliny ze szkółek uprawiane w pojemnikach.
Pielęgnacja fotergilli Gardena
Pielęgnacja fotergilli nie jest skomplikowana. Najważniejsze jest regularne podlewanie, zwłaszcza w pierwszych latach po posadzeniu krzewu oraz w okresach suszy. Podłoże nie powinno przesychać, ponieważ krzew źle reaguje na długotrwały niedobór wody. Nawożenie przeprowadza się umiarkowanie, najlepiej wiosną, stosując nawozy przeznaczone do roślin preferujących zakwaszone podłoże.
Fotergilla Gardena, czyli olszolistna nie wymaga regularnego przycinania. Cięcie ogranicza się jedynie do usuwania pędów uszkodzonych, chorych lub zbyt zagęszczających krzew. Zabieg najlepiej wykonać po kwitnieniu. Dobrą praktyką jest także ściółkowanie gleby korą lub kompostem, co pomaga utrzymać wilgoć i odpowiedni odczyn podłoża.
Choroby i szkodniki
Fotergilla Gardena uchodzi za krzew odporny na choroby i szkodniki. Przy właściwych warunkach uprawy problemy zdrowotne pojawiają się bardzo rzadko. Sporadycznie mogą wystąpić objawy związane z nieodpowiednim odczynem gleby, takie jak chloroza liści. Zbyt mokre podłoże może sprzyjać osłabieniu systemu korzeniowego, dlatego ważne jest unikanie zastojów wody.
Zastosowanie fotergilli Gardena w ogrodzie
Fotergilla Gardena, zwana olszolistną, doskonale sprawdza się w ogrodach przydomowych, naturalistycznych i leśnych oraz na rabatach wrzosowiskowych. Pięknie wygląda sadzona pojedynczo, czyli jako tzw. soliter, ale także w grupach krzewów o podobnych wymaganiach. Nie ma też żadnych przeciwskazań, by sadzić ją w założeniach nowoczesnych, ogrodach miejskich i geometrycznych. Ze względu na wymagania, fotergilla Gardena nadaje się do uprawy nad oczkami wodnymi i przy strumieniach.
Krzew ten efektownie prezentuje się zarówno wiosną, w czasie kwitnienia, jak i jesienią, gdy jego liście kontrastują z zielenią krzewów iglastych lub ciemnym tłem żywopłotów. To bardzo dobry wybór do tworzenia nasadzeń w przedogródkach, blisko domu, w pobliżu tarasów i ścieżek, gdzie można podziwiać urodę i zapach jej kwiatów z bliska.
Ciekawostki o fotergilli Gardena
Nazwa gatunkowa krzewu fotergilla Gardena (Fothergilla gardeni) pochodzi od nazwiska jego odkrywcy – doktora Aleksandra Gardena (1730-1791), szkockiego lekarza i zoologa. Z uwagi na wygląd liści, które przypominają liście olchy, roślina nazywana jest także fotergillą olszolistną (Fothergilla alnifolia). Stosuje się też trzecią alternatywną nazwę łacińską, Fothergilla carolina.
Ten ciekawie wyglądający krzew do handlu został wprowadzony w 1765 r., ale jest wciąż mało popularny i uważany za rarytas ogrodowy.
Zdjęcie: beres / AdobeStock
